Komt er een wegenvignet of een kilometerheffing? Dat is de vraag die momenteel in Vlaanderen speelt, want de druk op beleidsmakers lijkt langzaam toe te nemen. Volgens de laatste berichten zou Vlaanderen klaar zijn om een wegenvignet in te voeren, zoals in Wallonië. Er zou zelfs al een consensus zijn rond een digitaal vignet, dat betrouwbaarder is en eenvoudiger in gebruik.
In Vlaanderen wordt de opbrengst van een vignet geschat op 130 miljoen euro per jaar. Een mooi bedrag, maar verwaarloosbaar vergeleken met wat een kilometerheffing zou kunnen opbrengen. Volgens berekeningen van Transport & Mobility en het Centre for Applied Public Economics (CAPE) van de UCL Saint-Louis, zou zo’n systeem 3,4 miljard euro per jaar kunnen opleveren, uitgaande van een gemiddeld tarief van 10 eurocent/km. En er is meer: een kilometerheffing zou ook helpen om files te verminderen, iets wat met een vignet niet het geval is. De juiste zet?
-11,3%?
Volgens de studie van Transport & Mobility en CAPE zou de filedruk tijdens de spitsuren met 11,3% kunnen dalen. De twee organisaties stellen dat de Vlaamse regering een dubbelslag kan slaan: de staatskas vullen én tegelijk de ecologische kaart trekken door het aantal files en verplaatsingen te verminderen.
Advertentie – lees hieronder verder
Maar waarom komt deze studie net nu naar buiten? Simpel: onze collega’s van De Tijd vroegen meer transparantie van de regering… Die moest zich dan ook verantwoorden tegenover de volksvertegenwoordigers, wat nogmaals aantoont hoe politiek gevoelig dit dossier ligt. Het verschil tussen een vignet en een kilometerheffing is immers groot: het vignet geldt voor buitenlandse bestuurders en zou neutraal blijven voor Belgische bestuurders. Een kilometerheffing daarentegen geldt voor iedereen, zonder uitzondering.
Politieke krachtmeting op komst?
De Vlaamse minister van Mobiliteit, Annick De Ridder (N-VA), heeft zich al uitgesproken tegen de invoering van een kilometerheffing, terwijl haar partij daar enkele maanden geleden nog voorstander van was. Volgens haar kunnen werknemers niet zomaar hun uurroosters aanpassen, terwijl de belasting op arbeid in ons land al hoog genoeg ligt. En daar heeft ze een punt. Is de uitkomst dan al beslist?
Nog niet, want de studie toont simulaties die bewijzen dat een slimme kilometerheffing (die gepaard gaat met het afschaffen van de BIV en verkeersbelasting) een positief effect zou hebben op het welzijn. Het plan omvat namelijk ook een brede fiscale hervorming die de belasting op natuurlijke personen moet verlagen (vooral dan de regionale belasting die zij betalen).
Oneerlijk?
De modellen uit het rapport van Transport & Mobility en CAPE voorspellen een vlottere doorstroming van het verkeer en een toename van de gemiddelde snelheid tussen 1,4 en 6,1%, afhankelijk van tijdstip en locatie. Tot daar lijkt iedereen enthousiast. Maar een kilometerheffing kent natuurlijk winnaars en verliezers. Logischerwijs zijn het de welvarende gezinnen die weinig met de auto rijden die hier het meeste voordeel bij halen. Gezinnen met een beperkt budget, die zich wel vaak moeten verplaatsen, zullen het zwaarst worden getroffen.
Daarom verwacht de studie dat het aantal gereden kilometers tegen 2030 zal dalen met 6,3%. Maar dat lukt alleen als het systeem echt slim wordt uitgewerkt, met tarieven die variëren afhankelijk van het tijdstip, het type voertuig (SUV of ander), de motor (elektrisch, benzine of diesel) enzovoort. De studie spreekt van tarieven tussen 8,4 en 17,8 eurocent/km, afhankelijk van de omstandigheden.
Het resultaat? Een geraamde opbrengst van 3,4 miljard euro per jaar, die mogelijk nog wordt aangevuld met 140 miljoen euro per jaar door een hervorming van de fiscaliteit voor elektrische auto’s vanaf 2029, aangezien die in Vlaanderen vandaag nog altijd vrijgesteld zijn van BIV en verkeersbelasting.
De meningen over deze slimme kilometerheffing zijn uiteraard verdeeld. Komt het systeem er dan? Voor oppositiepartij Groen bewijst deze studie dat zo’n heffing niet alleen mogelijk is, maar ook wenselijk... voor de overheidsbegroting. Toch maakt dit dossier geen deel uit van het huidige Vlaamse regeerakkoord. Afwachten dus of de spelregels onderweg nog veranderen.
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
