Frankrijk voerde relatief vroeg lage-emissiezones in. De eerste dateert van 2015. Dat was in Parijs en toen ging het om een ‘zone met beperkte toegang’ (ZCR) die alleen van toepassing was op tweewielers. Maar sindsdien zijn er complexere en strengere systemen ingevoerd in het hele land. Vandaag hanteren 95 steden en gemeenten deze regel.
Maar die lage-emissiezones – en het verplichte Crit’Air-vignet dat erbij hoort, ook voor buitenlandse voertuigen – zijn misschien binnenkort verleden tijd. De parlementsleden hebben namelijk gestemd voor de afschaffing van deze Zones à Faibles Émissions (ZFE). Waarom? Omdat ze als asociaal worden beschouwd en mensen met een lager inkomen (die zich geen andere wagen kunnen veroorloven) geen toegang meer geven tot bepaalde steden.
In Frankrijk woedt er een fel debat over deze mogelijke afschaffing. Volgens recente studies lijken de ZFE’s wel degelijk doeltreffend. Jaarlijks zouden er in Frankrijk 40.000 sterfgevallen te wijten zijn aan fijnstofuitstoot, die logischerwijs hoger ligt in stedelijke gebieden. 15% van de fijnstofuitstoot zou afkomstig zijn van het wegverkeer (alle voertuigen samen). Uit de laatste metingen blijkt dat in Parijs de uitstoot van fijnstof (PM2,5) sinds de invoering van de lage-emissiezone met 3% gedaald is (alleen transport). Hetzelfde geldt voor stikstofdioxide, dat met 6% verminderd zou zijn dankzij de lage-emissiezone alleen.
Advertentie – lees hieronder verder
Samenleving verdedigen?
Het voorstel tot afschaffing werd goedgekeurd door een vrij bonte coalitie: Rassemblement National, Les Républicains en La France Insoumise. De parlementsleden die voor de afschaffing pleiten, doen dat vooral op basis van argumenten zoals bewegingsvrijheid en sociale rechtvaardigheid.
Is het dus gedaan met het Crit’Air-vignet? Nog niet. De maatregel moet nog opgenomen worden in de ‘vereenvoudigingswet’ die nog in behandeling is en goedgekeurd moet worden door de Grondwettelijke Raad. De maatregel zorgt voor discussie en zou Frankrijk ook kunnen blootstellen aan zware Europese boetes. Het land had zich immers geëngageerd (en daarvoor geld gekregen) om de ZFE’s uit te breiden via zijn relanceplan. Drie miljard euro terugbetalen zou erg duur zijn voor een regering die al weken moeite heeft om haar begroting rond te krijgen.
Precedent voor België?
Nu Frankrijk lijkt terug te krabbelen op het vlak van lage-emissiezones, rijst uiteraard de vraag of dit ook in België zal gebeuren. Ons land telt drie lage-emissiezones: in Brussel, Antwerpen en Gent. Die vraag is des te relevanter omdat Brussel zopas een van de voorziene verstrengingen op de kalender met twee jaar heeft uitgesteld, met name het verbod op Euro 5-diesels.
Voorlopig is er van een afschaffing nog geen sprake. Zeker niet in Antwerpen, een havenstad die nu al kampt met een hogere vervuilingsgraad. In Brussel ligt het debat wellicht meer open, zeker met een regering die maar niet van de grond komt en coalitiepartners die het over zowat elk punt oneens zijn.
Toch hebben Brussel en Antwerpen positieve ervaringen met de LEZ’s op het vlak van volksgezondheid. Volgens een rapport van de Onafhankelijke Ziekenfondsen, in samenwerking met de KU Leuven, HEAL, VITO, de Universiteit Hasselt en de Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu (IRCEL), zou de uitstoot van stikstofdioxide (NO₂) in Antwerpen gedaald zijn van 34,94 µg/m³ in 2016 naar 24,46 µg/m³ in 2022, goed voor een daling van 30%. En in de hoofdstad zou de daling zelfs 37% bedragen, van 29,44 µg/m³ NO₂ naar 18,53 µg/m³ tussen 2017 en 2022. Die voordelen zouden zich uitstrekken tot buiten de LEZ, want tot op 5 km van de zone zouden lagere concentraties van vervuilende stoffen zijn vastgesteld. Voor Gent zijn er geen cijfers bekendgemaakt, aangezien de invoering van de LEZ daar nog te recent is (2020).
Hoe dan ook, de debatten over dit gevoelige onderwerp zullen de komende weken en maanden zeker nog hevig blijven. En als je deze zomer naar Frankrijk vertrekt, wees dan voorzichtig. Een vignet kost tenslotte maar 5 euro, terwijl de boetes variëren tussen 68 en 135 euro...
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
