Sinds eind februari, bij het uitbreken van het conflict in Iran, is de prijs van een vat Brent-olie met meer dan 40% gestegen op de markten en door de grens van 100 dollar gegaan. Aan de Belgische pomp was de impact meteen voelbaar: een liter diesel kost vandaag 2,29 euro volgens de officiële tarieven van de FOD Economie. Sinds november 2023 is dat prijsniveau ongezien, maar helaas lijkt het slechts een tussenstap…
De Australische investeringsbank Macquarie Group publiceerde vrijdag een waarschuwing: als de Straat van Hormuz tot juni geblokkeerd blijft, kan de olieprijs oplopen tot 200 dollar per vat, maar liefst 36% boven het historische record van 147,5 dollar in 2008. Volgens de experts bedraagt de kans op dat scenario 40%. Het andere scenario (60% kans) is dat het conflict en de blokkade nog voor het einde van het kwartaal verdwijnen.
Oil may hit a record $200 a barrel if the Iran war drags on till June, with the Strait of Hormuz staying shut, Macquarie said https://t.co/zhSzDYtP0p
— Bloomberg (@business) March 27, 2026
Zware belastingen
Om concreet te begrijpen wat een vat aan 200 dollar betekent, moet je eerst de huidige prijs aan de pomp ontleden. Een liter diesel van 2,29 euro in België bestaat volgens Energia, de federatie van multi-energiebedrijven, uit vier componenten: de prijs van het geraffineerde product op basis van de noteringen in Rotterdam (ongeveer 1,05 euro), de marge en distributiekosten (0,33 euro), de vaste federale accijnzen (0,50 euro per liter, identiek voor benzine en diesel) en de btw van 21% die op het geheel wordt toegepast, inclusief accijnzen. Dat laatste punt is cruciaal: België belast een belasting, waardoor de btw als een soort versterker werkt.
Advertentie – lees hieronder verder
Hormuz en de raffinaderijen
Bij een olieprijs van 200 dollar per vat, en met een stabiele euro op 1,15 dollar, komt de kostprijs van ruwe olie uit op ongeveer 1,09 euro per liter vóór raffinage. Als je de huidige verhouding tussen ruwe olie en ex-raffinageprijs toepast (die raffinagekosten, transport en marges van afgewerkte producten omvat), stijgt de productcomponent van diesel tot ongeveer 1,83 euro. Tel daar de 0,84 euro aan vaste kosten (accijnzen, marge, Apetra) bij en bereken daarop de btw, en je komt uit op een dieselprijs van ongeveer 3,24 euro per liter. Benzine 95 (E10) zou rond de 2,50 euro per liter schommelen.
Een scenario met olie aan 200 dollar zou de gebruikskosten doen ontploffen. Met een dieselverbruik van 5,5 l/100 km kost 100 km rijden dan 17,82 euro. Voor een benzinewagen die 7 l/100 km verbruikt, komt dat neer op 17,50 euro. Dat is respectievelijk 5,23 en 4,46 euro meer dan vandaag. Onhoudbaar. En het verschil in gebruikskosten met een elektrische auto wordt ronduit gigantisch. Er zijn trouwens duidelijk koopjes te doen op de tweedehandsmarkt.
Jackpot
Uiteraard zou zo’n situatie de staatskas stevig spijzen. In 2026 brachten alleen al de accijnzen meer dan 6,16 miljard euro op voor de federale overheid, een recordniveau. Ter herinnering: de regering onderzoekt nog altijd het principe van de omgekeerde cliquet om de factuur voor gezinnen te verlichten. Tot nu toe beperken de autoriteiten zich tot observeren en zich voorbereiden om eventueel in te grijpen. De intentie lijkt er duidelijk niet te zijn. Begrijpelijk vanuit hun standpunt, want de huidige prijzen leveren maandelijks 46 miljoen euro extra op.
Volgens de experts van Macquarie blijft de timing de doorslaggevende factor: elke extra week dat de Straat van Hormuz gesloten blijft, vertraagt het herstel van de markt en vergroot de schok voor de wereldeconomie. We zijn nog niet in een rampscenario beland, maar gezien de moeilijkheden om het conflict te beëindigen, wordt dat elke dag iets realistischer…
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
