Het is zonder twijfel een van de meest ambitieuze mobiliteitsplannen van deze legislatuur. In zijn regionale beleidsverklaring (DPR) heeft Wallonië een tolvignet aangekondigd voor alle bestuurders, zowel Belgische als buitenlandse. Het project staat onder leiding van de Waalse minister van Mobiliteit, François Desquesnes (Les Engagés), en heeft een duidelijk doel: iedereen laten bijdragen aan het wegennet, ook de buitenlandse automobilisten die tot nu toe gratis gebruikmaken van onze wegen. Elk jaar doorkruisen immers meer dan vijf miljoen buitenlandse voertuigen België.
Het principe is simpel: bestuurders zouden een vast bedrag betalen om de regionale wegen te gebruiken, met tarieven die variëren naargelang de duur: een dag, een week, een maand of een jaar. Het systeem is geïnspireerd op het Zwitserse model, waar een jaarvignet 42 euro kost, en kan flink wat geld in het laatje brengen. Wallonië verwacht meer dan 50 miljoen euro aan inkomsten, terwijl Vlaanderen mikt op bijna 130 miljoen. In tijden waarin elke regering worstelt met haar begroting, spreekt het belang van zo’n maatregel voor zich.
Alleen een digitaal vignet
De grootste nieuwigheid zit in de aard van het vignet zelf: het wordt volledig digitaal. Geen klassieke sticker op de voorruit dus. Het Belgische systeem zal werken via elektronische nummerplaatherkenning met ANPR-camera’s (Automatic Number Plate Recognition). De nodige infrastructuur bestaat al, er moet enkel nog een controlesysteem aan worden gekoppeld. Na de technische keuring en de verzekering, en naast de controles op snelheid, gevaarlijk rijgedrag en gsm-gebruik achter het stuur, komt daar binnenkort ook de controle op het vignet bij.
Het plan is om het systeem volledig digitaal te maken: buitenlandse bestuurders zouden hun vignet online kunnen kopen voor één dag, tien dagen, een maand of een jaar. Dat verschilt van het Zwitserse model, waar een jaarlijkse bijdrage verplicht is. Waarom niet gewoon dat systeem overnemen? Simpel: de Europese Unie heeft dat principe al verworpen toen Duitsland het probeerde in te voeren. Door verschillende looptijden aan te bieden, wil België mogelijke kritiek vermijden en aantonen dat buitenlandse bestuurders niet worden gediscrimineerd.
Advertentie – lees hieronder verder
Fiscaal neutraal
Ter herinnering: het nieuwe vignet zal gelden voor alle bestuurders, ook voor wie in Wallonië of Vlaanderen woont. Een extra belasting dus? Niet echt, zeggen de regionale regeringen. Ze beloven dat de maatregel geen bijkomende fiscale druk op Belgische automobilisten legt. De bestaande wegenbelasting zou worden aangepast, zodat het systeem budgetneutraal blijft voor Belgen. Met andere woorden: het vignet wordt geïntegreerd in de jaarlijkse verkeersbelasting.
Die aanpak past in de Vlaamse lijn: minister Annick De Ridder (N-VA) heeft het idee van een kilometerheffing definitief opgeborgen en schaart zich nu achter het vignetmodel. Vlaanderen en Wallonië werken intussen samen om hun systemen op elkaar af te stemmen en nodigen Brussel uit om mee te doen. Maar vanuit de hoofdstad blijft het voorlopig stil. Wellicht omdat daar eerst nog een nieuwe regering moet worden gevormd.
Veel vertraging
Zowel technisch als politiek schuift het dossier langzaam maar gestaag vooruit, zo melden onze collega’s van La Dernière Heure. Wallonië en Vlaanderen hebben de systemen van acht Europese landen — Oostenrijk, Hongarije, Bulgarije, Slowakije, Slovenië, Roemenië, Tsjechië en Zwitserland — onder de loep genomen om er de beste praktijken uit te halen. Toch blijven er nog heel wat knopen door te hakken: van de tariefstructuur en geldigheidsduur tot de controles, sancties en vooral de naleving van het Europese recht op vrij verkeer. De prijs van het vignet wordt daarbij een cruciale factor, want die bepaalt rechtstreeks de inkomsten voor de begroting. In de onderzochte landen lopen de bedragen sterk uiteen: van 40 euro in Roemenië tot 180 euro in Hongarije. Bulgarije en Tsjechië rekenen 50 euro aan, Slowakije 60 euro, Oostenrijk ruim 96 euro, Slovenië 117 euro en Zwitserland 42 euro.
Tot nog toe is er, behalve over het principe, weinig echt beslist. Voor de invoering van het vignet zijn nog meerdere stappen nodig: een regionaal decreet, goedkeuring door het parlement en daarna de uitbouw van de nodige administratieve en technische infrastructuur. Ook Brussel moet nog aan boord komen om spanningen tussen de gewesten te vermijden — én er is Europese goedkeuring vereist. Al die factoren zorgen voor vertraging. Volgens minister François Desquesnes is 2027 het vroegst haalbare jaar voor de invoering, al noemen sommige waarnemers zelfs dat optimistisch. Zij verwachten dat het systeem pas tegen het einde van de legislatuur, rond 2029, werkelijkheid wordt. Het zal dus nog even duren voor het vignet effectief van kracht gaat.
Cette approche rejoint la logique flamande : la ministre Annick De Ridder (N-VA) a elle aussi enterré l’idée d’une taxe kilométrique et elle soutient désormais le modèle de la vignette. Les deux régions travaillent actuellement ensemble pour harmoniser leur système. Et elles invitent Bruxelles à les rejoindre. Mais jusqu’ici, Bruxelles ne répond pas, probablement parce que la région s’attelle d’abord à constituer un gouvernement.
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
