Sinds juli 2024 viel er in Helsinki geen enkel verkeersslachtoffer te betreuren. Voor het eerst in de geschiedenis van de stad. Die nullijn is het resultaat van een jarenlang, systematisch gevoerd beleid dat veiligheid resoluut boven snelheid stelt. De stad werkt sinds het begin van deze eeuw volgens het ‘Vision Zero’-principe dat in Scandinavië zowel bij de overheid als onder privébedrijven (zoals Volvo) ingang heeft gevonden. Nul doden in het verkeer is een concrete doelstelling, geen nobel streven met ruimte voor marge. Europa wil dat doel in zijn hele grondgebied halen vanaf 2050, maar zit achter op schema.
Strenge limiet
Misschien voorspelbaar, maar de kern van het Finse Vision Zero draait rond het aanpassen van de snelheidslimieten. Helsinki verlaagde die eerst van 50 km/u naar 40 km/u, en sinds 2021 naar 30 km/u. Vooral in woonwijken, schoolomgevingen en het stadscentrum geldt die strengere limiet, met meetbare gevolgen. Studies tonen aan dat de kans op een dodelijk ongeval halveert wanneer de impact van een auto daalt van 40 naar 30 km/u.
Maar snelheid is niet het enige. De beleidsmakers in Helsinki beseften dat het naast een kwestie van een lage snelheid en een hoge pakkans ook over infrastructuur gaat. Het stratenplan werd daarom systematisch hertekend met nauwere rijvakken, visuele versmallingen en een duidelijk onderscheid tussen gemotoriseerd verkeer en kwetsbare weggebruikers. Fietsers en voetgangers kregen voorrang in dat ontwerp, met een netwerk van meer dan 1.500 kilometer fietspaden. Tegelijk investeerde de stad in hoogwaardig openbaar vervoer, met onder meer tramlijnen, veerboten en zelfs zelfrijdende elektrische bussen. In de winter biedt de metro, de noordelijkste ter wereld, een alternatief voor fietsers.
Advertentie – lees hieronder verder
Tien Brusselse slachtoffers
Daarin ligt ook het verschil met de grote steden in ons land. De zone 30 is lang geen onbekende in Gent, Antwerpen, noch Brussel, maar dat levert niet hetzelfde resultaat in de statieken voor verkeersveiligheid op. Net door het gebrek aan een holistische aanpak blijft het contrast met België groot. In 2024 vielen er 470 verkeersdoden op onze wegen, waaronder tien in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, zes in Antwerpen en dertien in Gent. “Dat zijn cijfers die we niet langer mogen aanvaarden,” zegt mobiliteitsprofessor Dirk Lauwers (UGent/UAntwerpen). “Zolang we verkeersveiligheid blijven afwegen tegen doorstroming, blijven we steken in halfslachtige maatregelen.”
Volgens Stijn Daniels, verkeersveiligheidsonderzoeker bij Transport and Mobility Leuven, is vooral de bescherming van kwetsbare weggebruikers cruciaal. “Bij drie op de vier ongevallen gaat het om kwetsbare weggebruikers: voetgangers, fietsers en bestuurders van speedpedelecs of e-steps. Dat zijn de groepen waar je de winst moet zoeken”, zei hij tegen Radio 1.
Verkeersboete van 120.000 euro
Nu is er in Helsinki een specifieke vorm van handhaving in het spel die mee het verschil maakt. Verkeersboetes worden er afgestemd op het inkomen van de overtreder. Zo werd de bekende zakenman Anders Wiklöf twee jaar geleden veroordeeld tot 121.000 euro voor een snelheidsovertreding. Hij reed toen 82 km/u op een plek waar 50 km/u de limiet was. De koppeling met het inkomen maakt het boetesysteem niet alleen eerlijker maar ook doeltreffender.
Het Finse voorbeeld wordt hoe dan ook met argusogen gevolgde door onze lokale politici. De Brusselse mobiliteitsminister Elke Van den Brandt (Groen) zei in de pers dat Vision Zero een keuze is. “Het is tijd dat we die ook in België consequent durven maken.” Maar als er ook ingrijpende openbare werken en een nieuwe vorm van boete-inning aan te pas moet komen, dreigt de weg ernaartoe nog hobbelig te worden.
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
- Bezoek gocar.be regelmatig
- Volg Gocar op Google Nieuws
- Abonneer op de Gocar-nieuwsbrief
