Een goede auto met verbrandingsmotor herkende je vroeger aan zijn geluid en rijgevoel. De motor gromde, de bediening was nauwkeurig en direct en de versnellingsbak voelde heerlijk mechanisch aan. Zo beleefde de bestuurder een echte rijervaring. Maar de voorbije jaren heeft de elektrische auto de kaarten grondig herschud. Hij levert moeiteloos topprestaties, maar doet dat in bijna volledige stilte. Wat onderscheidt een auto die de bestuurder echt weet te raken dan nog van eentje die gewoon snel rijdt? Polestar stelde die vraag in een proefonderzoek van het SDG Impact Lab van de universiteit van Oxford, precies twee maanden na de studie van Castrol waarover Gocar eind augustus berichtte.
Twee vermogens, één model
De discussie over dit onderwerp verzandt maar al te vaak in een tweestrijd. Aan de ene kant staan mensen die zweren dat rijplezier verdwijnt zonder het gebrul van een verbrandingsmotor. Aan de andere kant staan degenen die vinden dat elektrische auto’s sneller zijn en dat de rest alleen nostalgie is. Iedereen verdedigt zijn eigen mening en gevoel, omdat er geen vaste methode bestaat om die beleving te meten. Daarom schakelde Polestar een onderzoeksteam van de universiteit van Oxford in om te onderzoeken wat er in het lichaam van een bestuurder gebeurt. Maar hoe meet je eigenlijk kippenvel?
Advertentie – lees hieronder verder
Nog voor de eerste testrit gingen de onderzoekers luisteren. Ze ondervroegen 60 eigenaars (van een Polestar, uiteraard) in 15 landen over wat ze ervaren tijdens het rijden. Het rijgedrag en de verbondenheid met de weg kwamen op de eerste plaats (35 van de 60 antwoorden), gevolgd door prestaties en acceleratie (26). Vervolgens reden twaalf ervaren bestuurders van het merk op de Gotland Ring, een Zweeds circuit in een voormalige kalksteengroeve, met twee Polestar 4-modellen: de Rear Motor met achterwielaandrijving en 272 pk en de Dual Motor Performance met vierwielaandrijving en 544 pk. Iedereen reed eerst in de comfortmodus en daarna in de dynamische rijmodus, achter een voorrijwagen die het tempo bepaalde. De bestuurders droegen allerlei sensoren om hun hartactiviteit en oogbewegingen te volgen en telemetriegegevens te verzamelen.
Hoewel beide auto’s op het circuit ongeveer hetzelfde tempo reden, boden ze niet dezelfde ervaring. Bij de zes bestuurders van wie alle telemetriegegevens beschikbaar waren, leverde de Performance 32% meer piekacceleratie, krachtigere acceleraties en 15% minder stuurinspanning. De bestuurders gaven hem dan ook een score van 89,2 op 100, tegenover 67,7 op 100 voor de Rear Motor. Maar daarmee weten we nog altijd niet waar het echte rijplezier vandaan komt.
Blijkbaar klopt het hart sneller tijdens dynamisch rijden, maar wel ongeveer even snel in beide auto’s. Opmerkelijk genoeg kunnen de onderzoekers geen onderscheid maken tussen een hart dat sneller klopt door opwinding en een hart dat gewoon harder moet werken door fysieke inspanning. De ogen vertellen meer: minder knipperen, verwijde pupillen en een meer gefixeerde blik wijzen op een hogere mate van aandacht en concentratie. Maar wat het lichaam het sterkst activeert, is niet de snelheid of de g-kracht, maar de jerk, ofwel plotse veranderingen in acceleratie en vertraging. Alleen blijft de vraag wat je tijdens die schommelingen nu echt voelt.
Kippenvel: hoe werkt het?
Het universitaire team voerde ook gesprekken die volledig subjectief waren, maar toch veel vertellen over wat rijplezier precies inhoudt. De deelnemers omschrijven de sensatie als een combinatie van een lichaam dat volop reageert (onwillekeurig lachen, een bonzend hart, een kriebel in de buik), volledig vertrouwen in wat de auto zal doen en een zo intense concentratie dat de rest van de wereld even verdwijnt. Verschillende bestuurders maakten de vergelijking met een achtbaan: een afgemeten dosis risico waarvan je geniet omdat je weet dat je veilig bent.
Advertentie – lees hieronder verder
Maar zonder dat vertrouwen slaat diezelfde intensiteit om in stress. Volgens sommige deelnemers zit het plezier vooral in het gevoel dat je een betere bestuurder bent dan je in werkelijkheid bent. Met andere woorden: wanneer de auto alles, of toch bijna alles, vergeeft.
Een graadmeter, geen absolute waarheid
Maar hoeveel is deze studie eigenlijk waard? Niet zo veel, geven Polestar en de onderzoekers van Oxford zelf toe. Twaalf bestuurders observeren is uiteraard niet representatief. De resultaten van de elektro-encefalogrammen (EEG’s) werden niet gepubliceerd, omdat de signalen volgens de onderzoekers verstoord raken in een bewegende auto. Het gaat dus vooral om een proefonderzoek dat op veel grotere schaal herhaald moet worden.
Het model van Polestar en Oxford is gebaseerd op twaalf bestuurders die het merk al goed kennen. Je kunt je dus terecht afvragen of het voor iedereen geldt. Voor sommige autoliefhebbers draait echt rijplezier juist om het opzoeken van de limiet en het vertrouwen op je eigen reflexen in plaats van op die van de auto. Dat is precies waar rijvaardigheid en stuurmanskunst om draaien. En dat meet deze studie niet.
Wat we vooral moeten onthouden, is wat de studie níét onderzoekt. Ze vergelijkt nergens een elektrische auto met een model met verbrandingsmotor. Bovendien vonden alle tests plaats op een circuit, achter een voorrijwagen en onder begeleiding. Dat is een gecontroleerde omgeving die veiliger is dan de openbare weg, maar niets vertelt over hoeveel plezier je op een ochtend op een gewone gewestweg zou beleven. Wat rijplezier in het dagelijkse verkeer precies betekent, moet dus nog bepaald worden. Maar is dat eigenlijk wel mogelijk?
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
