Sociale leasing berust op één principe: gezinnen met een bescheiden inkomen toegang geven tot een nieuwe elektrische wagen via een langetermijnhuur aan een verlaagd tarief en zonder voorschot. Het doel is dubbel. Enerzijds versnelt het de transitie naar de elektrische auto en anderzijds voorkomt het dat de kwetsbaarste bevolkingsgroepen uitgesloten worden, die doorgaans geen nieuwe auto kunnen kopen en al zeker geen elektrische. In Frankrijk was deze formule vanaf de lancering begin 2024 een razend succes. In amper zes weken kwamen er 90.000 aanvragen binnen, ver boven de oorspronkelijk voorziene 25.000 voertuigen. De regering heeft het programma snel uitgebreid naar 50.000 contracten.
Gesterkt door dat enthousiasme start Parijs al in september 2025 met een nieuwe campagne, met een bovengrens van 100 euro per maand en financiering via energiebesparingscertificaten (CEE). Een succes dat ook in het buitenland niet onopgemerkt blijft.
Gelijkaardige regeling in België?
Mobiliteitsorganisatie Touring spoort België aan om zich door het Franse model te laten inspireren. Volgens woordvoerder Lorenzo Stefani heeft het land er alles bij te winnen om de toegang tot elektromobiliteit te verbreden. Vandaag zijn de elektrische wagens in het verkeer vooral bedrijfswagens, waardoor de grote meerderheid van de burgers – zeker wie het minder breed heeft – uit de boot valt. Nochtans blijft beschikken over een voertuig één van de essentiële voorwaarden om werk te vinden, zeker in landelijke gebieden of waar het openbaar vervoer slecht uitgebouwd is, stelt Touring.
Advertentie – lees hieronder verder
Touring wijst ook op de zorgwekkende veroudering van het Belgische wagenpark – met een gemiddelde leeftijd van meer dan tien jaar – en op de urgentie om het te verjongen, om veiligheids- én emissieredenen. Los van het milieuaspect benadrukt de organisatie ook de sociale dimensie: individuele mobiliteit ondersteunen, is werken aan inclusie en sociale cohesie.
Overheidsfinanciën onder druk
Toch lijkt de invoering van zo’n regeling in België op korte termijn weinig realistisch. De federale regering staat voor een complexe budgettaire uitdaging: het begrotingstekort terugdringen tot 3% van het bbp tegen 2030. Een oefening die bijzonder lastig – zo niet onmogelijk – wordt, want er moeten tegelijk investeringen gebeuren in bepaalde sectoren en infrastructuur. Alles samen vraagt dit een budgettaire sanering van 18 miljard euro. In die context lijkt het weinig waarschijnlijk dat er snel ruimte ontstaat voor massale subsidies voor een nationaal systeem van sociale leasing. De prioriteiten liggen elders.
Europa als hefboom?
Kan sociale leasing dan vanuit Europa een duwtje in de rug krijgen? Dat valt nog af te wachten, maar in haar actieplan voor de autosector moedigt de Europese Commissie de lidstaten expliciet aan om sociale leasing op te nemen in hun Sociaal Klimaatplan. In ruil zouden er potentiële financieringsbronnen worden voorzien via het ETS2-mechanisme en het Sociaal Klimaatfonds. In theorie zou zo tot 16 miljard euro kunnen worden vrijgemaakt om in de Unie tussen 1,5 en 3 miljoen contracten te ondersteunen.
Binnen de Europese Commissie circuleert het idee van een Europees platform voor goedkoop leasen. Dat zou een gecoördineerd aanbod kunnen uittekenen in samenwerking met constructeurs en leasemaatschappijen. Voor de Europese auto-industrie zou dit een manier zijn om de vraag naar betaalbare elektrische wagens te verzekeren en dus de rendabiliteit te waarborgen. Alleen is die rendabiliteit deels kunstmatig, want ze wordt ondersteund door publieke middelen. Eigenlijk net zoals in China. De vraag is dan ook hoe lang zoiets kan blijven duren.
Overigens toont de Franse ervaring nu al de beperkingen van het systeem. De herinvoering van het systeem in Frankrijk leidt namelijk tot bezorgdheid. Verdelers waarschuwen voor een verzadiging van de tweedehandsmarkt, dalende restwaardes en het ontbreken van tweedehandswagens in het programma. Zonder duidelijke spelregels en bijsturing vreest de sector dus een blijvend onevenwicht. Als België het voorbeeld wil volgen, moet het lessen trekken uit die eerste ervaringen. Maar zoals gezegd: met de krappe overheidsfinanciën én de grote verschillen in laadinfrastructuur (vooral in Wallonië) is de kans klein dat dit er snel komt.
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
