Salariswagens zijn al decennia een vast onderdeel van het Belgische loonpakket, ontstaan als tegemoetkoming voor het bovengemiddelde overheidsbeslag in ons land. Aan dat fiscale voordeel hangt natuurlijk een prijskaartje en dat blijkt niet mals te zijn. Volgens een nieuwe studie van het Federaal Planbureau loopt de Belgische schatkist jaarlijks 3 tot 6 miljard euro mis door de gunstige belastingregels voor deze zogenaamde ‘salariswagens’.
60% van de markt
Voor wie minder bekend is met het systeem: werknemers krijgen vaak een salariswagen van hun werkgever, als alternatief voor een hoger brutoloon (hun aantal wordt op 800.000 geschat op een vloot van 10 miljoen stuks). Deze wagens mogen ze ook voor privéverplaatsingen gebruiken. En daarvoor kijkt de belastingdienst door de vingers. Dat voordeel wordt proportioneel onderbelast via het Voordeel Alle Aard (VAA) en werknemers betalen er geen sociale bijdragen op. Let wel: werkgevers moeten dan weer alleen bijdragen betalen op basis van de CO₂-uitstoot en het type brandstof van de wagen.
Volgens het Planbureau is bijna 60 procent van de nieuwe personenwagens in België vandaag loonwagens. En in amper twintig jaar tijd is hun aandeel in het totale wagenpark verdubbeld. Dat telt dus ook voor hun impact op de staatskas: voor dit jaar loopt de overheid hierdoor 4,7 miljard euro mis. Tegen 2028 zou dat bedrag oplopen tot 5,2 miljard euro per jaar. De schatting is niet volledig, want het exacte privégebruik, het aantal afgelegde kilometers en de restwaarde van de wagens zijn niet volledig in kaart gebracht. Deze criteria in acht genomen verlegt het plafond van de schatting naar 6 miljard euro. Het is in ieder geval nog een pak meer dan eerdere ramingen, die een vork tussen 2 en 4 miljard euro hanteerden.
Advertentie – lees hieronder verder
Voor zijn cijfers berekende het Planbureau hoeveel belastinginkomsten er zouden zijn als werknemers zélf de kosten van hun privéverplaatsingen zouden betalen, en als het voordeel zou worden belast als gewoon loon. Vandaag levert een elektrische salariswagen de staatskas gemiddeld 187 euro per jaar op aan sociale bijdragen. In het alternatieve model zou dat oplopen tot bijna 3.000 euro.
Voor hogere inkomens
Ook de btw speelt een rol. Bedrijven kunnen die deels terugvorderen (maximaal de helft), zelfs als de wagen ook privé gebruikt wordt. Dat zorgt voor een bijkomend verlies aan inkomsten. Daarnaast zijn ook de loonkostcompensaties – extra loon dat werkgevers zouden moeten geven als de salariswagen verdwijnt – niet meegeteld. Tegenstanders van het systeem wijzen verder nog naar de sociale ongelijkheid die ermee gemoeid gaat. Zeventig procent van de salariswagens gaat naar de twee hoogste inkomenscategorieën.
Mobiliteitsexperts stellen zich al langer vragen bij dit fiscaal gunstregime dat uniek is in Europa en België tot een paradijs voor premiummerken maakt. Vooral linkse partijen zouden die miljarden liever richting openbaar vervoer zien vloeien. De huidige Arizona-regering zit in het andere kamp en wilde het systeem aanvankelijk zelfs uitbreiden, door plug-inhybrides opnieuw langer van voordelen te laten genieten.
Maar dat plan werd door Europees ingrijpen teruggebracht naar halve kracht (enkel nog zelfstandigen en eenmanszaken). Tegelijk dringt de zoektocht naar extra middelen zich steeds harder op: de NAVO eist dat België zijn defensiebudget optrekt tot 5% van het bbp, terwijl het salariswagensysteem nu al 1% van dat bbp opslokt. Kan dat de stemming in de Wetstraat doen omslaan?
Beetje afgunst
Moeilijk te voorspellen. Intussen staat vast dat de formule zeker zijn merites heeft. Door het huidige VAA, dat afhangt van de CO₂-uitstoot, worden werknemers gestimuleerd om een milieuvriendelijke salariswagen te kiezen. Schaf je dat fiscale voordeel af, dan dreigt volgens het Planbureau een terugval in de verkoop van geëlektrificeerde wagens. En die leveren een aardige duit in het zakje om het klimaat vooruit te helpen. Op tien jaar tijd hebben batterij-aandrijvingen de CO2-uitstoot van salariswagens met bijna de helft (45%) teruggedrongen, volgens een recente studie van hr-bedrijf Acerta. Experts zijn het erover eens dat vergroening het voornaamste voordeel van de salariswagen blijft. En ook daarvoor kijken ze in andere Europese landen lichtjes afgunstig naar België …
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
