Het is een twijfelachtige eer, maar nergens in Europa worden auto’s zo zwaar belast als in ons land. Dat bleek recent alweer uit cijfers van ACEA, de koepelfederatie van Europese autobouwers. Gemiddeld betaal je als Belgische automobilist jaarlijks 3.355 euro belastingen. Geen enkel ander Europees land komt in dat onderzoek zelfs maar in de buurt van België. Veelzeggend: het Europese gemiddelde bedraagt ‘maar’ 1.900 euro. In 2024 ontving Vadertje Staat maar liefst 23,5 miljard euro aan autobelastingen. Het gaat dan niet alleen om de jaarlijkse verkeersbelasting, maar ook om de accijnzen op brandstoffen, de btw op de aankoop en dergelijke meer.
Dat zijn hallucinante bedragen, die blijven toenemen. In 2020 stond het totaal op 19,6 miljard euro autobelastingen in België. Terwijl automobilisten als melkkoe behandeld worden, ontspringen andere weggebruikers de dans. Waarom moeten automobilisten en motorrijders alle lasten dragen en wordt van fietsers geen enkele inspanning gevraagd? Ook zij hebben nochtans baat bij investeringen in goede en veilige infrastructuur, misschien zelfs nog meer dan automobilisten. Nu alle regeringen naarstig op zoek zijn naar miljarden, durven we dan ook de vraag opwerpen waarom er geen fietsbelasting bestaat.
Niets nieuws
Een fietsbelasting? Het idee is minder absurd dan het lijkt. Meer nog: het is helemaal niet nieuw. Oudere lezers zullen zich nog wel herinneren dat er ooit een ‘rijwielbelasting’ geïnd werd door de provincies. Elke provincie had een eigen taksplaatje dat je aan de voorvork van je fiets moest bevestigen om te bewijzen dat je de belasting betaald had. In 1893 waren West-Vlaanderen en Luik de eerste provincies met zo’n belasting. Geleidelijk volgden alle andere provincies. Henegouwen stopte er als laatste mee in 1991. Toen werd de provinciewetgeving hervormd, wat dergelijke heffingen onmogelijk maakte. Het lijkt al lang geleden, maar sommige verzamelaars bezitten vandaag nog dergelijke taksplaatjes.
Advertentie – lees hieronder verder
Discriminatie van mobiliteitsgebruikers
Misschien is het wel tijd om deze fietsbelasting opnieuw van stal te halen. De discriminatie van mobiliteitsgebruikers op basis van hun vervoermiddel heeft lang genoeg geduurd. Hoe kun je immers rechtvaardigen dat een bromfietser die 45 km/u rijdt jaarlijkse verkeersbelasting betaalt, terwijl een speedpedelec-bestuurder die even snel rijdt vrijgesteld blijft? Om nog maar te zwijgen van de andere fietsers die helemaal niets betalen.
Ze gebruiken dezelfde wegen, rijden aan vergelijkbare snelheden en veroorzaken gelijkaardige slijtage of risico’s in het verkeer. Toch betaalt de ene elk jaar zijn bijdrage aan de staat, terwijl de andere vrijgesteld is van elke vorm van heffing. In tijden waarin elke euro telt, is dat moeilijk te verdedigen. Hoewel uiteraard niemand zit te wachten op extra belastingen, kan een fietsbelasting helpen om bijvoorbeeld de veiligheid van fietsers verder te verbeteren. Het recente VeloVeilig-onderzoek van Het Laatste Nieuws heeft aangetoond dat dit hard nodig is. Gemiddeld scoorden de Vlaamse gemeentes amper 4,8 op 10 voor fietsveiligheid. Gebuisd dus.
Laat alle fietsen registreren en een jaarlijkse fietsbelasting betalen. Tegelijk zou de invoering van een fietsidentificatienummer een tweede voordeel opleveren: een krachtig wapen tegen fietsdiefstal. Het platform MyBike.Belgium – het nationale fietsregister waar fietsers hun fiets vandaag al vrijwillig kunnen registreren en een sticker met QR-code krijgen – zou daarvoor een ideale basis vormen. Waarom niet voor alle fietsen?
Watteeuw-taks?
Geen betere plaats om met een fietsbelasting te experimenteren dan in Gent, de stad waar fietsen heilig zijn en auto’s bijna tot zonde zijn verklaard. Zo’n proefproject zou bovendien perfect kunnen passen binnen een bredere hervorming van een mobiliteitsbelasting – een systeem waarbij elke weggebruiker, ongeacht zijn vervoermiddel, zijn deel bijdraagt. Niemand wordt daar vrolijk van, maar eerlijk is het wel.
En toegegeven: als het iets met fietsen te maken heeft, dan denken we automatisch aan Filip Watteeuw, de Gentse ex-schepen van Mobiliteit die van zijn stad een laboratorium voor fietsexperimenten heeft gemaakt. Misschien kan een ‘Watteeuw-taks’ voor alle fietsers helpen om het gigantische gat in de Gentse begroting te dichten. En bij uitbreiding de Belgische begroting.
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
.jpg?width=420)
