Belgisch wegenvignet: deze Europese landen hebben het al, maar hoeveel kost het?

Op 10 juli sloten de drie Belgische gewesten eindelijk een principeakkoord af dat al twee decennia aansleepte: vanaf 1 mei 2027 komt er een wegenvignet voor alle Belgische en buitenlandse voertuigen van minder dan 3,5 ton die gebruikmaken van autosnelwegen en gewestwegen. De tarieven variëren van 90 tot 125 euro, afhankelijk van de emissienorm van het voertuig. De bedoeling is uiteraard om extra inkomsten te genereren en vooral om de 30 miljoen buitenlandse voertuigen die elk jaar over het Belgische wegennet rijden mee te laten betalen.

Toch heeft dat akkoord voorlopig alleen een politieke waarde. Het moet nog omgezet worden in een Vlaams decreet, een Waals decreet en een Brusselse ordonnantie voordat het effectief wet wordt. Bovendien moet het systeem nog langs de Europese instellingen passeren om na te gaan of het geen discriminatie inhoudt tegenover andere Europese burgers.

De scheidsrechter heeft nog niet beslist

Het Europese principe van non-discriminatie tussen burgers legt strikte regels op voor dit soort systemen en de Europese Commissie heeft de Belgische regeling nog niet goedgekeurd. Luxemburg sluit een procedure voor het Europees Hof niet uit als het systeem te veel voordelen biedt aan Belgische inwoners. De Waalse regering weigert daarom haar fiscale hervorming verder toe te lichten zolang de gesprekken met Europa niet afgerond zijn. Vlaanderen heeft zijn keuze al gemaakt: vanaf januari 2027 komt er een verkeersbelasting die berekend wordt op basis van gewicht en CO₂-uitstoot, maar zonder garantie dat iedereen er neutraal uitkomt. Zo betaalden eigenaars van elektrische auto’s tot eind 2025 geen verkeersbelasting en betalen ze vandaag een forfait van ongeveer 107 euro. Komt daar nog een wegenvignet bovenop, dan loopt de rekening uiteraard verder op.

Een goed gevuld clubje

Met zijn wegenvignet vindt België het warm water niet uit. Oostenrijk, Hongarije, Tsjechië, Slovenië, Slowakije, Roemenië, Bulgarije en Zwitserland werken al jarenlang met een gelijkaardig systeem. Elk land hanteert wel zijn eigen tarieven. Hongarije is met 173 euro per jaar veruit het duurst, al bestaan er daar alternatieven. In plaats van een nationaal vignet kun je ook een regionaal vignet kopen dat alleen geldig is in één provincie (ongeveer 20 euro per jaar). Zo hoeven grensarbeiders niet het volledige bedrag te betalen. Net dat verwijten Nederland en Luxemburg België vandaag ook.

Vlak daarachter volgen Slovenië met 117,5 euro en Tsjechië met 106 euro per jaar. In Oostenrijk hangt het systeem af van het gewicht van het voertuig. Voor voertuigen tot 3,5 ton (zoals de meeste personenwagens) kost een jaarvignet 106,8 euro. Er bestaan ook kortere formules van 9,60 euro per dag en 12,80 euro voor tien dagen. Voor voertuigen boven 3,5 ton berekent een Go-Box automatisch de tol op basis van het werkelijk gereden aantal kilometers.

Slowakije zit met 90 euro dicht bij het Belgische tarief. Roemenië en Bulgarije sluiten de rij af met ongeveer 50 euro, al geldt het vignet daar voor het volledige nationale wegennet en niet alleen voor autosnelwegen. In Zwitserland betaal je slechts 43 euro, het goedkoopste systeem uit de vergelijking, maar daar bestaat geen kortlopende formule.

Vergeleken met deze landen zit België, met een tarief van 100 euro per jaar voor voertuigen die voldoen aan de Euro 4-norm of hoger, dus netjes in de middenmoot van de landen die een klassiek wegenvignet hanteren. Ook Noorwegen kunnen we vermelden, al speelt dat land in een andere categorie. Daar bestaat geen wegenvignet, maar betaal je tol per passage via camera’s en elektronische badges, verspreid over meer dan 400 tolpunten. Op een lange rit kan dat stevig oplopen. Het gaat dus om een gebruikssysteem en niet om een vast forfait. 

Stedelijke logica

Je mag een wegenvignet trouwens niet verwarren met de milieuvignetten die bestaan in Frankrijk, Duitsland en Italië (Crit'Air, Umweltplakette en ZTL). Die zijn alleen verplicht in bepaalde grote steden en dienen uitsluitend voor milieudoeleinden. Het gaat dus om een ander systeem, al zijn ook die vignetten verplicht. Wie er geen heeft, riskeert een boete. 

Los daarvan rijst één vraag: waarom bestaat er geen ernstige poging om dit op Europees niveau te harmoniseren? Brussel spreekt zich alleen uit over mogelijke discriminatie. Voor de rest mag elke lidstaat zijn eigen systeem bedenken. België voegt binnenkort dus gewoon zijn eigen wegenvignet toe aan dit Europese lappendeken.

Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:

1. Bezoek gocar.be regelmatig
2. Volg Gocar op Google Nieuws
3. Abonneer op de Gocar-nieuwsbrief