Waarom is de Belg elke dag meer dan een uur onderw...

De essentie:
De Belgische werknemer brengt voortaan 61 minuten per dag door op weg van en naar het werk, een Europees record dat voor het eerst de grens van een uur overschrijdt en ruim boven het Europese gemiddelde van 48 minuten ligt.
België is echter alleen kampioen in tijd, niet in afstand. Roemenië klokt gemiddeld 53 minuten voor 8 km, terwijl wij 32 km afleggen.
Die stilstand kost de Belgische economie volgens het Vlaams Verkeerscentrum 5,3 miljard euro per jaar en de Belg heeft de tolerantiegrens die hij zelf aanvaardbaar vond al overschreden.

61 minuten: zoveel tijd besteedt de Belgische werknemer elke dag aan de heen- en terugrit naar het werk. Dat betekent dus dat we meer dan een uur onderweg zijn en dat is een primeur op ons oude continent. Het Europese gemiddelde blijft steken op 48 minuten, volgens de jaarlijkse studie van HR-specialist SD Worx bij 16.000 werknemers in vijftien Europese landen en het Verenigd Koninkrijk. In die groep werden iets meer dan 1.000 Belgen bevraagd. België staat dus op de polepositie, gevolgd door Zweden (57 minuten) en Ierland (56 minuten). Als we naar de barometer van vorig jaar kijken, zien we dat we toen op 57 minuten zaten. We gaan er dus op achteruit.

Lees ook : Waarom één Belg op zes zijn auto een bijnaam geeft en huilt bij het afscheid

Advertentie – lees hieronder verder

Tijd volgt de kilometers niet

Toch is het de moeite waard om dit record wat beter te bekijken, want er schuilt een verrassend element achter. De Belg is dan wel kampioen in tijd onderweg, maar niet in afgelegde afstand. Bij ons rijdt de automobilist gemiddeld 32 km om zijn werk te bereiken, een behoorlijke afstand voor een enkele rit, die alleen de Nederlanders benaderen. Vergelijk dat bijvoorbeeld met Roemenië, waar de dagelijkse reistijd 53 minuten bedraagt voor amper... 8 km. Hetzelfde in het Verenigd Koninkrijk: 53 minuten voor 15 km. Bij ons doen we dus lang over veel kilometers, terwijl men elders soms even lang onderweg is voor drie keer minder afstand. Het Belgische cijfer zegt dus vooral één ding: we wonen ver van ons werk.

De baksteen en de kaart

Dan blijft de vraag waarom Belgen zo ver van hun werk wonen. Je hoeft geen socioloog te zijn om dat te begrijpen. De Belg heeft nu eenmaal die bekende baksteen in de maag: hij koopt liever dan hij huurt en een eigenaar verhuist niet mee met zijn job. Als hij van baan verandert, verkoopt hij zijn huis niet om dichter bij zijn nieuwe werkplek te gaan wonen. Meestal blijven we waar we gebouwd of gekocht hebben, ook al moeten we daarvoor elke ochtend de files trotseren.

Bij die voorkeur voor eigendom komt nog een geografische realiteit die we vaak vergeten. België is een klein land waar eigenlijk niets echt ver weg is. Een Antwerpenaar die een job in Luik vindt, zal niet of maar zelden verhuizen: de afstand blijft haalbaar en voor 100 km elders een nieuw leven beginnen, lijkt ons buiten proportie. Dat is helemaal anders dan een inwoner van Rijsel die naar Lyon wordt overgeplaatst en zonder aarzelen zijn koffers pakt. Dat is het verschil tussen een groot land, waar werknemers zich rond werkgelegenheidscentra vestigen, en een compact grondgebied, waar we liever kilometers vreten dan verhuizen. Onze geografie maakt ons honkvast, maar tegelijk ook mobieler in het dagelijkse leven.

De prijs van minuten

Als we zoveel tijd op de weg doorbrengen voor soms bescheiden afstanden, komt dat ook doordat we slecht vooruitkomen. De files kostten de Belgische economie in 2024 5,3 miljard euro, volgens het Vlaams Verkeerscentrum, dat begin 2025 de slechtste maanden januari en februari noteerde sinds de metingen in 2011 begonnen. In Brussel verliest de automobilist tot 146 uur per jaar in het verkeer. Volgens de jongste TomTom-index ligt de gemiddelde snelheid in het Brusselse stadscentrum op 18 km/u. En nu we toch met statistieken bezig zijn: 13% van de Belgen brengt twee uur of meer per dag door in het verkeer en 14% legt dagelijks meer dan 120 km af. Die percentages behoren tot de hoogste van Europa.

We lijken eraan gewend

Wat ook verbaast, is dat de Belgische automobilist niet lijkt te protesteren. Belgische werknemers leggen hun tolerantiegrens zelf op 57 minuten per dag. We zitten aan 61 minuten, maar niemand komt echt in opstand. Uit de cijfers van SD Worx blijkt ook dat trein en bus niet overtuigen: slechts een kwart van de vrouwen en 28% van de mannen vindt ze praktisch en betrouwbaar, tegenover een Europees gemiddelde van 36%. De auto blijft dus koning. Toch zijn er verschillen tussen mannen (65 minuten per dag) en vrouwen (56 minuten), waarbij mannen twee keer zo vaak meer dan 100 km per dag afleggen. De vaststelling is dus duidelijk: de Belg heeft zijn lange woon-werktrajecten aanvaard als een onderdeel van het werk.

Land	Tijd (min./dag, heen en terug)	Afstand (km, enkele rit)
België	61	32
Zweden	57	26,5
Ierland	56	23,5
Servië	55	20
Roemenië	53	8,5
Nederland	53	31,5
Verenigd Koninkrijk	53	15,5
Noorwegen	51	23,5
Duitsland	47	24,5
Polen	47	20,5
Frankrijk	46	25
Spanje	45	25,5
Finland	44	23
Kroatië	41	18,5
Italië	35	21
Slovenië	32	21