Je reporter herinnert het zich alsof het gisteren was. Als jonge journalist kreeg ik in december 2009 een persbericht binnen waarin GM het einde van Saab aankondigde. Voor mij voelde dat als een aardbeving: Saab was de auto van mijn tandarts (een cliché dat in mijn geval helemaal klopt), het was een merk dat door iedereen gewaardeerd en gerespecteerd werd. Een paar weken eerder had ik nog met een ongelooflijke 9-3 Turbo X gereden, een model dat helaas in de schaduw bleef…
Ja, ik wist dat het merk het moeilijk had. Ja, de financiële crisis beheerste toen alle gesprekken. Maar zo’n brutale ondergang had ik nooit zien aankomen. Sommige optimisten geloofden nog in een wedergeboorte toen Spyker het merk in 2010 overnam, maar eind 2011 viel definitief het doek en werd het faillissement uitgesproken. Daarna volgden nog enkele spectaculaire aankondigingen, maar die leidden uiteindelijk nergens toe.
Reconversie van een vliegtuigbouwer
Het verhaal van Saab begint in 1937 met Svenska Aeroplan AB, een bedrijf gespecialiseerd in militaire luchtvaart. Na de Tweede Wereldoorlog wilde Zweden een deel van zijn industrie heroriënteren en Saab besloot zich, net als verschillende andere luchtvaartspecialisten, op auto’s te richten. In 1946 presenteerde het merk een eerste prototype: de Ursaab. Die wagen legde de basis voor wat de filosofie van het huis zou worden: doorgedreven aerodynamica, obsessieve aandacht voor veiligheid en technische oplossingen die even vooruitstrevend als atypisch waren.
Advertentie – lees hieronder verder
Rokende en knetterende successen
Deze bijzonder perfectionistische en verrassende visie op de auto sloeg aan. Het merk bouwde snel een eigen identiteit op en zijn kleine modellen met tweetaktmotor en voorwielaandrijving kenden veel succes in de jaren vijftig en zestig. In de rallysport stapelden die kleine knetterende bolides zelfs de overwinningen op.
De opmars van de Turbo’s
Daarna volgden nog meer grote innovaties: Saab bouwde duidelijk ingenieursauto’s die zich met hun oplossingen sterk onderscheidden van de rest van de autowereld. Een contactslot tussen de zetels, panoramische voorruiten, zetelverwarming, turbomotoren die al vanaf de jaren zeventig gedemocratiseerd werden… Saab bouwde duidelijk geen auto’s zoals de andere constructeurs. Toch bleef het evenwicht broos. Vanaf de jaren negentig nam General Motors geleidelijk de controle over Saab Automobile over. Saab kreeg daardoor meer technische en industriële middelen, maar de modellen begonnen ook meer op de massa te lijken, met onderdelen die gedeeld werden met andere modellen van de groep.
Laatste afscheid
Op 30 mei worden verschillende wagens die bewaard werden in de historische fabriek van Trollhättan geveild, waaronder de allerlaatste Saab 9-3’s die gebouwd werden tijdens het NEVS-tijdperk. Dat was een van de laatste pogingen om het merk nieuw leven in te blazen: in 2012 nam National Electric Vehicle Sweden, beter bekend als NEVS, de activa van Saab over met de ambitie om er een modern elektrisch automerk van te maken.
Zelfrijdende auto
Op kleine schaal werden nog enkele Saab 9-3’s met verbrandingsmotor geproduceerd om de fabriek draaiende te houden. De modellen die vandaag verkocht worden, stammen uit die overgangsperiode tussen 2014 en 2019. Het gaat vooral om preproductiewagens, waaronder drie modellen met verbrandingsmotor en vier elektrische exemplaren. Daarbij zit onder meer een auto met range extender, een wagen met motoren rechtstreeks in de wielen, een zelfrijdend exemplaar met lidar, gps en camera’s én een wagen die gebruikt werd voor interne verplaatsingen. Ongetwijfeld wordt het moeilijk om deze exemplaren gehomologeerd te krijgen.
De veilingen vinden rechtstreeks plaats in Trollhättan en worden georganiseerd door Klaravik. Het hoeft niet gezegd dat deze verkoop een enorme symbolische waarde heeft: deze auto’s verlaten definitief de fabriekshallen waar Saab tientallen jaren lang zijn identiteit vormgaf. Kortom: de laatste relieken van een constructeur die door zovelen geliefd was.
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
- Bezoek gocar.be regelmatig
- Volg Gocar op Google Nieuws
- Abonneer op de Gocar-nieuwsbrief