Praktische info

De 5 bekendste 4×4-systemen uitgelegd

Steeds meer auto’s beschikken over vierwielaandrijving. Van fabrikant tot fabrikant verschillen de technische oplossingen zo sterk dat er snel verwarring optreedt. Om de materie iets beter te kunnen begrijpen, leggen we in dit artikel vijf belangrijke 4×4-systemen bloot.

Geschreven door Maxime Hérion | 01/12/2021

Quattro (Torsen, Audi)

Audi Quattro logo

Maar liefst één op vier Audi’s is een ‘Quattro‘. Het bekende systeem werd eind jaren ’70 ontwikkeld. Destijds was het plan om de vierwielaandrijving van de Iltis (een off-roader) aan te passen aan een berline. Om het koppel volgens de behoefte over de beide assen te verdelen (40% voor- en 60% achteraan), monteerde Audi een Torsen-differentieel.

Het Quattro-systeem, uitsluitend compatibel met motoren die in de lengterichting zijn geplaatst, is in de loop van de tijd geëvolueerd en kan in de laatste versies zelfs 70% van het beschikbare koppel naar de vooras en 85% naar de achteras sturen.

Voor zijn sportiefste modellen heeft Audi Quattro Sport ontwikkeld, met als bijzonderheid koppelingsplaten in het differentieel. Dit maakt ‘torque vectoring‘ mogelijk, waardoor er naargelang de omstandigheden meer koppel naar één wiel wordt gestuurd, wat de wagen een betere wegligging geeft.

Quattro maakt van het voertuig een permanente 4×4, behalve in de Ultra-versie waar het systeem uitschakelbaar is om brandstof te besparen. Het ontwerp heeft echter ook een nadeel: in sommige situaties is het niet doeltreffend omdat er dan te veel koppel naar het slippende wiel wordt gestuurd.

Haldex (VW Group, Volvo, Ford, Land Rover…)

VW 4Motion

Het Haldex-systeem (zoals 4Motion bij Volkswagen) is een elektrohydraulisch mechanisme dat in werking treedt wanneer een snelheidsverschil tussen de voor- en achteras wordt gedetecteerd en de auto gaat slippen. Een hydraulische zuigerpomp oefent dan druk uit op de koppelingsplaten om meer of net minder koppel naar de achteras te sturen. De vierwielaandrijving is dus niet permanent.

De Haldex wordt, eigenlijk onterecht, onder de naam ‘Quattro’ gebruikt in Audi’s met een dwarsgeplaatste motor. Hoewel een Haldex weinig ruimte inneemt en soms efficiënter is dan een Torsen, heeft de eerstgenoemde meer tijd nodig om van tweewiel- naar vierwielaandrijving over te schakelen. Het heeft ook de bijwerking dat de auto minder bestuurbaar wordt.

Xdrive (BMW)

BMW xDrive logo

Xdrive is een 4×4-systeem dat het koppel tussen de voor- en achteras verdeelt door middel van een meervoudige platenkoppeling in de versnellingsbak. In normale rijomstandigheden heeft het systeem een 40/60-verdeling zoals bij een Quattro. Een xDrive maakt het verschil door voorspellender te reageren: de ‘voeding’ van koppel varieert continu op basis van door de DSC (ESP) verzonden informatie, zoals de stuurwielhoek, de gaspedaaldruk, snelheid of koppel. 0 tot 100% van de beschikbare trekkracht kan van de vooras naar de achteras worden overgebracht en vice versa.

Ook interessant om te weten, is dat een BMW met xDrive een pure achterwielaandrijving wordt vanaf 150 km/u. Het systeem opereert sneller dan een Haldex, maar is minder stabiel dan een Quattro en bovendien erg gevoelig voor bandenslijtage op dezelfde as. Ook mag je niet vergeten om regelmatig een oliewissel door te voeren.

4Matic (Mercedes)

Mercedes 4Matic logo

4Matic werd in 1987 voor het eerst op de W124 toegepast en omvat drie differentiëlen (voor, midden en achter), waarvan de laatste twee kunnen worden geblokkeerd. Het systeem werkt samen met de ABS en wordt momenteel gebruikt door de G-Klasse. Andere vierwielaangedreven Mercedes-modellen beschikken over een “lichtere” versie met drie niet-vergrendelende differentiëlen met een verdeling van 35/65%.

Mercedessen met een dwarsgeplaatste motor (A-Klasse, GLA, enz.) en met de stempel 4Matic hebben een ander systeem, vergelijkbaar is met een Haldex. Die wagens zijn voorwielaangedreven tot er gripverlies optreedt, waarna koppel naar de achteras wordt gestuurd. In tegenstelling tot een Haldex, die tot 100% van het koppel naar de voor- of achteras kan versluizen, laat deze 4Matic slechts 50% naar de achteras toe.

Symmetrical All-Wheel Drive (Subaru)

Subaru Symmetrical AWD logo

Subaru’s zijn uitgerust met een boxermotor en laten een ideale balans tussen de motor en transmissie noteren, met symmetrie links en rechts. Hun centraal differentieel kan worden ingesteld om het koppel tussen de voor- en de achterkant te verdelen, of om het direct te blokkeren volgens een 50/50-verhouding.

Om het plaatje compleet te maken, tekent een zelfblokkerend Torsen-differentieel present, terwijl de sportievere modellen over torque vectoring beschikken. Dit technologisch arsenaal maakt het Subaru-systeem tot een van de meest geavanceerde op de markt.

Deel dit artikel

Lees meer over

Nieuwsbrief

Of het nu gaat om het laatste autonieuws of actuele mobiliteitsonderwerpen.

Anderen bekeken ook