De essentie:
Het Belgische wegenvignet krijgt vorm dankzij een parlementaire vraag, die klaarheid brengt over twee bezorgdheden van de automobilist.
Volledig digitaal en gekoppeld aan de nummerplaat, blijft het toch bereikbaar zonder smartphone, via kanalen die de drie gewesten nog moeten vastleggen.
Eén enkel vignet zal alle gewestelijke wegennetten dekken, maar de regeling wacht nog op groen licht van de Europese Commissie.
Een dossier als het Belgische wegenvignet krijgt zelden in één keer vorm. Stap voor stap worden de plannen concreter, vaak naar aanleiding van parlementaire vragen. Dat is ook nu gebeurd. Waals minister van Mobiliteit François Desquesnes (Les Engagés) kreeg vragen van parlementslid Stéphane Hazée (Ecolo) over twee gevoelige punten: hoe mensen die minder vertrouwd zijn met digitale toepassingen hun vignet zullen kunnen kopen en of automobilisten straks met verschillende regels per gewest zullen worden geconfronteerd. Op beide vragen kwam intussen een antwoord.
Advertentie – lees hieronder verder
Geen smartphone nodig
De methode ligt vast: het wegenvignet wordt volledig digitaal en wordt gekoppeld aan de nummerplaat. Een sticker op de voorruit komt er dus niet. Digitaal betekent echter niet dat alleen internetgebruikers ermee overweg kunnen. Volgens de minister worden alternatieve verkoopkanalen voorzien, zodat niemand uit de boot valt.
Concreet zal het vignet online verkrijgbaar zijn, maar ook via fysieke verkooppunten en een callcenter. Zo kan iedereen zich in orde stellen, ongeacht of je liever een app gebruikt of naar een loket gaat. Voor die callcenters zal wel moeten worden gewaakt voor oplichting. In landen zoals Frankrijk en Duitsland duiken geregeld valse telefoonnummers en websites op die beweren officiële vignetten of LEZ-toelatingen te verkopen. De drie gewesten zullen daarom wellicht ook moeten inzetten op sensibiliseringscampagnes.
Die verduidelijking is belangrijk, want een niet te onderschatten groep Belgische automobilisten, vaak oudere bestuurders, maakt nog altijd weinig gebruik van digitale toepassingen. Door ook fysieke verkooppunten en telefonische ondersteuning te voorzien, wordt die drempel grotendeels weggewerkt. De praktische uitwerking wordt wel nog verder afgestemd tussen de drie gewesten. Zo ligt bijvoorbeeld nog niet vast of er één gezamenlijk callcenter komt, al zou dat vanuit efficiëntie en kostenbeheersing logisch zijn.
Verantwoordelijkheid ligt bij de burger
Eén belangrijk punt mag daarbij niet worden vergeten: niemand zal het wegenvignet automatisch voor je regelen. Anders dan de jaarlijkse verkeersbelasting wordt het niet spontaan toegestuurd. Elke automobilist moet het zelf aankopen, online, aan een loket of telefonisch.
Vergetelheid heeft z’n prijs. Bij een eerste overtreding bedraagt de boete 70 euro, bovenop de prijs van het vignet. Bij een derde overtreding loopt dat op tot 210 euro, opnieuw vermeerderd met de kostprijs van het vignet. De bedoeling is duidelijk: automobilisten aanzetten om hun vignet tijdig aan te schaffen.
Van gewestelijk project naar nationale belasting
Een tweede bezorgdheid had betrekking op de typisch Belgische versnippering van regels tussen Vlaanderen, Wallonië en Brussel. Ook daar probeerde de minister gerust te stellen. Eén wegenvignet zal toegang geven tot alle gewestelijke wegennetten die onder het systeem vallen.e.
Een opmerkelijke evolutie. Aanvankelijk was het project immers helemaal niet nationaal. Elk gewest beheert zijn eigen wegen en werkte aan een eigen initiatief. Door de aansluiting van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kwam daar verandering in en werd een kluwen van verschillende gewestelijke systemen vermeden. Op papier krijgt België zo een nationale wegenbelasting, zonder dat die ooit federaal werd gemaakt. Tegelijk blijft het voor veel automobilisten een extra belasting. In Vlaanderen is het wegenvignet immers niet budgetneutraal, onder meer voor bestuurders van elektrische auto’s.
Nog onduidelijkheid over de betrokken wegen
Toch blijven er nog belangrijke vragen open. Zo is nog altijd niet definitief vastgelegd op welke wegen het vignet precies verplicht zal zijn. Zeker is dat het zal gelden op autosnelwegen en belangrijke gewestwegen, maar de exacte lijst moet nog door de drie regeringen worden vastgelegd. Voor een systeem dat op 1 mei 2027 van start moet gaan, met een verkoop die al op 1 maart begint, dringt de tijd stilaan.
Bovendien moet het volledige systeem nog worden goedgekeurd door de Europese Commissie. Die maakte in 2019 een einde aan het Duitse wegenvignet omdat het buitenlandse bestuurders discrimineerde. Wanneer Europa zich over het Belgische dossier zal uitspreken, is voorlopig niet bekend. Tot dat groene licht er is, blijven de plannen afhankelijk van een beslissing waarvan niemand de timing kent.
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
- Bezoek gocar.be regelmatig
- Volg Gocar op Google Nieuws
- Abonneer op de Gocar-nieuwsbrief
