De essentie:
In België is de overtreding een feit vanaf 0,5 g alcohol per liter bloed, en hoe hoger het gehalte oploopt, hoe meer het optreden van de overheid verschuift van louter administratief naar gerechtelijk.
Vanaf ongeveer 1,2 g/l is de onmiddellijke inning in principe niet meer mogelijk: het dossier gaat naar het parket, de politierechtbank wordt gevat en het rijbewijs kan vijftien dagen worden ingetrokken nog vóór het vonnis.
Herhaling, kennelijke dronkenschap, weigering van de test of een ongeval met gewonden doen automatisch overhellen naar een zware procedure, met verval van het recht tot sturen en maatregelen zoals het alcoholslot of de medisch-psychologische onderzoeken.
De Belgische wetgeving legt een drempel vast vanaf wanneer rijden onder invloed strafbaar wordt. Vanaf 0,5 g alcohol per liter bloed of 0,22 mg/l uitgeademde lucht is de overtreding voltrokken. Boven die drempel hangt de ernst van de situatie af van het vastgestelde gehalte. Hoe hoger dat ligt, hoe strenger het optreden van de overheid zal zijn. Bij relatief lage gehaltes blijft de afhandeling vaak administratief. Vanaf hogere niveaus daarentegen wordt het optreden van het parket en de rechtbank in principe onvermijdelijk. Dat systeem maakt het mogelijk om de straf af te stemmen op de gevaarlijkheid van het gedrag op de weg.
Advertentie – lees hieronder verder
Trappen en gradatie
In de praktijk bestaan er verschillende trappen. Voor een gehalte tussen 0,5 en 0,8 g/l, oftewel tussen 0,22 mg/l en 0,35 mg/l uitgeademde lucht, kan doorgaans een onmiddellijke inning worden voorgesteld, samen met een tijdelijke intrekking van het rijbewijs voor enkele uren. Tussen ongeveer 0,8 en 1,2 g/l, oftewel tussen 0,35 mg/l en 0,50 mg/l uitgeademde lucht, lopen de bedragen op en worden de maatregelen strenger. Een onmiddellijke boete blijft mogelijk, maar het risico op een gerechtelijke afhandeling is groter wanneer de omstandigheden dat rechtvaardigen.
Boven een hoog gehalte, in de orde van 1,2 g/l of meer, oftewel 0,50 mg/l uitgeademde lucht of meer, verandert de procedure fundamenteel. De onmiddellijke inning is in principe niet meer mogelijk. Het dossier wordt dan aan het parket overgemaakt en er wordt doorgaans een dagvaarding voor de politierechtbank uitgevaardigd. In die gevallen kan het rijbewijs onmiddellijk worden ingetrokken voor een bepaalde periode van vijftien dagen, in afwachting van de beslissing van de rechter.
Drie verschillende mechanismen
Er kunnen drie belangrijke mechanismen worden toegepast.
De onmiddellijke inning is de eenvoudigste maatregel. Ze bestaat erin meteen een door de politie voorgesteld bedrag te betalen. Als de betaling gebeurt, is de zaak in principe afgesloten, zonder tussenkomst van de rechtbank.
De minnelijke schikking komt tussenbeide wanneer het parket voorstelt een bedrag te betalen om een gerechtelijke procedure te vermijden. Ze wordt doorgaans gebruikt voor ernstigere overtredingen, of wanneer de onmiddellijke inning niet werd voorgesteld.
De dagvaarding voor de politierechtbank betreft de zwaarste gevallen. De rechter onderzoekt dan het dossier en beslist over de straffen. Die kunnen een hogere geldboete en een verval van het recht tot sturen omvatten. Het soort procedure hangt dus in wezen af van het alcoholgehalte en van de omstandigheden.
Wanneer het rijbewijs sneuvelt
Het verval van het recht tot sturen is een centrale maatregel bij rijden onder invloed.
In de minst ernstige gevallen kan het gaan om een tijdelijke intrekking van het rijbewijs voor enkele uren. Die maatregel heeft alleen tot doel te beletten dat men onmiddellijk weer achter het stuur kruipt. Wanneer de zaak voor de rechtbank wordt gebracht, kan het verval voor een langere duur worden uitgesproken, gaande van enkele dagen tot meerdere jaren. En in bepaalde situaties, bij hoge gehaltes, kan een onmiddellijke intrekking van vijftien dagen worden opgelegd nog vóór de beslissing van de rechtbank.
Alcoholslot en onderzoeken
Naast de geldboetes en het verval van het recht tot sturen kan de rechter bijkomende maatregelen opleggen, in het bijzonder in de ernstigste gevallen of bij herhaling.
De installatie van een alcoholslot kan worden bevolen. Dat toestel belet het voertuig te starten wanneer de bestuurder een alcoholgehalte vertoont dat hoger ligt dan de toegelaten grens. Het gaat om een preventieve maatregel die de herhaling van de overtreding wil voorkomen. Het wordt verplicht boven een bepaald hoog gehalte, namelijk 0,78 mg/l uitgeademde lucht, alsook bij herhaling voor overtredingen met een gehalte hoger dan 0,50 mg/l.
De rechtbank kan ook een medisch en een psychologisch onderzoek opleggen. Die evaluaties zijn bedoeld om de geschiktheid van de bestuurder om opnieuw te rijden na te gaan en om eventuele problemen in verband met alcoholgebruik op te sporen. Het slagen voor die onderzoeken bepaalt de teruggave van het rijbewijs. Bij verzwaring, met name in geval van herhaling binnen een termijn van drie jaar, worden die onderzoeken verplicht.
Het gewicht van de herhaling
Herhaling speelt een bepalende rol bij de beoordeling van de straffen. Wanneer een nieuwe overtreding wordt begaan binnen een referentietermijn, zijn de straffen aanzienlijk zwaarder. De geldboetes kunnen fors worden verhoogd en het verval van het recht tot sturen wordt langer en strenger.
De gevallen die niet wachten
Bepaalde situaties leiden automatisch tot een gerechtelijke procedure. Dat is het geval bij het besturen in staat van dronkenschap, dat los van het alcoholgehalte wordt beoordeeld, of bij de weigering om zich aan een test te onderwerpen. Ook bij een ongeval met gewonden of doden worden de straffen fors verzwaard. Een verval van het recht tot sturen van lange duur wordt dan in principe uitgesproken, samen met bijkomende maatregelen.
Samengevat wordt rijden onder invloed in België op een progressieve maar strenge manier bestraft. Het alcoholgehalte, de toegepaste procedure en de herhaling bepalen samen de gevolgen, gaande van een eenvoudige onmiddellijke boete tot een veroordeling door de politierechtbank met verval van het rijbewijs.
Gericht advies nodig over uw situatie? Laat u bijstaan door een verkeersadvocaat van Intolaw.
Meer weten? Raadpleeg de rubriek Boetes: bedragen, procedures en praktische tips.
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
- Bezoek gocar.be regelmatig
- Volg Gocar op Google Nieuws
- Abonneer op de Gocar-nieuwsbrief
