Terwijl auto’s met verbrandingsmotor stelselmatig duurder worden, doordat er steeds nieuwe technologie nodig is om de uitstoot te zuiveren, worden elektrische wagens jaar na jaar goedkoper. De prijs van batterijen is immers gedaald, terwijl Europese regelgeving fabrikanten de facto ook dwingt om de elektrische afzet te vergroten, waardoor ze hun betaalbaar aanbod verder verruimen.
Subsidies dienen om de laatste kloof te overbruggen, maar hebben net een averechts effect. In Duitsland, waar particulieren sinds begin dit jaar tot 6.000 euro staatssteun kunnen krijgen bij aankoop van een EV, blijkt uit onderzoek dat fabrikanten hun elektrische auto’s net weer wat duurder maken. Zo steken ze de subsidie onrechtstreeks voor een deel in eigen zak.
“De staatssteun werkt, maar in de verkeerde richting”, aldus Ferdinand Dudenhöffer van het Center for Automotive Research (CAR), dat de transactieprijzen op de Duitse automarkt tegen het licht houdt. “Sinds de aankondiging van de premie schroeven de autobouwers hun kortingen licht terug.”
Advertentie – lees hieronder verder
Subsidie doet prijskloof groeien
Volgens de studie is de prijskloof tussen auto’s met verbrandingsmotor sinds begin dit jaar weer met 643 euro gestegen op de Duitse markt. Het gaat daarbij niet om de catalogusprijs, maar om de reële transactieprijs, dus na de prijsonderhandeling tussen koper en verkoper.
De onderzoekers halen het voorbeeld aan van Tesla, dat in het voorjaar een fabriekskorting van 3.000 euro op de Model Y schrapte. Niet enkel steekt de fabrikant daarmee onrechtstreeks een deel van de subsidie in de eigen zak, maar ze maakt zo haar auto’s ook duurder voor consumenten die geen aanspraak maken op de subsidie. Deze geldt immers enkel voor mensen uit de lagere inkomenscategorieën, en hangen daarnaast ook af van het aantal kinderen ten laste.
Ook bij andere fabrikanten noteert het Center for Automotive Research kleine stijgingen in de transactieprijzen, vooral bij instapversies en kleine of compacte EV’s. “De premie heeft voor de automarkt een bittere nasmaak”, besluit Dudenhöffer.
Hij besluit dat, wanneer de beschikbare 3 miljard euro aan staatssteun zijn opgesoupeerd, de automarkt achterblijft met duurdere elektrische auto’s dan wanneer er geen subsidie geweest zou zijn. Of de Duitse industrie er beter van wordt, trekt hij eveneens in twijfel, gezien auto’s van luxemerken als Mercedes of BMW sowieso niet in aanmerking komen voor de premie.
Belgische premies van weleer
Ook in België zijn er in het verleden subsidies geweest voor de aankoop van auto’s, al dan niet elektrische. Zo gaf de Vlaamse overheid van 2016 tot 2020 en vervolgens ook gedurende het jaar 2024 premies van enkele duizenden euro’s aan particuliere consumenten bij aankoop van een EV.
Die laatste premie werd bijvoorbeeld al na een jaar weer afgeschaft, met het argument dat ze een te groot succes was, met meer dan 10.000 aanvragen. Op de aankoop van een nieuwe wagen van maximaal 40.000 euro legde de overheid toen 5.000 euro bij, en op een tweedehandswagen 3.000 euro. In dat laatste geval ging het om exemplaren met een oorspronkelijke nieuwprijs van maximaal 60.000 euro.
Veel eerder was er al een zogenaamde ecopremie van de federale overheid, aanvankelijk via de belastingbrief, later rechtstreeks bij aankoop. Toen kon je een premie van 15% van de nieuwprijs, met een plafond van 4.540 euro, krijgen bij aankoop van een auto die minder dan 105 g/km CO2 uitstootte.
In de praktijk ging het vaak om kleine dieselwagens, zoals een Volkswagen Polo of Mini Cooper D. Fabrikanten stelden destijds vast dat consumenten de premie vaak inzetten om hun auto luxueuzer aan te kleden, met meer opties, waardoor deze subsidie uiteindelijk resulteerde in meer omzet en winst voor de autobouwers. De premie werd aan het eind van 2011 afgeschaft.
Europees beleid
In het verleden waarschuwden experts al vaker voor de marktverstorende werking van subsidies, die vaak ook voor extreme pieken en dalen in de verkoopcijfers zorgen wanneer ze worden aangekondigd en weer afgeschaft. Ook Frankrijk, Italië en Polen kennen bijvoorbeeld subsidies toe op de aankoop van een elektrische auto. Wellicht niet toevallig zijn het net als Duitsland landen die zelf een grote autoindustrie huisvesten.
Vergeleken daarmee lijkt het overkoepelende Europese CO2-beleid, dat fabrikanten steeds strengere normen oplegt voor de totale uitstoot van de jaarlijkse verkochte vloot, voor een stabielere marktwerking te zorgen. Getuige de prijskloof tussen EV’s en auto’s met verbrandingsmotor, die in de loop der jaren steeds kleiner werd, en de stijgende verkoop van elektrische auto’s.
In het eerste kwartaal van dit jaar was bijvoorbeeld net geen 20% van de nieuw gekochte auto’s in de EU volledig elektrisch. Elk jaar stijgt dat marktaandeel met meerdere procentpunten. Twee jaar eerder was het nog maar een dikke 10%.
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
- Bezoek gocar.be regelmatig
- Volg Gocar op Google Nieuws
- Abonneer op de Gocar-nieuwsbrief
