Fietsen en elektrische steps: België neemt eindelijk een besluit over de helmplicht voor voertuigen die harder gaan dan 20 km/u

In 2025 kwamen dertien mensen om het leven bij ongevallen met elektrische steps op Belgische wegen, tegenover vier een jaar eerder. Dat is volgens het VIAS-instituut een stijging van 225% in amper één jaar. Ook het aantal letselongevallen zit stevig in de lift: van 1.735 in 2022 naar 2.453 vorig jaar—goed voor meer dan zes incidenten per dag in het hele land.

Om het fenomeen in te dijken heeft federaal minister van Mobiliteit Jean-Luc Crucke (Les Engagés) een koninklijk besluit afgerond dat het gebruik van elektrische steps en fietsen strenger reguleert. De tekst voert een helmplicht in voor alle gemotoriseerde voertuigen die sneller rijden dan 20 km/u.

“We werken hier al een jaar aan. Het werd tijd om knopen door te hakken”, verklaarde de minister aan de pers. Het besluit wordt, na overleg met de gewesten die bevoegd zijn voor de vergunningen, voorgelegd aan de Raad van State. De inwerkingtreding is gepland voor september 2026.

September in zicht

Er moet echter wel duidelijkheid worden verschaft. Zoals Luc Goffinet, beleidsmedewerker fietsbeleid, aangeeft, hebben de maatregelen van de minister alleen betrekking op gemotoriseerde voertuigen. Met andere woorden: elektrische fietsen met een maximumsnelheid van 25 km/u vallen hier niet onder, omdat ze nog steeds worden beschouwd als fietsen en dus niet als gemotoriseerde voertuigen. Ze vallen dus niet onder de maatregel, wat overigens verbazingwekkend is, aangezien er steeds meer van op de weg te vinden zijn.

Exacte cijfers over fietsongevallen ontbreken, maar de beschikbare data zijn veelzeggend. Zo heeft 65% van de slachtoffers van ongevallen met een elektrische step die op de spoeddienst belanden een hoofdletsel. Toch droeg op het moment van het ongeval slechts 4% een helm. Volgens Crucke laat de conclusie weinig ruimte voor twijfel.

De nieuwe regels zullen echter niet voor iedereen op dezelfde manier gelden. Aanbieders van deelsteps en deelfietsen, zoals Bolt en Dott, hebben een aparte regeling bedongen. Hun voertuigen worden begrensd op 20 km/u en zijn daardoor vrijgesteld van de helmplicht. In ruil moeten ze wel bijkomende veiligheidsmaatregelen invoeren. Zo worden visuele of geluidssignalen verplicht bij remmen en richtingveranderingen, net als banden met betere grip. In voetgangerszones moeten de voertuigen automatisch vertragen tot 6 km/u. Ook komt er een systeem met reactietests gekoppeld aan alcoholgebruik. Wie zijn vergunning wil behouden of verkrijgen, zal deze regels strikt moeten naleven, waarschuwde de minister.

Ook op het vlak van handhaving wordt het beleid aangescherpt. Politiezones zullen worden uitgerust met rollentestbanken om illegaal opgevoerde voertuigen sneller op te sporen. De uitrol daarvan wordt gefinancierd via het Verkeersveiligheidsfonds. Daarnaast voorziet de FOD Justitie een specifiek budget voor de vernietiging van niet-conforme steps. Op Europees niveau vormt de Machinerichtlijn (2006/42/EG), die minimale veiligheids- en gezondheidseisen vastlegt voor fabrikanten, de basis voor strengere invoercontroles. Daarbij gaat bijzondere aandacht naar modellen die sneller dan 45 km/u kunnen rijden. Sommige halen zelfs 100 km/u. Tegelijk wordt binnen de Benelux overlegd over een mogelijke verplichte inschrijving. Meer orde in deze snelgroeiende sector lijkt in elk geval geen overbodige luxe.

Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be