Belgische automobilisten weten maar al te goed waarvoor ANPR-camera’s dienen: ze flitsen snelheidsovertredingen en bestuurders die door het rood rijden, waarna de boete in de brievenbus valt. Minder bekend is dat de wet deze camera’s slechts een beperkt aantal overtredingen zelfstandig laat vaststellen, waaronder die twee. Daarvoor hoeft dus geen politieagent aanwezig te zijn.
Gsm-gebruik achter het stuur behoort niet tot die lijst. Maar de camera fotografeert niet alleen de nummerplaat. Zoals we intussen weten, maakt hij ook een foto van de voorkant van de wagen, waarop de bestuurder soms met zijn gsm in de hand te zien is. Die foto werd weliswaar genomen naar aanleiding van een andere overtreding, maar mag de politie ze ook gebruiken om een tweede overtreding te bestraffen die de camera niet zelfstandig mag vaststellen? Het antwoord is ja: je kunt voor beide overtredingen beboet worden. Maar daar zijn wel voorwaarden aan verbonden.
Advertentie – lees hieronder verder
Een belangrijk detail
Een dubbele boete volgt niet automatisch na elke flits. Er moet aan drie voorwaarden voldaan zijn. Ten eerste moet de camera een overtreding vastgesteld hebben die hij wettelijk mag registreren, namelijk een snelheidsovertreding of het negeren van een rood licht. Die overtreding zorgt er immers voor dat de foto genomen wordt. Vervolgens kan de politie op diezelfde foto vaststellen dat de bestuurder een telefoon gebruikt. De tweede voorwaarde gaat over de controle van het beeld: die gebeurt handmatig, door het personeel van de gewestelijke verwerkingscentra. Van een automatische vaststelling is dus geen sprake. De derde voorwaarde verklaart waarom het risico verschilt van arrondissement tot arrondissement: het lokale parket moet een akkoord gesloten hebben om deze controle uit te voeren. En dat is nog niet overal het geval.
Begin juni berichtte de VRT over een concreet geval in West-Vlaanderen. Een 32-jarige vrouw uit Diksmuide werd geflitst door een trajectcontrole en was op de foto te zien met haar gsm in de hand. Ze werd voor beide overtredingen vervolgd, maar kreeg uiteindelijk alleen een boete van 80 euro voor de snelheidsovertreding. De politierechtbank van Veurne sprak haar vrij voor het gsm-gebruik, omdat de rechtbank vond dat de foto geen bijzondere bewijswaarde had. De praktijk bestaat dus wel degelijk, wat zowel minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) als de federale politie bevestigt. Het Hof van Cassatie boog zich enkele maanden geleden over de kwestie en keurde de werkwijze goed, al volgen niet alle rechters noodzakelijk dezelfde redenering.
Wat staat er op de boete?
Toch wordt deze werkwijze nog niet overal toegepast en verschilt ze dus van arrondissement tot arrondissement. Wie voor beide overtredingen beboet wordt, betaalt voor het gsm-gebruik 201,67 euro, waarvan 191 euro boete (sinds 1 juli 2026 met 10% verhoogd) en 10,67 euro administratieve kosten.
Maar ook de aanpak van de parketten kan verschillen. In Vlaanderen trekken verschillende parketten ook het rijbewijs voor 15 dagen in van bestuurders die tijdens een controle betrapt worden op gsm-gebruik achter het stuur. In West-Vlaanderen werden tussen juni 2024 en juni 2026 op die manier ongeveer 6.600 rijbewijzen ingetrokken, met daarbovenop een minnelijke schikking van 245 euro. In Limburg bedraagt die 235 euro.
Advertentie – lees hieronder verder
De volgende stap
Hoewel de werkwijze nog niet overal dezelfde is, weten we dat de Belgische regering ze wil invoeren. Er lopen al verschillende proefprojecten waarbij artificiële intelligentie gebruikt wordt om meerdere overtredingen tegelijk op te sporen: niet alleen gsm-gebruik, maar ook het rijden zonder veiligheidsgordel en het niet respecteren van de veiligheidsafstand. Het is duidelijk dat er vooruitgang geboekt wordt, maar wanneer de plannen werkelijkheid worden, is nog niet bekend.
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
