De moderne auto is een verzameling van microfoons, camera's en trackers. Een computer op wielen, zeg maar, en die kan op afstand worden gehackt en misbruikt. Die kwetsbaarheid is al langer bekend, maar het is nu voor het eerst dat ook een nationale inlichtingendienst ervoor waarschuwt.
'De moderne auto als mogelijke spion’, luidt de titel van een brochure van AIVD, de Nederlandse inlichtingendienst. De kern? Moderne voertuigen verzamelen automatisch en ongemerkt data over inzittenden, over de wagen zelf en over mensen en objecten in de buurt. En verschillende partijen kunnen toegang krijgen tot die datastroom.
Advertentie – lees hieronder verder
Meer dan de automerken
Want dat risico is breder dan je denkt. Niet alleen autofabrikanten kunnen de data uitlezen, er zijn tegenwoordig heel wat meer spelers betrokken bij het functioneren van een geconnecteerde auto. Denk aan dealers, lease- en onderhoudsmaatschappijen, appontwikkelaars, of producenten van onderdelen en clouddiensten, al deze partijen kunnen zichzelf toegang verschaffen. Daarbovenop komen de kwaadwillige actoren, die volgens de AIVD "zeer waarschijnlijk" over toegangsmogelijkheden beschikken.
Nu, de waarschuwing richt zich in eerste instantie op hoogwaardigheidsbekleders, mensen met sleutelfuncties of iedereen die met gevoelige informatie werkt. Toch voegt de AIVD eraan toe dat zijn adviezen ook voor gewone bestuurders handvatten zijn om misbruik voor te zijn. Maar voor alle duidelijkheid: afluisteren en meekijken is niet iets wat systematisch gebeurt.
Als in een treincoupé
Het lijstje risicovolle systemen leest als een wenslijst voor elke detective. Veel wagens hebben meerdere microfoons, voor bellen en spraakbediening. Technisch is het mogelijk om die op afstand in te schakelen. Het advies van de AIVD klinkt daarom verrassend sober: voer geen vertrouwelijke gesprekken in of rondom het voertuig. Je kunt het moderne auto-interieur vergelijken met een treincoupé: je praat er nooit echt alleen.
Interieur- en externe camera's zijn volgens de dienst eveneens op afstand te activeren, waardoor opnames in én rond de wagen mogelijk zijn. De raad klinkt voor een doorsnee-bestuurder wat paranoïde, maar is al logischer binnen een zakelijk kader: wees bewust van wat de camera in het interieur kan zien, en rij niet met een wagen met externe camera naar een gevoelige locatie.
Advertentie – lees hieronder verder
De andere zwakke schakel zit niet in de wagen zelf, maar is gewoon je smartphone. Via bluetooth, wifi, een usb-aansluiting, tot zelfs het draadloos laadstation, kan een crimineel volgens de AIVD toegang krijgen tot de infotainmentsystemen van het voertuig en zo data uit je telefoon peuteren. Wie zijn toestel automatisch laat koppelen zodra hij instapt, vergroot zijn blootstelling.
Wat kun je doen?
Het AIVD geeft ook adviezen om jezelf te beschermen. Koppel niet automatisch via bluetooth of wifi, laad niet draadloos, gebruik bij usb een datablocker en vul gevoelige adressen niet in de navigatie in. Handig is dat natuurlijk niet, en het is wellicht raadzamer om eerst je eigen risicoprofiel vast te leggen. Wel een handige tip met een breder karakter, die velen over het hoofd zien: zet het infotainmentsysteem terug naar de fabrieksinstellingen bij de verkoop van je wagen. Anders neemt de volgende eigenaar gratis al je gegevens over. Het gaat dan wel niet over staatsgeheimen, gezellig is anders.
Tot slot is er ook een commercieel staartje. Uit een Amerikaans onderzoek van Consumer Reports is gebleken dat van 30 geïnstalleerde apps in geteste auto’s 28 gegevens doorstuurden naar minstens één extern advertentiebedrijf. Ook Amazon, Google, Meta en Microsoft zaten bij de ontvangers. Overigens geef je vaak zelf toestemming daarvoor via de kleine lettertjes, maar de keerzijde is dat sommige populaire functies gewoon niet werken als je weigert. Paniekerig moeten we daar niet over doen, maar er bewust van zijn, dat kan in ieder geval géén kwaad.
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
