De Europese auto-industrie heeft net een beetje ademruimte gekregen: dankzij een akkoord tussen de EU en de VS worden de Amerikaanse invoerrechten op auto’s uit Europa verlaagd van 27,5% (geldend sinds april) naar 15%. De maatregel wordt verwelkomd als een soort ‘de-escalatie’ door de vereniging van Europese autobouwers ACEA, en brengt wat rust in het gespannen handelsklimaat. In 2024 werden bijna 750.000 Europese voertuigen naar de VS geëxporteerd, goed voor 22% van alle auto-export vanuit de EU. De Amerikanen blijven dus belangrijke afnemers.
De beslissing past binnen een bredere context, want een gelijkaardig akkoord werd vorige week al gesloten met Japan. Voor de Europese merken betekent dit een minder nadelige situatie, maar 15% blijft nog altijd veraf van de invoerheffing van 2,5% die gold vóór de terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis. Volgens analisten van Bank of America weerspiegelt de gematigde marktreactie een zekere anticipatie op dit akkoord, maar het neemt de twijfels niet weg.
Duitsland onder druk
De lagere invoerheffing wist de economische impact van een strenge douanepolitiek allerminst uit. Duitsland – voor wie de VS de belangrijkste exportmarkt buiten Europa zijn – is bijzonder kwetsbaar. De Duitse autofederatie VDA schat dat de nieuwe tarieven de sector jaarlijks miljarden euro’s kunnen kosten. BMW, dat in 2024 nog 153.000 auto’s exporteerde naar de VS, en Mercedes zullen vermoedelijk een deel van de kosten zelf moeten dragen om concurrentieel te blijven. Tegelijk zullen ze een prijsverhoging doorvoeren richting Amerikaanse consumenten. Maar zullen die dat zomaar aanvaarden?
Advertentie – lees hieronder verder
Ook de luxemerken van Volkswagen (Audi en Porsche) worden getroffen omdat ze niet lokaal produceren. De groep meldde trouwens een verlies van 1,3 miljard euro in het eerste semester, rechtstreeks gelinkt aan invoerrechten op voertuigen die in Mexico gebouwd zijn. De hele sector lijkt zich intussen te herpositioneren: logistieke ketens worden herzien, productie wordt meer lokaal georganiseerd en – dat valt niet te verbergen – ook het personeelsbestand wordt afgebouwd.
Gevolgen voor de Europese consument
Hoewel het akkoord bedoeld is om de diplomatieke relaties te verbeteren, zouden de gevolgen weleens veel zwaarder kunnen uitvallen voor de Europese consument. Econoom Bruno Colmant waarschuwt in L’Écho voor een dubbel effect op middellange termijn. Eerst op de werkgelegenheid, want door de terugval in export zal ook de productie afnemen, met ontslagen tot gevolg. Daarnaast zouden sommige bedrijven ertoe aangezet kunnen worden om hun productie te verplaatsen (en dat zal gebeuren) naar de Verenigde Staten, waar de invoerrechten lager liggen. Ook dat is slecht nieuws voor de werkgelegenheid in Europa.
Daarnaast zullen de consumenten op langere termijn hogere energieprijzen voelen.
Het akkoord versterkt immers de afhankelijkheid van Amerikaanse invoer van gas en olie. Zodra die afhankelijkheid een feit is, krijgen de Amerikaanse leveranciers vrij spel om hun tarieven op te trekken, wat de energiefactuur van gezinnen zal doen stijgen. Dat zal vermoedelijk gelden voor zowel gas als benzine en diesel (die laatste wordt vooral uit de VS ingevoerd).
Industriële hertekening zonder Europa?
In zijn huidige vorm bevat het akkoord geen wederkerige clausule voor Amerikaanse export naar Europa, een scheve situatie die zwaar kan doorwegen op de industriële tewerkstelling in Europa. De Amerikaanse vestigingen van BMW en Mercedes zullen hun SUV's echter blijven exporteren naar het oude continent met een invoerrecht van 10%. Volgens de Duitse expert Ferdinand Dudenhöffer kan deze toestand zonder compenserende maatregelen tot 70.000 banen kosten in Duitsland. Het blijft ook onbegrijpelijk hoe Ursula von der Leyen zich zo heeft kunnen wegcijferen. Diplomatiek overleg zoeken is één ding, maar het is haar plicht om de belangen van de Europese consument te verdedigen.
Steeds meer stemmen pleiten dus voor wederkerigheid. De topman van BMW stelde voor om de douaneheffingen op auto’s die in de VS geproduceerd worden af te schaffen, al zijn die aantallen zo laag dat je je kunt afvragen welk effect dat zou hebben. Volkswagen op zijn beurt pleit voor een apart akkoord waarin ook de investeringen van de groep op Amerikaanse bodem worden meegenomen. Er moeten nog heel wat details van het akkoord uitgeklaard worden. Maar één ding is duidelijk: Trump zal Europa pijn doen. En Europa lijkt nog altijd bijzonder slecht in staat om zich te verdedigen…
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
