Na meer dan tien jaar discussies komt het dossier van het wegenvignet weer op de voorgrond. Wallonië en Vlaanderen slaan de handen in elkaar en verkiezen dit systeem boven een kilometerheffing, die complexer is om toe te passen én minder populair zou zijn. Eind januari staat er een politieke bijeenkomst gepland tussen de twee gewestregeringen (Brussel blijft voorlopig afwezig), met als doel om in de komende maanden een principeakkoord te bereiken.
De timing wordt steeds duidelijker: de invoering zou ergens rond 2027 plaatsvinden. Het gaat om één enkel vignet, geldig op de belangrijkste verbindingswegen van beide regio’s, met een geharmoniseerd tarief. Brussel zou zich later nog kunnen aansluiten, maar dat is geen voorwaarde om met het project te starten.
Budgettair rendement
Voor de overheidsfinanciën is het vignet niet langer toekomstmuziek, maar bijna een feit. In Vlaanderen zijn de verwachte inkomsten al opgenomen in de meerjarenbegroting, met een geraamde opbrengst van ongeveer 130 miljoen euro per jaar vanaf 2027. Wallonië spreekt ook over aanzienlijke bedragen (50 miljoen euro), maar volgens verschillende bronnen is dat bedrag intussen al opgetrokken: de beleidsmakers rekenen vandaag op het dubbele aan inkomsten.
Advertentie – lees hieronder verder
Waarom die hogere bedragen? Mogelijk omdat ook het bedrag van het vignet is aangepast. Dat zou namelijk afwijken van het Zwitserse model, dat ongeveer 45 euro (40 CHF) kost. Nu doet het gerucht de ronde dat het om 100 euro zou gaan en zelfs 125 euro voor auto’s van meer dan twintig jaar oud. Hoe dat precies zit, wordt wellicht duidelijk bij de volgende vergadering.
Zo’n bedrag is niet min. En het roept meteen de vraag op hoe aantrekkelijk ons land dan nog is voor buitenlandse bezoekers. De voorbije jaren kende België steeds sterkere toeristische seizoenen en het is niet de bedoeling om die sector om zeep te helpen met een duur wegenvignet. Daarom worden er verschillende formules van kortere duur onderzocht, om in te spelen op occasioneel gebruik. Nog een punt dat uitgeklaard moet worden: wat met de elektrische wagens in Vlaanderen die vóór 1 januari 2026 zijn ingeschreven en die nooit belasting hebben moeten betalen? De invoering van een vignet zou dat gunstregime op de helling zetten.
Fiscale neutraliteit, een struikelblok?
Voor de gewestregeringen mag het vignet niet leiden tot een algemene stijging van de fiscale druk voor Belgische automobilisten. Dat zou simpelweg té onpopulair zijn. De meest waarschijnlijke piste blijft dus een hervorming van de verkeersbelasting, om het bedrag van het vignet volledig of deels te compenseren.
Maar precies daar ligt het pijnpunt. Elke rechtstreekse compensatie die alleen voor inwoners geldt, houdt een groot juridisch risico in onder het Europese recht. Het Duitse voorbeeld ligt nog vers in het geheugen: in 2019 vernietigde het Europees Hof van Justitie het plan voor een federaal wegenvignet (130 euro en berekend op basis van de uitstoot van het voertuig), omdat het werd beschouwd als discriminerend tegenover buitenlandse bestuurders. Duitsland had geen andere keuze dan zich neer te leggen bij die uitspraak. Hetzelfde dreigt nu ook voor de Belgische autoriteiten.
De Belgische gewesten zullen dus een systeem moeten uitwerken dat juridisch onaantastbaar is. Maar lukt hen dat? Zo’n precedent zou andere landen – Duitsland op kop – de kans geven om het debat opnieuw aan te zwengelen. Kortom, ook al lijkt een politiek akkoord tussen Wallonië en Vlaanderen binnen bereik, toch blijven er heel wat factoren die het project alsnog kunnen doen mislukken.
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
