Oldtimer van de week: Chevrolet Corvair, de Amerikaanse Porsche die door een boek het loodje legde

De essentie

• Chevrolet bouwde tussen 1960 en 1969 meer dan 1,8 miljoen Corvairs, verkrijgbaar als berline, coupé, cabrio, break en zelfs als bestelwagen.

• Al in 1962 kreeg de Monza Spyder een turboversie van de luchtgekoelde zescilinder-boxermotor met 150 pk, een uitzonderlijke technologie voor een massaproductiemodel.

• In 1965 kwam de Corvair zwaar onder vuur te liggen in het boek Unsafe at Any Speed van Ralph Nader, precies op het moment dat ook de Ford Mustang verscheen.

Wie aan een Amerikaanse auto uit de jaren zestig denkt, ziet op het netvlies van zijn geheugen wellicht een gigantische V8, kilo’s chroom en een motorkap waarop je bijna een ligstoel kunt zetten. Maar er speelde zich toen ook een ander verhaal af. Europese compacte auto's, met de Volkswagen Kever op kop, wonnen steeds meer terrein in de Verenigde Staten. Chevrolet besloot daarom niet zomaar een kleinere Amerikaanse auto te bouwen, maar liet zich inspireren door het concept van de Kever en ging nog een stap verder.

Revolutionair buitenbeentje

Toen de Corvair voor modeljaar 1960 werd voorgesteld, leek alles perfect op zijn plaats te vallen. Zijn strakke, moderne design viel in de smaak, maar vooral de techniek was ronduit revolutionair. De Corvair kreeg een zelfdragende carrosserie, onafhankelijke wielophanging rondom, een achterin geplaatste luchtgekoelde boxermotor en bovendien een zescilinder-boxer. Tot vandaag blijft het de enige ‘flat-six’ die ooit op grote schaal door een Amerikaans merk werd gebouwd. En nee, Chevrolet keek daarvoor niet naar Porsche. De 911 bestond toen immers nog niet en de Porsche 356 had slechts vier cilinders. De Corvair was dus werkelijk een technisch buitenbeentje, zeker voor een Amerikaanse auto uit die periode.

Schot in de roos

Aanvankelijk leek niets een succes in de weg te staan. Motor Trend riep de Corvair uit tot "Car of the Year 1960" en ook het publiek was enthousiast. Voor modeljaar 1961 werden ongeveer 330.000 exemplaren gebouwd. Chevrolet breidde het gamma snel uit met berlines, coupés, breaks, cabrio's en zelfs bedrijfsvoertuigen zoals de Greenbrier en de Rampside.

Het absolute hoogtepunt volgde tijdens het Autosalon van Chicago in februari 1962. Daar stelde Chevrolet de Monza Spyder voor. Dankzij een turbo steeg het vermogen van de boxermotor van 102 naar 150 pk. Vergeet niet: dat was meer dan tien jaar vóór de eerste grote Europese sportwagens met turbo verschenen.

1965: het kantelpunt

In 1965 verscheen de tweede generatie. Het ontwerp werd veel vloeiender en lager, terwijl de coupés ook hun B-stijl verloren. Technisch werd de Corvair eveneens grondig verbeterd. De sportieve Corsa kreeg een 2,7 liter grote ‘flat-six’ met 140 pk of zelfs 180 pk in de turboversie. Toch sloeg datzelfde jaar het noodlot toe.

Het boek Unsafe at Any Speed van de jonge advocaat Ralph Nader verscheen en rekende in het eerste hoofdstuk meteen af met de Corvair. Vooral de wegligging van de eerste modellen werd scherp bekritiseerd. Alsof dat nog niet volstond, kreeg Chevrolet ook concurrentie van de gloednieuwe Ford Mustang, die een jaar eerder op de markt was gekomen en meteen de sportieve jeugd wist te verleiden.

Was de Corvair echt gevaarlijk?

De kritiek had wel een technische basis. Bij de modellen van 1960 tot 1963 kon de swing axle-achteras onder bepaalde omstandigheden plots overstuur veroorzaken. Chevrolet probeerde dat op te lossen door specifieke bandenspanningen voor te schrijven, maar die werden in de praktijk lang niet altijd nageleefd.

Vanaf 1964 werd de achterophanging aangepast en voor de tweede generatie van 1965 volledig herwerkt. Maar de reputatieschade was onherstelbaar. Vanaf 1967 werd het gamma geleidelijk afgebouwd en in mei 1969 viel definitief het doek. Van het laatste modeljaar werden nog slechts 6.000 auto's gebouwd, waaronder amper 521 cabriolets.

Toch bleef de Corvair over zijn volledige carrière een commercieel succes, met meer dan 1,8 miljoen geproduceerde exemplaren. De geschiedenis kreeg nog een opmerkelijk staartje. De Corvair-affaire en het boek van Ralph Nader droegen mee bij tot de invoering van de Amerikaanse National Traffic and Motor Vehicle Safety Act in 1966.

Vier jaar later werd de NHTSA opgericht. Ironisch genoeg concludeerde net diezelfde overheidsinstantie in 1972 dat de Corvair van 1960 tot 1963 "geen groter risico op controleverlies of kantelen vertoonde dan vergelijkbare auto's uit dezelfde periode".

Waarop letten bij aankoop?

Zoals bij elke oldtimer begint alles bij de carrosserie. Controleer zorgvuldig de vloer, dorpels, wielkasten, de omlijsting van de voorruit en de bevestigingspunten van de ophanging. Mechanisch staat de luchtgekoelde boxermotor bekend als betrouwbaar. Controleer wel de werking van de koeling, mogelijke olielekken en het verwarmingssysteem. Bij de turboversies komt daar uiteraard nog extra techniek bij.

Onderdelen haal je meestal uit de Verenigde Staten, waar de Corvair nog altijd een grote schare liefhebbers kent en de onderdelenvoorziening verrassend goed is. De prijzen lopen sterk uiteen. Je vindt exemplaren onder de 10.000 euro, maar topversies kosten makkelijk meer dan 30.000 euro. Uitvoering, motor en staat bepalen het prijsverschil. Gezien de huidige evolutie op de klassiekermarkt is de kans groot dat de prijzen de komende jaren nog wat afzwakken.

Zouden wij ervoor vallen?

Zonder twijfel. De Corvair combineert een elegante lijn met een bijzonder originele techniek en blijft vandaag nog relatief betaalbaar. Bovendien verdient hij een grondige rehabilitatie.

Onze voorkeur gaat uit naar een coupé van de tweede generatie met handgeschakelde versnellingsbak, bij voorkeur een Corsa 140 pk. De turboversie is zeldzamer en spectaculairder, maar een atmosferische motor blijft eenvoudiger én minstens even charmant.

Vind je volgende oldtimer op Autoclassic.be

Een vraag over oldtimers? Neem contact op met BEHVA

Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:

1. Bezoek gocar.be regelmatig
2. Volg Gocar op Google Nieuws
3. Abonneer op de Gocar-nieuwsbrief