De federale regering wil het mobiliteitsbudget verplichten voor alle werknemers die een bedrijfswagen krijgen, vanaf 1 januari 2026. Alleen: over de concrete uitvoering bestaat amper duidelijkheid, terwijl de deadline al over twee maanden is. De bedrijven, die vandaag al moeten jongleren met complexe mobiliteitswetgeving, vrezen een administratieve chaos.
Oorspronkelijk was het mobiliteitsbudget bedoeld als alternatief voor de bedrijfswagen. Maar voor een algemene invoering was eerst een hervorming beloofd. In het regeerakkoord stond dat het systeem vereenvoudigd moest worden, dat het open zou staan voor alle werknemers en dat de fiscale regels verduidelijkt moesten worden. Maar intussen is het scenario omgedraaid. “De regering spant de kar voor het paard”, zeggen FEBIAC en Renta, de federaties van respectievelijk de autoconstructeurs en de leasingmaatschappijen. Een recente sectorenquête toont aan dat één op de twee werkgevers nog altijd niet weet wat de concrete gevolgen van de verplichting zullen zijn. Volgens meerdere waarnemers is er zes maanden tot een jaar voorbereiding nodig om het systeem goed op te starten.
Bedreiging voor staatskas?
Los van de administratieve problemen dreigt het mobiliteitsbudget vooral een gat te slaan in de federale begroting. Volgens berekeningen van Renta zou de jaarlijkse (para)fiscale opbrengst met meer dan 100 miljoen euro dalen. De oorzaak: werknemers kunnen hun budget besteden aan huisvesting (huur of een hypothecaire lening) in plaats van aan transport. In de praktijk komt dat vaak neer op een omzetting naar een nettoloon, vrijgesteld van belastingen en sociale bijdragen. Terwijl de regering haar begroting amper rond krijgt, is dat bijna om te lachen…
Advertentie – lees hieronder verder
Volgens de projecties van Renta zal 10% van de 600.000 werknemers met een bedrijfswagen overstappen op het mobiliteitsbudget. Dat betekent dus zo’n 60.000 auto’s minder. En elke auto levert gemiddeld 1.700 euro aan (para)fiscale inkomsten per jaar op. Dat zou een gat slaan van meer dan 100 miljoen euro in de federale begroting, aldus de federatie. FEBIAC deelt die bezorgdheid en wijst erop dat een volledig ecosysteem zou worden geraakt: constructeurs, leasemaatschappijen, garages en zelfs de markt van elektrische voertuigen.
Toch moeten we opmerken dat deze prognoses erg theoretisch blijven. Het mobiliteitsbudget sluit het behoud van een auto niet per se uit. De begunstigden kunnen immers ook kiezen voor een kleinere, minder vervuilende wagen, en zo een deel van het budget gebruiken voor andere doeleinden.
Terugval van de bedrijfswagens?
Wat de sector vooral vreest, is de terugval van de fleet- en professionele markt, die al jarenlang de stevige pijler van de automarkt vormt, ver voor de particuliere markt. Ongeveer 15% van de werknemers heeft vandaag een bedrijfswagen. En wie er recht op heeft, lijkt niet van plan zijn gedrag te veranderen. Sinds 2019 hebben slechts 18.516 mensen (op een totaal van meer dan 600.000, of amper 0,5% van de werknemers) hun wagen ingeruild voor het mobiliteitsbudget. De vraag is of de verplichte invoering van het mobiliteitsbudget in 2026 voor alle bedrijven daar echt iets aan zal veranderen, en of die maatregel het ecosysteem van de salariswagen onder druk zal zetten.
Die vrees is des te groter omdat de automarkt al maanden in dalende lijn zit. In de eerste negen maanden van 2025 zijn de inschrijvingen met 9% gedaald. Ook de groei van het aantal bedrijfswagens lijkt stil te vallen. Bedrijven blijven voorzichtig en verlengen almaar vaker hun leasingcontracten. Renta waarschuwt ook voor een ander mogelijk pervers effect: sommige werknemers zouden hun elektrische bedrijfswagen kunnen inruilen voor een tweedehandsauto die meer vervuilt.
Goed idee, slecht uitgewerkt?
Op papier heeft het mobiliteitsbudget een lovenswaardig doel: duurzamere verplaatsingen aanmoedigen. De werknemer kan de kosten van zijn wagen (tussen 3.000 en 16.000 euro per jaar) spreiden over drie pijlers: een wagen met lagere uitstoot, alternatieve vervoersmiddelen (fiets, trein, carpooling), een woonoplossing of eventueel een resterend cashbedrag.
De spelers uit de autosector vragen vooral meer tijd en duidelijke evaluaties. En als het zover komt, moet de invoering helder en eenvoudig verlopen. Op dat vlak hoopt iedereen wellicht precies hetzelfde.
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
