De essentie
• Vanaf 1 januari 2027 moeten bedrijven met meer dan 250 werknemers automatisch het mobiliteitsbudget aanbieden. Werkgevers verwachten echter dat amper één op de vier werknemers die ervoor in aanmerking komen, er daadwerkelijk voor zal kiezen.
• In plaats van het aantal auto's te verminderen, zou het systeem vooral de overstap naar elektrisch rijden versnellen: 52% van de werkgevers denkt dat het budget zal worden gebruikt om voor een volledig elektrische auto te kiezen, tegenover amper 5% van de begunstigden vandaag.
• Stijgende kosten, extra laadpalen en meer administratie voor hr behoren tot de belangrijkste uitdagingen, terwijl 40% van de bedrijfswagens nog altijd als onmisbaar wordt beschouwd voor professionele verplaatsingen.
Vanaf 1 januari 2027 moet elk Belgisch bedrijf met meer dan 250 werknemers het mobiliteitsbudget aanbieden aan zijn medewerkers. Het principe is bekend: een werknemer kan zijn bedrijfswagen opgeven en het equivalent van de kostprijs ervan als budget krijgen om het op een andere manier te besteden. Daarbij kan hij kiezen voor een milieuvriendelijkere auto, duurzame mobiliteitsoplossingen of de terugbetaling van bepaalde woonkosten.
De wetgever wilde zo de dominante rol van de bedrijfswagen in de mobiliteit van de Belgen verkleinen. Alleen geloven werkgevers daar niet echt in. Volgens een onderzoek van SD Worx bij bedrijven verwachten zij dat amper 26% van de werknemers die ervoor in aanmerking komen daadwerkelijk de overstap zal maken. De rest houdt zijn bedrijfswagen.
Advertentie – lees hieronder verder
Woonkost is het populairst
De maatregel lijkt zijn oorspronkelijke doel zelfs voorbij te schieten. Zo denkt 52% van de ondervraagde werkgevers dat werknemers die voor het mobiliteitsbudget kiezen, dat in de eerste plaats zullen gebruiken om een nieuwe auto te kiezen, maar dan een volledig elektrisch exemplaar. Dat zou een opvallende ommekeer zijn. Vandaag gebruikt slechts ongeveer 5% van de werknemers met een mobiliteitsbudget dat om een voertuig te financieren. De terugbetaling van woonkosten is momenteel veruit de populairste besteding.
Ook in de verwachtingen van werkgevers staat die mogelijkheid op de tweede plaats, met 41% van de antwoorden. Daarna volgt duurzame mobiliteit, zoals openbaar vervoer, fiets of deelauto, met 34%. Het mobiliteitsbudget lijkt het aandeel bedrijfswagens dus niet per se te zullen verminderen.
Auto als werkinstrument
Waarom houden zoveel werknemers dan vast aan hun auto? Dat heeft voor een groot deel met het professionele gebruik ervan te maken. Werkgevers schatten dat gemiddeld 40% van hun bedrijfswagens onmisbaar is voor werkgerelateerde verplaatsingen, bijvoorbeeld voor klantenbezoeken, ritten tussen verschillende vestigingen of functies waarbij veel kilometers worden afgelegd.
Bij één op de vier bedrijven loopt dat aandeel zelfs op tot 63% of meer. Voor die werknemers vervangt het mobiliteitsbudget dus eigenlijk niets: de auto is simpelweg een werkinstrument. De keuze doet zich dus vooral voor bij werknemers die voor hun functie geen professionele verplaatsingen hoeven te maken. Maar dan moet het alternatief natuurlijk wel aantrekkelijk genoeg zijn.
Waar wringt het schoentje?
Die aantrekkelijkheid is trouwens niet het enige obstakel. Ook bij de bedrijven zelf zorgt de invoering van het mobiliteitsbudget voor bezorgdheid. De grootste vrees is financieel: 34% van de werkgevers verwacht hogere kosten. Daarna volgen logistieke uitdagingen met 33%, waarbij vooral de installatie van extra laadpalen op bedrijfsparkings een aandachtspunt is.
Advertentie – lees hieronder verder
De administratieve last volgt met 32%. Hr-afdelingen moeten immers individuele budgetten berekenen en werknemers begeleiden bij hun keuzes. Drie op de tien werkgevers vrezen daarnaast dat medewerkers weerstand zullen bieden tegen de elektrische auto. Andere bedrijven wijzen op een gebrek aan interesse bij werknemers (21%) of onvoldoende kennis over het systeem (19%). En dan zijn er nog de lopende leasingcontracten. Als een werknemer vóór het einde van zijn contract naar het mobiliteitsbudget overstapt, dan zou dat betekenen dat het bedrijf het leasingcontract voortijdig moet beëindigen, met de nodige financiële sancties tot gevolg.
Daarom wacht 18% van de werkgevers liever tot die contracten vanzelf aflopen voor ze het systeem aanbieden. De voorbereiding verloopt dan ook erg uiteenlopend. Vandaag heeft 18% van de grote werkgevers al een mobiliteitsbudget ingevoerd, zegt 19% er klaar voor te zijn en is 38% volop bezig met de voorbereiding. Eén op de vijf hoopt ondertussen nog altijd op uitstel van de deadline.
Moeten we vanaf 2027 dan een revolutie in onze mobiliteitsgewoonten verwachten? SD Worx verwacht eerder een geleidelijke verandering, waarbij werknemers stap voor stap naar milieuvriendelijkere voertuigen overstappen. Maar vergis je niet: voor een groot deel van de werknemers blijft de auto een instrument waarvan ze geen afscheid willen nemen. Het mobiliteitsbudget zal dus wellicht eerst het wagenpark veranderen, en pas daarna ons gedrag. Wordt vervolgd.
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
- Bezoek gocar.be regelmatig
- Volg Gocar op Google Nieuws
- Abonneer op de Gocar-nieuwsbrief