Airco in een oldtimer installeren: “Vaak een heel slecht idee”

Ik rijd nu al zo’n twintig jaar heel regelmatig met oldtimers. En ik moet toegeven dat de periode waarin ik ermee op pad ga, de voorbije jaren duidelijk veranderd is. In het begin vermeed ik vooral zout en vocht, waardoor het seizoen grosso modo liep van maart tot november. Vandaag lijkt dat helemaal opgeschoven. In de winter gaan oldtimers nog zelden volledig in winterslaap, omdat we geregeld zonnige en droge dagen krijgen die uitnodigen om de klassieker weer uit de garage te halen. De zomer, vroeger hét seizoen bij uitstek, is dan weer veel minder populair geworden. Het is gewoon te warm om nog aangenaam of zelfs draaglijk te rijden.

Een airco lijkt dus de logische oplossing. Maar bij een oldtimer kan een airco al snel kopzorgen opleveren, zowel voor je portefeuille als voor de mechaniek én de mecanicien.

Airco is niet nieuw

Klimaatregeling in de auto bestaat al van vóór de Tweede Wereldoorlog. Packard stelde eind 1939 als eerste een dergelijk systeem voor en bood het vanaf 1940 als optie aan, al lag de technologie nog mijlenver van wat we vandaag kennen. In de jaren vijftig hielp Chrysler de airco vervolgens populair te maken op zijn meest luxueuze modellen. In de Verenigde Staten, een land met lange afstanden, grote motoren en bloedhete zomers, raakte airco dan ook vrij snel ingeburgerd.

In Europa duurde dat veel langer. Prestigemerken zoals Mercedes-Benz, Rolls-Royce en Bentley begonnen het systeem geleidelijk aan te bieden, maar voor betaalbaardere auto’s bleef airco jarenlang een echte luxe.

Een airco is veel meer dan een extra knop

Omdat de techniek al zo lang bestaat, zou je kunnen denken dat een BMW 3 Reeks E21 of een MGB achteraf uitrusten met airco kinderspel is. Zonder al te diep in de techniek te duiken – dat is niet de bedoeling van dit artikel – kunnen we kort zijn: dat is absoluut niet het geval.

Een airco bestaat uit verschillende onderdelen: een compressor, een condensor die meestal vooraan gemonteerd wordt, ventilatieroosters, leidingen, bedieningselementen en een koelmiddel dat door het circuit circuleert. Vanaf hier zijn er twee mogelijkheden als de auto de fabriek zonder airco verliet: ofwel werd het model destijds wel met airco aangeboden, ofwel heeft de constructeur die optie nooit voorzien.

Bestond het model met airco?

Als het model destijds met airco verkrijgbaar was, verloopt de integratie meestal eenvoudiger, al zijn er nog altijd enkele valkuilen. Originele onderdelen zijn soms nog terug te vinden, maar ze zijn vaak zeldzaam, duur en meestal ook versleten. Bovendien is het oorspronkelijke koelmiddel doorgaans niet meer bruikbaar. Het bekende R12, dat vroeger veel in auto-airco’s gebruikt werd, is intussen om milieuredenen afgeschaft.

Vaak moet het volledige systeem daarom aangepast worden aan een modern koelmiddel, wat soms betekent dat een hele reeks onderdelen vervangen moet worden. De beste oplossing is doorgaans om het originele uitzicht (bediening, ventilatieroosters en een discrete inbouw) te behouden, maar tegelijk moderne componenten te gebruiken. Die zijn compacter, efficiënter en verbruiken doorgaans minder energie. Bovendien was een airco uit die tijd niet noodzakelijk goed ontworpen. Specialist Iain Tyrrell haalt verschillende voorbeelden aan waarbij de originele installatie al een compromis was, onder meer bij bepaalde prestigieuze Europese GT’s, met grote compressoren, geïmproviseerde bevestigingen en een efficiëntie die vaak te wensen overliet.

En in het andere geval?

Gaat het om een auto die nooit ontworpen werd met airco in gedachten, dan kom je in een totaal andere situatie terecht. Dan moet je zelf voorzien wat de constructeur nooit gepland had: plaats zoeken onder de motorkap, een condensor monteren zonder de motorkoeling te hinderen, een unit onder het dashboard wegwerken, leidingen trekken, bedieningselementen toevoegen en de elektrische installatie aanpassen…

Moderne systemen zijn uiteraard compacter en lichter. Toch wordt de compressor meestal nog altijd via een riem door de motor aangedreven. Zodra hij inschakelt, vraagt hij dus extra vermogen. In sommige gevallen kan dat oplopen tot zo’n vijftien pk. Bij een grote Amerikaanse V8 is dat meestal geen probleem. Maar bij een kleine motor die het al zwaar te verduren heeft, is dat een heel ander verhaal.

Sommige moderne installaties werken met een elektrische compressor. Dat klinkt aantrekkelijk, maar zo’n systeem vraagt veel stroom. En net daar wringt het schoentje bij veel oldtimers. Hun elektrische installatie is bescheiden en ontworpen voor de koplampen, de ontsteking, de ruitenwissers en weinig meer. Een airco monteren zonder eerst de alternator te controleren, is alsof je een oude dame een halve marathon laat lopen op mocassins.

Wat kost het?

Alles hangt af van de auto en hoe complex de installatie is, maar reken op een stevig budget. Een volledige kit kost al snel meer dan 3.500 euro, zonder montage. In de praktijk betaal je, inclusief plaatsing, tussen 4.000 en 10.000 euro voor een nette, discrete en betrouwbare installatie. Hoe zeldzamer, compacter of waardevoller de auto, hoe hoger de rekening.

Ons advies? Denk goed na voor je eraan begint. Informeer je grondig, zoek eigenaars die dezelfde aanpassing al op een gelijkaardig model hebben laten uitvoeren en vertrouw de klus, als alle puzzelstukken in elkaar vallen, toe aan een specialist met ervaring in dit soort ombouw.

Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:

1. Bezoek gocar.be regelmatig
2. Volg Gocar op Google Nieuws
3. Abonneer op de Gocar-nieuwsbrief