De essentie:
• Sanef inde in 2025 op een van zijn netwerken met vrije doorstroming 25 miljoen euro aan toeslagen voor laattijdige betalingen.
• Op de Mont-Blancconcessie voorspellen officiële ramingen vier keer meer inkomsten uit boetes dan uit tol.
• Sinds 2021 kan een onbetaalde Franse tolheffing ook bij een Belg thuis in de brievenbus belanden.
Vijfentwintig miljoen euro. Zoveel inde Sanef in 2025 alleen al aan toeslagen voor laattijdige betalingen op het free-flownetwerk Parijs-Normandië, waar dus geen slagbomen meer staan. Het cijfer, onthuld door Le Canard Enchaîné, zegt veel. Laattijdige betalingen brengen op het systeem met vrije doorstroming inmiddels meer geld op dan de ritten zelf.
De Mont-Blancconcessie maakt dat bijzonder duidelijk. Voor 2029 verwacht de Franse transportregulator 4,8 miljoen euro aan normale tolinkomsten, tegenover maar liefst 18,9 miljoen euro aan boetes en toeslagen. Dat is bijna vier keer zoveel. De regulator erkent zelf dat de toename van het aantal onbetaalde passages ‘ruimschoots wordt gecompenseerd’ door de toeslagen die aan laattijdige betalers worden aangerekend. Simpel gezegd: hoe meer automobilisten vergeten te betalen, hoe meer de concessiehouder verdient.
Advertentie – lees hieronder verder
Tien euro vergeten
Zonder slagboom of betaalautomaat krijgt een automobilist die geen tolbadge heeft 72 uur de tijd om zijn passage via een website te betalen. Wie die termijn mist, krijgt een toeslag van 10 euro als hij binnen vijftien dagen alsnog betaalt. Dat is al stevig, zeker omdat sommige trajecten met free-flowtol maar enkele kilometers lang zijn.
Maar het kan nog veel duurder. Daarna loopt de rekening op tot 90 euro en na twee maanden kan ze oplopen tot 375 euro, waarbij het dossier wordt doorgestuurd naar de politierechtbank. Nieuw is die tariefstructuur niet: ze vloeit voort uit een decreet uit 2020 dat de sancties verviervoudigde.
Bij de invoering van het systeem zonder slagbomen vergat de helft van de bestuurders zonder tolbadge tijdig te betalen. Volgens het Franse ministerie van Transport is dat aandeel inmiddels gedaald tot 16%. De meeste automobilisten hebben dus geleerd hoe het systeem werkt, maar ongeveer één op de zes loopt nog altijd in de val. Het systeem blijft dus verraderlijk. En lucratief.
Niemand waarschuwt je
Buitenlandse bestuurders zijn vooral in het nadeel door de manier waarop het systeem werkt. Een Franse bestuurder die op de betrokken platformen geregistreerd is, ontvangt na zijn passage onder een tolportaal een melding via sms of e-mail. Handig, want vervolgens volstaat een klik om te betalen. Een buitenlandse automobilist krijgt zo'n melding niet.
Een ander probleem is de signalisatie. Die is vaak uitsluitend Franstalig en wordt langs het traject onvoldoende herhaald. Een reiziger die geen Frans spreekt, moet dus zelf begrijpen dat hij een betalende zone is binnengereden, zonder onderweg ook maar één keer te moeten stoppen. Zelfs de borden die naar de online betaalplatformen verwijzen, zijn niet altijd even duidelijk.
En wie meteen wil betalen, kan eveneens voor een verrassing komen te staan. Tussen het moment waarop de nummerplaat onder het portaal wordt gescand en het moment waarop die passage op het betaalplatform verschijnt, kunnen enkele uren zitten. Tegen dan ben je het misschien alweer vergeten en kun je ondanks je goede bedoelingen toch met een stevige rekening worden geconfronteerd.
Grens houdt de rekening niet tegen
Hoeveel Belgen zijn al in deze val getrapt? Daarover bestaan voorlopig geen cijfers. Maar alleen al op de A79 werden sinds de opening honderdduizenden onbetaalde tolpassages geregistreerd. Bovendien verschijnen dergelijke trajecten steeds vaker op de grote snelwegen richting het zuiden. Het staat dan ook buiten kijf dat heel wat landgenoten er al mee geconfronteerd zijn.
En reken er niet op dat de rekening aan de Belgische grens stopt. Sinds oktober 2021 maakt Europese richtlijn 2019/520 de uitwisseling van gegevens tussen lidstaten voor onbetaalde tolheffingen mogelijk. Bovendien worden de regels nog strenger: een nieuwe richtlijn die uiterlijk in juli 2027 moet zijn omgezet, breidt de lijst met overtredingen uit die grensoverschrijdend kunnen worden vervolgd. Van straffeloosheid is dus geen sprake meer.
Hoe vermijd je problemen? Eigenlijk is het vrij eenvoudig. De veiligste oplossing is een tolbadge. Die kost bij bestelling ongeveer tien euro, vervolgens zo'n twee euro per maand waarin je hem gebruikt en niets tijdens de maanden waarin je niet rijdt. Bij elk tolportaal wordt de badge automatisch herkend en wordt de passage gewoon afgerekend.
Twee euro tegenover 375 euro: de rekening is snel gemaakt. Voor wie regelmatig door Frankrijk rijdt, kan zo'n badge dus absoluut de moeite waard zijn, zeker omdat het free-flownetwerk snel uitbreidt. Na de A69 in 2026 volgen in het voorjaar van 2027 de A40 bij de Mont Blanc en de A412. Tegen 2035 wordt een veel bredere uitrol nagestreefd. Je kunt er dus maar beter op voorbereid zijn.
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
- Bezoek gocar.be regelmatig
- Volg Gocar op Google Nieuws
- Abonneer op de Gocar-nieuwsbrief
