Brussel lijkt het gaspedaal niet meer los te laten. Nadat de Europese Unie 2035 als einddatum heeft vastgelegd voor de verkoop van nieuwe benzine-, diesel- en hybridewagens, komt er nu een volgende stap in het klimaatbeleid: het ETS II-systeem, gepland voor 2027.
Wat houdt dat in? Het Europese emissiehandelssysteem uitbreiden naar het wegvervoer en de verwarming van gebouwen. Simpel gezegd: wie fossiele brandstoffen verbruikt, moet meer betalen voor zijn CO₂-uitstoot. Het lijkt misschien een technische maatregel, maar de gevolgen voor automobilisten zijn heel tastbaar. Volgens eerste schattingen zou de prijs per liter benzine of diesel tegen 2030 met minstens 25 eurocent kunnen stijgen.
Onvermijdelijke stijging
Het ETS II-systeem komt bovenop de bestaande taksen op brandstof. Elke verbrande liter staat voor een meetbare CO₂-uitstoot, die belast wordt tegen een prijs die bepaald wordt op de koolstofmarkt. Als die prijs oploopt tot 60 euro/tCO₂, zoals de Commissie voorziet, dan zullen Belgische automobilisten hun jaarlijkse brandstofbudget met 175 tot 180 euro zien stijgen voor 15.000 kilometer, althans volgens de berekeningen van Testaankoop. Maar dat was in 2024, toen Europa de maatregel nog in de steigers zette. Intussen is de prijs van een ton CO₂ al gestegen tot 75 euro. Alles wijst erop dat die prijs nog verder zal oplopen. Stijgt de prijs tegen 2027 tot 150 euro/tCO₂, dan kan de rekening letterlijk ontploffen: tot 435 euro per jaar voor een benzinewagen en 460 euro voor een diesel.
Advertentie – lees hieronder verder
Achter dit systeem schuilt een eenvoudige logica die leeft in de wandelgangen van de Europese instellingen: brandstof zodanig duur maken dat mensen richting elektrisch gestuurd worden. Brussel verbiedt de verbrandingsmotor dus niet, maar maakt hem gewoon veel minder aantrekkelijk op economisch vlak. Tegelijk geldt het stabiele prijsniveau van elektrisch laden als extra argument. Althans, als die prijzen stabiel blijven. Want het is duidelijk dat de voordelen voor elektrische wagens steeds verder afkalven. Ook in België: vanaf 2031 daalt de aftrekbaarheid voor bedrijfswagens naar 67,5% (of nog minder). En in dezelfde lijn verwacht men dat ook de elektriciteit voor elektrische wagens anders belast zal worden. Die zal dus logischerwijs duurder worden, want ze zal waarschijnlijk dezelfde taksen en accijnzen bevatten als de huidige brandstoffen – nog los van het feit dat de Belgische stroomproductie deels steunt op gascentrales, en ook de gasprijs zal stijgen door de koolstoftaks. Het is de logica zelve, zeker voor een overheid die op zoek is naar besparingen. Je ziet het op ons afkomen als een TGV.
Grote sociale impact
De ecologische logica achter deze maatregel is duidelijk, maar de sociale impact roept vragen op. Volgens het Federaal Planbureau weegt ETS II relatief zwaarder op kwetsbare gezinnen: hun uitgaven stijgen met 1,3% voor de 10% armste huishoudens, tegenover 0,5% voor de 10% rijkste. Vooral gezinnen op het platteland die de auto nodig hebben voor hun werk, alleenstaanden en eenoudergezinnen lopen extra risico. En in België, waar energie nu al een grote hap uit het inkomen neemt, kan zo’n stijging het dagelijks leven nog zwaarder maken.
Ook brandstoffen voor verwarming vallen uiteraard onder het systeem. En daar is de impact mogelijk nog groter: wie zich verwarmt met mazout, ziet zijn factuur mogelijk met 21% stijgen. Die gezinnen betalen dus een forsere prijs voor de energietransitie.
Een duwtje richting elektrisch?
Brussel wil de exit uit fossiele brandstoffen versnellen. Het ETS II-systeem past dus in dezelfde logica als de CAFE-regelgeving (die autofabrikanten een gemiddelde CO₂-uitstoot per verkochte wagen oplegt) of het aangekondigde verbod op verbrandingsmotoren vanaf 2035. Wie nog met een verbrandingsmotor rijdt, zal daar almaar meer voor betalen. Alleen: niets wijst er voorlopig op dat elektrisch rijden per definitie de meest rationele keuze wordt. Ook de gebruikskosten voor elektrische wagens zullen naar verwachting stijgen en dat voelen gezinnen evengoed in hun portemonnee.
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
