De Europese Commissie moet zich nog uitspreken over de geldigheid van het toekomstige Belgische wegenvignet, dat op 1 mei 2027 van kracht wordt. Maar in tegenstelling tot de Duitse Maut, die in 2019 door het Europees Hof van Justitie werd afgewezen wegens discriminatie van buitenlandse bestuurders, heeft het Belgische model een troef: iedereen moet betalen, ook Belgische automobilisten. Het gelijkheidsbeginsel tussen Belgische en buitenlandse bestuurders wordt dus niet geschonden. Daardoor maakt het vignet een behoorlijke kans om er effectief te komen. Het zal uiteraard een nieuwe bron van inkomsten vormen voor de verschillende gewesten. Maar waar zal het opgehaalde geld werkelijk naartoe gaan?
Sterk verschillende inkomsten
In België maakt elk gewest zijn eigen berekeningen. Wallonië verwacht jaarlijks 327 miljoen euro aan inkomsten, een bedrag dat bij de begroting voor 2027 werd voorgesteld. Alleen omvat dat cijfer de volledige hervorming van de autobelastingen: het wegenvignet, de verlaging van de verkeersbelasting, de vrijstelling voor oldtimers en een opvallende raming van 25 miljoen euro aan inkomsten uit leasingwagens die in Vlaanderen zijn ingeschreven, maar in Wallonië rijden. Als we enkel naar het wegenvignet kijken, komt een voorzichtige schatting uit op ongeveer 120 miljoen euro, wat overeen lijkt te komen met de omvang van het Waalse wagenpark.
Advertentie – lees hieronder verder
Vlaanderen raamt de netto-inkomsten uit buitenlandse automobilisten en leasingwagens alleen al op 130 miljoen euro. Maar ook Vlaamse inwoners zullen betalen. Als hun bijdrage wordt meegerekend, zou het totaal oplopen tot ongeveer 200 miljoen euro. Brussel krijgt volgens het akkoord van juli 2026 dan weer een forfaitair bedrag van 30 miljoen euro, gefinancierd door de twee andere gewesten.
In totaal komen we dus uit op ongeveer 350 miljoen euro per jaar voor heel België. Het gaat wel om eerste ramingen. Een deel van de inkomsten hangt immers af van het aantal buitenlandse automobilisten dat een vignet koopt en van de gekozen geldigheidsduur: één dag, tien dagen of een jaar. Pas na de invoering zal blijken of deze voorspellingen ook kloppen.
Financiële bodemloze put
Elk jaar maken ongeveer 30 miljoen buitenlandse voertuigen gebruik van het Belgische wegennet zonder bij te dragen aan de kosten ervan. Het wegenvignet moet daar verandering in brengen. Toch liggen de behoeften voor het onderhoud en de renovatie van de infrastructuur veel hoger dan wat het vignet zal opbrengen.
Vlaanderen schat dat er de komende tien jaar meer dan 10 miljard euro aan investeringen nodig is voor zijn bruggen, tunnels en wegen. De jaarlijkse 200 miljoen euro uit het vignet zou over tien jaar dus slechts een vijfde van die achterstand wegwerken. In Wallonië besteedt de regering nu al 700 miljoen euro per jaar aan haar wegen. De extra 120 miljoen euro zou overeenkomen met 17% van dat budget. En in Brussel kostte alleen al de renovatie van de Annie Cordytunnel 265 miljoen euro. Aangezien het gewest nog 25 andere tunnels telt, lijkt het duidelijk dat de inkomsten uit het vignet niet ver zullen reiken …
Advertentie – lees hieronder verder
Niet meer dan een aanvulling
Het VBO en het Vlaamse Voka hebben het systeem positief onthaald. Aan Waalse kant beloofde minister van Mobiliteit François Desquesnes (Les Engagés) dat de inkomsten volledig naar het wegenonderhoud zullen gaan, volgens het model van Sofico, dat al wordt gefinancierd via de kilometerheffing voor vrachtwagens. Het doel is om de renovatiecyclus van de Waalse wegen terug te brengen van veertien naar acht jaar. Vlaanderen doet dezelfde principiële belofte.
Toch blijft het wegenvignet slechts een aanvulling. Het zal noch het tekort aan onderhoud, noch de opgelopen achterstand bij bruggen en andere kunstwerken oplossen. Bovendien is er, gezien de Belgische begrotingssituatie, geen garantie dat een financiële noodsituatie de regeringen er niet toe zal aanzetten om met deze inkomsten andere gaten dan die in het wegdek te dichten. Over vijf jaar zullen we weten of het geld daadwerkelijk is gebruikt waarvoor het vandaag wordt beloofd. Wordt vervolgd.
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
