Bidirectioneel laden? Bijna iedereen heeft er al van gehoord... maar zonder echt te weten wat het precies betekent, behalve dat het iets met elektrische auto’s te maken heeft en eraan komt. In werkelijkheid draait alles om de richting van de stroom. Een klassieke elektrische auto verbruikt alleen elektriciteit, maar bidirectioneel laden draait die logica om doordat de batterij gedurende een bepaalde tijd ook stroom kan terugleveren.
Concreet zijn er twee toepassingen: V2H, of vehicle-to-home, waarbij de opgeslagen energie terug naar de woning gaat, net zoals een thuisbatterij zou doen. V2G (vehicle-to-grid) gaat nog een stap verder en levert die elektriciteit tegen vergoeding terug aan het openbare net. In beide gevallen blijft het principe hetzelfde: je laadt de auto op wanneer elektriciteit goedkoop is en gebruikt of verkoopt die energie wanneer de stroomprijs hoger ligt. Zo wordt de auto niet langer alleen een kost op de energiefactuur, maar ook een kleine speler op de energiemarkt.
De beweging is al ingezet bij de constructeurs. In het Verenigd Koninkrijk hebben BYD en energieleverancier Octopus Energy een totaalpakket gelanceerd rond de Dolphin, met een leasewagen, een bidirectionele laadpaal en een slim energietarief. Het principe: de klant sluit elke avond zijn auto aan en laadt gratis op, in ruil voor de beschikbaarheid van de batterij voor het elektriciteitsnet. Volgens Octopus kan dat tot 725 euro per jaar opleveren. Maar de Chinezen zijn niet de enigen. Renault maakt V2G-compatibiliteit standaard voor zijn volledige gamma, te beginnen met de 5 E-Tech. Volkswagen lanceert dit jaar in Duitsland via zijn energiedochter Elli een volledig V2G-aanbod, dat daarna ook in andere Europese landen uitgerold wordt. BMW biedt een gelijkaardig pakket aan voor de iX3 en Volvo rust de EX90, ES90 en EX60 al uit met de nodige hardware.
Advertentie – lees hieronder verder
Beperkte meerkosten
Je zou denken dat zo'n technologie een dure installatie vereist. In de praktijk werkt bijna elk thuis geïnstalleerd systeem met wisselstroom, waarbij de boordlader van de auto de omzetting tussen gelijk- en wisselstroom verzorgt, niet de wallbox. De extra hardware beperkt zich daardoor tot enkele communicatie- en meetcomponenten, goed voor ongeveer 100 euro per laadpaal volgens Strategy&, de adviesdochter van PwC.
Een volledige installatie met wisselstroom kost doorgaans tussen 1.500 en 2.500 euro, tegenover 800 tot 1.500 euro voor een klassieke wallbox. Het prijsverschil blijft dus beperkt. Ambitieuzere systemen, waarbij de omvormer in de laadpaal zit in plaats van in de auto, bestaan wel degelijk, maar zijn eerder bedoeld voor specifieke toepassingen. Ze kosten wel een stuk meer (tussen 4.000 en 8.000 euro), maar voor de Belgische automobilist hebben ze weinig nut in een thuisomgeving.
Concreet cijfer
Maar hoeveel kun je nu eigenlijk besparen met bidirectioneel laden? De eind mei gepubliceerde studie Garage Goldmine van Strategy& en het Duitse Fraunhofer ISI geeft daar een antwoord op. In een Europees wagenpark dat met deze technologie is uitgerust, zou bidirectioneel laden gemiddeld 440 euro per auto per jaar opleveren. Dat bedrag komt uit drie bronnen: de verkoop van opgeslagen elektriciteit wanneer de stroomprijs hoog is, een vergoeding van de netbeheerder voor de beschikbaarheid van de batterij en de besparing doordat je thuis geen dure elektriciteit hoeft te kopen.
Volgens de auteurs volstaat die besparing om de installatie al in het eerste jaar terug te verdienen. Uiteraard gaat het om een Europees gemiddelde en niet om een individuele garantie. Het uiteindelijke voordeel hangt af van je energiecontract en van de mogelijkheden van het lokale elektriciteitsnet om die flexibiliteit te benutten. Maar hoe zit dat in België?
En in België?
Ook in België is het potentieel van bidirectioneel laden reëel. In zijn recentste studie over de toereikendheid en flexibiliteit van het Belgische elektriciteitssysteem voor de periode 2026-2036 schat netbeheerder Elia dat V2G van voertuigen en andere vormen van flexibiliteit (zoals thuisbatterijen) tegen 2036 tussen 350 en 500 miljoen euro per jaar kan besparen voor het Belgische elektriciteitssysteem. Dat geld gaat niet rechtstreeks naar automobilisten, maar vertegenwoordigt investeringen die op nationaal niveau vermeden kunnen worden, onder meer in productiecapaciteit en netversterking.
Voor individuele gebruikers bestaan dynamische elektriciteitstarieven intussen in de drie gewesten. Daarbij schommelt de elektriciteitsprijs naargelang het tijdstip van de dag. Daarvoor heb je wel een digitale meter nodig. Die is een absolute voorwaarde en je kunt hem gratis aanvragen bij je netbeheerder, zonder te wachten op de geplande uitrol.
Wat houdt de doorbraak nog tegen?
Volgens Elia zijn er nog twee grote obstakels voor bidirectioneel laden in België. Ten eerste hebben de meeste bidirectionele laadpalen de conformiteitstesten van het AREI, het Belgische Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties, nog niet doorstaan. Die certificering is nochtans verplicht. Zonder die goedkeuring blijft een brede uitrol onmogelijk, ook al is de technologie beschikbaar. Daarnaast is de Belgische fiscaliteit nog niet aangepast aan bidirectionele energiestromen, vooral voor bedrijfswagens: elektriciteit die door een werkgever betaald werd en daarna aan het net wordt teruggeleverd, kan administratief als een voordeel alle aard beschouwd worden. Voorlopig bestaan in België dan ook alleen proefprojecten.
Die hinderpalen moeten dus eerst verdwijnen voor V2G echt kan doorbreken bij het grote publiek. Intussen kan iedereen al één eenvoudige stap zetten: de auto op het juiste moment opladen. Volgens een studie van laadpaalfabrikant Easee laadt 57% van de Belgische EV-rijders zijn auto nog altijd op tijdens de piekuren, waardoor goedkopere nacht- of middagtarieven onbenut blijven. Resultaat: gemiddeld 135 euro verlies per auto per jaar of 17,2 miljoen euro op nationaal niveau. Bidirectioneel laden is dus niet de enige uitdaging. Ook het juiste laadmoment kiezen kan al een groot verschil maken.
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
- Bezoek gocar.be regelmatig
- Volg Gocar op Google Nieuws
- Abonneer op de Gocar-nieuwsbrief
