2027 wordt een scharnierjaar voor de Belgische automobilisten, die allemaal een wegenvignet zullen moeten kopen om op de weg te mogen rijden. Oorspronkelijk was het vignet bedoeld om buitenlandse bestuurders te laten betalen en hen zo te laten bijdragen aan het gebruik van onze wegen. Maar uiteindelijk zullen ook de Belgen betalen en vaak zelfs meer dan vroeger door de hervorming van de autofiscaliteit.
We weten bij benadering hoeveel het wegenvignet – een gewestelijke en geen federale maatregel – in elk gewest moet opbrengen: ongeveer 200 miljoen euro in Vlaanderen, zo’n 120 miljoen euro in Wallonië en 30 miljoen euro voor Brussel, een bedrag dat de twee andere gewesten forfaitair doorstorten. In totaal gaat het om ongeveer 350 miljoen euro per jaar.
Advertentie – lees hieronder verder
Toch is deze raming waarschijnlijk een ondergrens. We mogen namelijk niet vergeten dat wie zonder vignet rijdt een boete krijgt die bij herhaalde overtredingen kan oplopen tot drie keer de prijs van het wegenvignet. Wie zonder geldig vignet rondrijdt, riskeert bij de eerste overtreding al een boete van 70 euro, bij een tweede overtreding 140 euro en bij verdere overtredingen zelfs 210 euro. Daar komt nog de aankoopprijs van het wegenvignet bij om opnieuw in regel te zijn. Het bedrag kan dus snel oplopen, zeker als je meerdere keren betrapt wordt door ANPR-camera’s.
Stilte
We vroegen de gewesten hoeveel inkomsten ze verwachten uit de boetes. Maar die vraag lijkt voorbarig. Het kabinet van minister van Mobiliteit François Desquesnes (Les Engagés) bevestigt dat er geen prognoses zijn en dat een eerste raming pas mogelijk is na de sensibiliseringsperiode van drie maanden, die gepland is tussen april en juli 2027. Opmerkelijk is wel dat de controles manueel en niet automatisch zullen gebeuren, wat betekent dat automobilisten die niet in regel zijn geen brief zullen ontvangen, ongeacht of het om Belgische of buitenlandse bestuurders gaat. In Vlaanderen heeft het kabinet van Ben Weyts (N-VA), minister van Begroting, niet geantwoord.
Het Oostenrijkse voorbeeld
We weten dus niet hoeveel de boetes kunnen opbrengen, maar één ding staat vast: het gaat niet om verwaarloosbare bedragen. We kunnen het Belgische wegenvignet proberen te vergelijken met het Oostenrijkse systeem, ook al geldt dat alleen op de snelwegen en niet op de gewest- of nationale wegen, zoals bij ons het geval zal zijn.
In 2024 brachten de boetes voor het wegenvignet Oostenrijk zo’n 75 miljoen euro op, tegenover 607 miljoen euro aan rechtstreekse inkomsten (alleen voor personenwagens). Dat komt neer op 12,3%. Dat is nog redelijk, want Oostenrijk staat erom bekend overtreders vaak bijzonder zware sancties op te leggen. De Oostenrijkse automobilisten zijn dan ook vrij gedisciplineerd, iets wat bij ons wellicht minder het geval zal zijn.
Advertentie – lees hieronder verder
Wie strijkt het geld op?
De afgelopen jaren zijn de inkomsten uit verkeersboetes in België alleen maar blijven stijgen: 535 miljoen euro in 2023, 577 miljoen euro in 2024 en 646 miljoen euro in 2025. Momenteel worden die inkomsten ongeveer gelijk verdeeld tussen de federale overheid en de gewesten. Dat betekent dat de inkomsten van de gewesten zullen stijgen, aangezien het wegenvignet een gewestelijke maatregel is. Het is echter niet duidelijk waar dat geld naartoe zal gaan. Waarschijnlijk gaat een deel naar het verkeersveiligheidsfonds. Of krijgt het geld toch een andere bestemming? In de huidige begrotingscontext is niets zeker…
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte: