Niet elke snelheidsovertreding eindigt met een eenvoudige boete. Vanaf een bepaald niveau van overschrijding van de toegelaten snelheid acht het openbaar ministerie de feiten ernstig genoeg om de bestuurder rechtstreeks voor de politierechtbank te dagvaarden. Die riskeert niet alleen een geldboete, maar ook een verval van het recht tot sturen, eventueel gekoppeld aan herstelexamens. Zo ziet u vanaf welk moment dit scenario in beeld komt en hoe u zich er het best op voorbereidt.
Wanneer volstaat een proces-verbaal niet meer?
De Belgische wetgever maakt een onderscheid tussen lichte en zware overtredingen. Lichte overtredingen worden doorgaans afgehandeld met een onmiddellijke inning of, voor iets ernstiger feiten, met een minnelijke schikking voorgesteld door het openbaar ministerie. Betaalt de betrokkene die schikking niet, of is de overtreding te zwaar, dan volgt een dagvaarding.
Advertentie – lees hieronder verder
Voor werkelijk te grote overschrijdingen is er geen alternatief: de wet legt een dagvaarding voor de politierechtbank op. Dat is het geval zodra u de toegelaten snelheid overschrijdt met:
meer dan 30 km/u binnen een bebouwde kom, een zone 30, in de schoolomgeving, op een openbare weg in een woonerf of in een verblijfsgebied;
of meer dan 40 km/u op de andere wegen (bijvoorbeeld autosnelwegen of gewestwegen, dus buiten de bebouwde kom).
In die gevallen kan het dossier niet langer worden afgesloten met een onmiddellijke inning of een minnelijke schikking: de bestuurder moet voor de rechter verschijnen.
Jonge bestuurders (houders van een definitief rijbewijs sinds minder dan twee jaar) worden strenger beoordeeld. Voor deze categorie van bestuurders ligt de drempel voor een verplichte dagvaarding al bij een overschrijding van meer dan 20 km/u binnen de bebouwde kom, in een zone 30, in de schoolomgeving of op een gebied voor gemengd gebruik of in een verblijfsgebied, en van meer dan 30 km/u op de andere wegen.
Daarnaast kan ook een combinatie van overtredingen tot een dagvaarding leiden, zelfs als elke overtreding afzonderlijk niet noodzakelijk een gang naar de rechtbank zou hebben gerechtvaardigd. Dat is bijvoorbeeld het geval bij een snelheidsovertreding in combinatie met rijden onder invloed, met een ongeval of in het geval van een eerdere veroordeling binnen de door de wet voorziene termijn (dus een herhaling). Het openbaar ministerie beschikt in die gevallen over een beoordelingsmarge.
Advertentie – lees hieronder verder
Ten slotte kan de politie, bij een bijzonder grote overschrijding (meer dan 20 km/u binnen de bebouwde kom, zone 30, schoolomgeving, of meer dan 30 km/u op de andere wegen), overgaan tot de onmiddellijke intrekking van het rijbewijs, nog voor er sprake is van een vonnis.
Welk risico voor de politierechtbank?
Voor de politierechtbank beschikt de rechter over een veel ruimer sanctiearsenaal dan bij een administratieve afhandeling:
Geldboete: tussen 100 en 5.000 euro (het bedrag wordt vermenigvuldigd met de opdeciemen). Bij herhaling binnen de drie jaar kan dat bedrag verdubbelen.
Verval van het recht tot sturen: bij een overschrijding van meer dan 30 km/u binnen de bebouwde kom, in een zone 30, in de schoolomgeving of op een gebied voor gemengd gebruik of in een verblijfsgebied, of van meer dan 40 km/u op de andere wegen, is de rechter verplicht een verval van minstens 8 dagen en maximaal 5 jaar uit te spreken. Voor de overtredingen die als minder zwaar worden beschouwd maar toch voor de rechtbank belanden, blijft een verval mogelijk, maar dan facultatief, behalve voor jonge bestuurders voor wie het verplicht is.
Herstelexamens: in bepaalde gevallen kan de rechter de teruggave van het rijbewijs afhankelijk maken van het slagen voor een theoretisch, praktisch, medisch of psychologisch examen, bijvoorbeeld bij herhaling of bij bijzonder gevaarlijk rijgedrag.
Het verval van het recht tot sturen wordt pas enkele weken tot enkele maanden na het vonnis officieel betekend door de politie. Vanaf dat moment moet de overtreder zijn rijbewijs snel neerleggen op de griffie, waarna het verval effectief begint te lopen. Het is niet mogelijk om een verval op te splitsen of uit te stellen; enkel een gemotiveerd verzoek gericht aan de rechtbank (of een hoger beroep) kan de zaak nog veranderen.
Hoe bereidt u zich het best voor?
Het is aan te raden alle documenten van het dossier bij te houden: het proces-verbaal, de dagvaarding en de eventuele eerdere voorstellen van het parket (onmiddellijke inning of minnelijke schikking).
Het is nodig het dossier grondig te analyseren: zo moet u bijvoorbeeld nagaan of de snelheidsmeting correct is uitgevoerd, of de wettelijke foutmarge is toegepast en of er procedurefouten bestaan die eventueel kunnen worden ingeroepen.
U moet alle bewijsstukken verzamelen over de persoonlijke en professionele situatie van de betrokken bestuurder, in het bijzonder als u uw rijbewijs nodig hebt om te werken. Die elementen kunnen meespelen bij de beoordeling van de straf.
Het is nodig om binnen de gestelde termijn te antwoorden op het formulier van de politie na de vaststelling: dat is de gelegenheid om de versie van de feiten van de betrokken bestuurder uiteen te zetten voordat het dossier naar het parket vertrekt.
Het is aan te raden tijdig een advocaat te raadplegen om een verdedigingsstrategie op punt te stellen vóór de zitting. De voorbereiding gebeurt grotendeels vóór de verschijning voor de rechtbank en niet enkel op de zitting zelf. Dat is logisch.
Besluit
Een zware snelheidsovertreding kan veel ingrijpendere gevolgen hebben dan een eenvoudige boete. Zodra u de toegelaten snelheid overschrijdt met 30 km/u (binnen de bebouwde kom, zone 30, schoolomgeving of gebied voor gemengd gebruik) of 40 km/u (op de andere wegen), is een dagvaarding voor de politierechtbank verplicht en is een verval van het recht tot sturen dan nagenoeg onvermijdelijk. Hoe vroeger de overtreder zijn dossier laat analyseren en zich op de zitting voorbereidt, hoe groter de kans om de gevolgen te beperken.
Gericht advies nodig over uw situatie? Laat u bijstaan door een verkeersadvocaat van Intolaw.
Meer weten? Raadpleeg de rubriek Boetes: bedragen, procedures en praktische tips.
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
- Bezoek gocar.be regelmatig
- Volg Gocar op Google Nieuws
- Abonneer op de Gocar-nieuwsbrief
