Deze uitspraak zorgt voor heel wat ophef in Vlaanderen, zo meldt HLN. De politierechtbank van Vilvoorde heeft een GAS-boete van 53 euro vernietigd, opgelegd aan een bestuurder die op 29 april 2024 in Meise geflitst werd voor overdreven snelheid. Maar er is meer: de betrokkene is een mobiliteitsprofessor aan de Universiteit Gent. Hij betwistte de boete met het argument dat de vaststelling niet werd bevestigd door een bevoegde (of beëdigde) ambtenaar. Terecht?
Privépartners onder vuur
De rechter in Vilvoorde gaf hem gelijk. Volgens de wet moet zelfs een overtreding die automatisch wordt vastgesteld, altijd bevestigd worden door een bevoegde ambtenaar. In dit dossier stond alleen een administratieve referentie vermeld, zonder naam of enig bewijs van menselijke controle. Omdat dat cruciale verband ontbrak, werd de boete geschrapt. De gemeente werd veroordeeld tot het betalen van de gerechtskosten en de gegevens van de overtreder werden uit het register gewist.
De zaak is interessant omdat het geen alleenstaand geval is. De rechter heeft namelijk een structureel probleem blootgelegd: de manier waarop deze installaties gefinancierd worden. Volgens de wet moeten de systemen die gebruikt worden om GAS-boetes op te leggen volledig door de overheid gefinancierd worden. En dat is hier absoluut niet het geval. In Meise – net zoals in veel andere Vlaamse gemeenten, en binnenkort ook in Wallonië – is de betrokken meetzone het resultaat van een commerciële samenwerking tussen de gemeente en een privébedrijf. Dat bedrijf ontvangt bovendien een vast bedrag per uitgeschreven boete. Die financiële tegenprestatie maakt de boete illegaal, omdat het gebruik van de radar dan gebeurt met een winstoogmerk, wat indruist tegen de verplichte neutraliteit voor dit soort toestellen.
Advertentie – lees hieronder verder
Gevreesd domino-effect
Volgens meerdere juristen kan deze uitspraak de deur openzetten voor een golf aan betwistingen. Andere rechters zijn weliswaar niet verplicht om dit vonnis te volgen, maar het schept wel degelijk een precedent en biedt een krachtig juridisch argument dat elders gebruikt kan worden. Als andere rechtbanken zich hierdoor laten inspireren, dreigt een aanzienlijk aantal boetes van trajectcontroles ongeldig te worden verklaard wegens vormfouten of illegale financiering.
Deze hele discussie duikt op net nu het aantal trajectcontroles in Vlaanderen explodeert. In twee jaar tijd is het aantal installaties vervijfvoudigd: van 246 in 2023 naar 1.233 in 2025. Dat komt neer op gemiddeld vier systemen per gemeente, zo blijkt uit cijfers van minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin.
Wordt het verdienmodel ontmanteld?
Achter dit juridisch dispuut schuilt ook een fundamentele vraag bij het huidige economische systeem, dat tot nu toe als vanzelfsprekend leek te functioneren. Zo wordt in Vlaanderen maar liefst 99% van de ANPR-camera’s geleverd door één bedrijf: Macq. In 2021 sloeg dat bedrijf de handen in elkaar met Trafiroad, specialist in verkeerssignalisatie, en samen richtten ze het consortium TAAS op.
Het verdienmodel is duidelijk: TAAS plaatst en beheert de installaties en krijgt in ruil een deel van elke boete. Op een GAS-boete van 53 euro vloeit zo’n 24 euro naar TAAS, de rest gaat naar de intercommunale en de gemeente. Die houden dus maar een fractie over. Zo betaalt de overtreder zijn boete niet aan de overheid of de gemeenschap, maar aan een privébedrijf. Is dat logisch? Dat geld moet in principe terugvloeien naar de samenleving. Het is precies dat punt dat de rechter in Vilvoorde aan de kaak stelt: het hele beheer van de trajectcontroles. En dat verdient zonder twijfel een grondige herziening.
De Vlaamse minister van Mobiliteit, Annick De Ridder (N-VA), reageerde bij de VRT en kondigde aan dat ze het vonnis juridisch laat analyseren en de regelgeving zal aanpassen als dat nodig blijkt. Volgens haar zou de uitspraak verregaande gevolgen kunnen hebben voor de geldigheid van andere boetes die via lokale trajectcontroles zijn uitgeschreven.
Hoewel ze het belang van controle voor de verkeersveiligheid erkent, uit ze stevige kritiek op het huidige systeem, dat ze “juridisch wankel” noemt en te voordelig vindt voor de privépartners. Ze wil het arrest aangrijpen om de ontsporingen recht te zetten en trajectcontroles opnieuw te richten op hun oorspronkelijke doel: de veiligheid van de weggebruiker. Tegen de zomer moet er een grondige evaluatie van het hele systeem op tafel liggen.
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
