Sinds de Vlaamse gemeenten zelf kleine verkeersovertredingen mogen bestraffen met administratieve boetes – de bekende GAS-boetes – voor kleine snelheidsovertredingen en een reeks vergrijpen die als minder ernstig worden beschouwd, staat Vlaanderen vol trajectcontroles. Voor veel gemeenten vormen die een volwaardige inkomstenbron. De cijfers zijn indrukwekkend: de Vlaamse gemeenten inden 124 miljoen euro in 2023, daarna 177 miljoen euro in 2024 en 185,5 miljoen euro in 2025, volgens cijfers die in de Vlaamse pers verschenen. In sommige gemeenten lopen die inkomsten op tot 16% van het gemeentebudget. In Lo-Reninge zou elke inwoner gemiddeld 442 euro opgebracht hebben.
Die evolutie wil de Vlaamse minister van Mobiliteit, Annick De Ridder (N-VA), stoppen. Ze had studies besteld om duidelijkheid te krijgen. Die werden uitgevoerd door het Departement Mobiliteit, verkeersveiligheidsinstituut VIAS en de Universiteit Gent. Intussen zijn de studies afgerond, maar de resultaten schetsen een dubbel beeld. Zo blijkt dat een ruime meerderheid van de gemeenten (86%) minstens een deel van de inkomsten opnieuw in verkeersveiligheid investeert. Tegelijk erkent 57% dat het geld naar de algemene middelen gaat, zonder specifieke bestemming. Volgens de minister moet een trajectcontrole net tot minder overtredingen leiden en zeker niet tot meer inkomsten.
Advertentie – lees hieronder verder
Grondige hervormingen
De minister wil het systeem dan ook grondig hervormen. De gemeenten ontvangen doorgaans maar een deel van de boetes. Het beheer wordt immers toevertrouwd aan privébedrijven, die per overtreding betaald worden, soms tot 24 euro. De dienstverlener heeft er dus een rechtstreeks financieel belang bij dat automobilisten te snel rijden.
De Ridder wil daarom een uitdoofscenario opleggen voor die contracten, zodat financiële belangen nooit bepalen waar er gecontroleerd wordt. Ze wil elke gemeente ook verplichten om de locatie van een trajectcontrole te verantwoorden op basis van een verkeersveiligheidsanalyse en niet van een rendementsberekening. De redenering is logisch: een systeem dat steeds meer opbrengt, is een systeem dat gefaald heeft.
Bovendien moet elke trajectcontrole aangekondigd worden met een verkeersbord, een verplichting die de minister in een decreet wil verankeren. Vanaf 2027 zal een regionaal platform, het Vlaams Handhavingsplatform, gegevens centraliseren die vandaag verspreid zitten over gemeenten, politiezones en administraties. Het doel is om eindelijk een volledig beeld te krijgen en na te gaan of trajectcontroles het aantal ongevallen verminderen of alleen de kas spijzen.
Niet iedereen is het eens met die beschuldiging van hebzucht. Volgens de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten blijft veiligheid wel degelijk de prioriteit van de lokale besturen. Ze kaatst de bal terug naar het gewest: in plaats van de gemeenten te verdenken, moet Vlaanderen volgens de vereniging beter de echte gaten in het systeem dichten, van recidive tot buitenlandse nummerplaten die nog altijd door de mazen van het net glippen.
Advertentie – lees hieronder verder
En Wallonië?
Het zuiden van het land loopt op dit vlak wat achter. Gemeentelijke administratieve boetes komen er pas in 2028. De Waalse autoriteiten beloven nu al dat ze niet in dezelfde valkuilen zullen trappen. Maar intussen heeft Wallonië andere, dringendere problemen op te lossen. Nog voor er over inkomsten kan worden gesproken, moeten de overtredingen natuurlijk wel bestraft worden. Uit een recent rapport van het Rekenhof bleek dat 91% van de flitsen van Waalse vaste flitspalen zonder gevolg bleef, omdat ze niet aan het gerecht werden doorgegeven. Het contrast is opvallend en alweer typisch Belgisch: in het noorden wil Vlaanderen de band tussen flitspalen en de gemeentekas doorknippen, terwijl in het zuiden veel boetes niet eens verstuurd worden. Wordt vervolgd.
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
- Bezoek gocar.be regelmatig
- Volg Gocar op Google Nieuws
- Abonneer op de Gocar-nieuwsbrief
