Een aanrijdingsformulier met twee ondertekenen sluit niemand voor altijd op in zijn conclusies. Naar Belgisch recht vormt het aanrijdingsformulier een belangrijk bewijselement, zeker wanneer het door beide partijen is ondertekend. Het geniet een aanzienlijke bewijskracht, in het bijzonder voor de feitelijke elementen zoals de schets of de vermelde omstandigheden. Die kracht is echter niet absoluut, want het formulier bindt de rechter niet, die vrij blijft om de feiten te beoordelen in het licht van alle elementen van het dossier.
Hetzelfde geldt voor het expertiseverslag, minnelijk of gerechtelijk, dat tot doel heeft de aansprakelijkheden te verduidelijken of de schade te ramen. Een minnelijke expertise wordt doorgaans georganiseerd door de verzekeraars of door de partijen zelf, terwijl een gerechtelijke expertise door een rechter wordt bevolen en wordt omkaderd door de regels van het Gerechtelijk Wetboek. In alle gevallen hebben die verslagen geen onaantastbare waarde en kunnen ze zowel worden besproken als betwist.
Advertentie – lees hieronder verder
Alles speelt zich vroeg af
De eerste minuten na de klap wegen vaak zwaarder door dan de procedure die erop volgt. Wanneer al bij het aanrijdingsformulier een onenigheid opduikt, zijn er verschillende reflexen die men moet aannemen. Zijn de partijen het niet eens over de omstandigheden, dan is de tussenkomst van de politie aan te raden, om een objectief proces-verbaal op te stellen dat meer geloofwaardigheid kan dragen. Bij gebrek aan akkoord kan elke partij ook haar eigen opmerkingen formuleren of bijkomende elementen aanbrengen, zoals foto’s of getuigenissen.
Bij een minnelijke expertise speelt het beginsel van tegenspraak een centrale rol. Een expertise die wordt uitgevoerd zonder dat de andere partij haar opmerkingen kan laten gelden, zal gemakkelijker worden betwist. De partij die betwist, kan een tegenexpertise vragen, vaak via haar rechtsbijstandsverzekering, om een tweede technische analyse te bekomen. Blijft het geschil aanslepen, dan voorzien sommige verzekeringspolissen in een « objectiviteitsclausule », die toelaat het advies van een externe advocaat te vragen wanneer de verzekeraar een betwist standpunt inneemt. Dat mechanisme wil de impasse doorbreken in een nog buitengerechtelijke fase.
Wanneer de rechter het heft weer in handen neemt
Het laatste woord komt echter niet toe aan de experts en de verzekeraars. Kan er geen minnelijke oplossing worden gevonden, dan kan het geschil voor de politierechtbank worden gebracht, die bevoegd is inzake verkeersongevallen. De procedure kan worden ingeleid via een dagvaarding of in het kader van een burgerlijkepartijstelling.
Voor de rechter kunnen zowel het aanrijdingsformulier als het expertiseverslag worden betwist. De rechter behoudt een soevereine beoordelingsbevoegdheid over de bewijzen. Hij kan beslissen de conclusies van een deskundige niet te volgen of een nieuwe gerechtelijke expertise bevelen als hij de elementen onvoldoende acht of op pertinente wijze betwist. In het kader van een gerechtelijke expertise beschikken de partijen overigens over belangrijke procedurele waarborgen. Ze kunnen in elke fase opmerkingen formuleren, de voorlopige conclusies betwisten en hun argumenten laten gelden vóór de neerlegging van het eindverslag. Worden er onregelmatigheden vastgesteld, zoals een gebrek aan tegenspraak, een overschrijding van de opdracht of kennelijke fouten, dan kunnen die worden ingeroepen om de draagwijdte van het verslag te verzwakken.
Advertentie – lees hieronder verder
Wat echt doorweegt
Een terzijde geschoven document kan de hele kwestie van de schadevergoeding opnieuw openen. De betwisting van een expertise of een aanrijdingsformulier kan belangrijke gevolgen hebben voor de burgerlijke aansprakelijkheid en, in voorkomend geval, voor het strafrechtelijke vervolg. Inzake wegverkeer bepaalt de vaststelling van de feiten met name de schadevergoeding, maar ook eventuele vervolgingen voor het parket.
Een doeltreffende betwisting veronderstelt dat men objectieve elementen aanbrengt, zoals getuigenissen, foto’s, alternatieve technische verslagen of tegenstrijdigheden in het betwiste verslag. Bij gebrek daaraan dreigt de betwisting weinig overtuigend te blijven. Ten slotte bestaan er, wanneer een vonnis wordt geveld op basis van een betwiste expertise, rechtsmiddelen zoals het hoger beroep of, in bepaalde gevallen, het verzet, die toelaten het dossier opnieuw aan een hogere rechtsinstantie voor te leggen.
Argumenten of niets
Een voorbehoud met de pen op een formulier verandert soms een heel dossier. In de praktijk hangt het welslagen van een betwisting sterk af van de kwaliteit van de aangebrachte elementen en van de naleving van de tegenspraak vanaf de eerste stappen. Een aanrijdingsformulier dat zonder voorbehoud is ondertekend, zal moeilijker te betwisten zijn, ook al is het niet onherroepelijk. Zo ook behoudt een regelmatig gevoerde gerechtelijke expertise een sterke geloofwaardigheid, ook al is ze juridisch niet bindend.
Zo organiseert het Belgische recht een evenwicht tussen rechtszekerheid en rechterlijke controle, waarbij een ongunstig document kan worden aangevochten, maar wel stevige en onderbouwde argumenten worden vereist. Dat is goed om te weten.
Gericht advies nodig over uw situatie? Laat u bijstaan door een verkeersadvocaat van Intolaw.
Meer weten? Raadpleeg de rubriek Boetes: bedragen, procedures en praktische tips.
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
