De Europese Unie had gepland om de verkoop van nieuwe auto’s met een verbrandingsmotor vanaf 2035 stop te zetten. Maar die doelstelling blijkt uiteindelijk niet haalbaar. Niet alleen vinden de constructeurs de termijn te kort, ook de samenleving schakelt trager dan verwacht over op elektrische auto’s. Bovendien blijven elektrische wagens voor veel gezinnen gewoon te duur.
Daarom heeft Europa zijn visie geleidelijk bijgesteld. Op 4 november stemden verschillende commissies van het Europees Parlement voor nieuwe versoepelingen, waaronder de oprichting van een nieuwe voertuigcategorie. Het gaat om VEEF-voertuigen: auto’s met een verbrandingsmotor die als uitstootvrij worden beschouwd, op voorwaarde dat ze uitsluitend op zogenaamde ‘toegelaten’ brandstoffen rijden. Dat zijn synthetische e-fuels, geproduceerd met groene elektriciteit en opgevangen CO₂, en geavanceerde biobrandstoffen, gemaakt van afval zoals gebruikte frituurolie of landbouwresten.
Advertentie – lees hieronder verder
Twee productiemethoden, één doel
De Europese richtlijn over hernieuwbare energie erkent twee soorten brandstoffen die in aanmerking komen voor VEEF-voertuigen. De eerste zijn e-fuels of synthetische brandstoffen, die met groene elektriciteit geproduceerd worden. De tweede zijn geavanceerde biobrandstoffen, die uit afval gemaakt worden. De productieprocessen verschillen volledig, maar het resultaat is hetzelfde: een brandstof die geschikt is voor een klassieke verbrandingsmotor.
De productie is bijzonder specifiek en veel ingewikkelder dan je zou denken. Eerst wordt hernieuwbare elektriciteit opgewekt met zonnepanelen of windturbines. Die elektriciteit wordt vervolgens gebruikt om via elektrolyse watermoleculen te splitsen. Zo ontstaat groene waterstof, die daarna gecombineerd wordt met CO₂ dat afkomstig is van een industriële installatie of rechtstreeks uit de atmosfeer wordt gehaald. Vervolgens gaat alles in een reactor, waar de waterstof en CO₂ bij hoge temperatuur en onder hoge druk omgezet worden in vloeibare koolwaterstoffen. Het resultaat is een brandstof die chemisch identiek is aan benzine of diesel. TotalEnergies werkt aan deze productieprocessen vanuit zijn onderzoeks- en ontwikkelingscentrum in het Belgische Feluy.
Geavanceerde biobrandstoffen worden op een andere manier geproduceerd. De grondstof is niet langer elektriciteit, maar afval: gebruikte frituurolie of landbouwresten. Via hydrogenering of fermentatie worden die omgezet in brandstoffen die zonder enige aanpassing geschikt zijn voor bestaande motoren. Het grote voordeel van beide soorten brandstoffen is uiteraard dat ze verdeeld kunnen worden via het bestaande netwerk van tankstations.
Drie problemen
Waarom schakelen we dan niet volledig over op synthetische brandstoffen of geavanceerde biobrandstoffen? In werkelijkheid zijn er drie obstakels die verhinderen dat e-fuels het experimentele stadium ontgroeien. Het eerste is de prijs. Volgens een studie van de universiteit La Sapienza uit 2025 kost de productie van één liter synthetische brandstof vandaag ongeveer 3 euro, drie tot tien keer zoveel als fossiele brandstof. In een analyse van januari 2025 voorspelt Frontier Economics dat de productiekosten van e-fuels op lange termijn kunnen dalen tot 1 à 1,63 euro per liter, inclusief transport naar Europa maar exclusief belastingen. Zelfs dan blijft dat twee tot drie keer duurder dan aardolie. Studies tonen aan dat synthetische brandstoffen wellicht pas vanaf 2050 evenveel zullen kosten als een liter benzine of diesel.
Advertentie – lees hieronder verder
Het tweede obstakel is het energierendement. Om e-fuels te produceren, moet elektriciteit eerst omgezet worden in waterstof en vervolgens in vloeibare brandstof. Bij elke stap gaat onvermijdelijk energie verloren. Volgens Transport & Environment (T&E) verbruikt een auto op e-fuels ongeveer vijf keer zoveel energie als een elektrische auto om dezelfde afstand af te leggen. Met andere woorden: we gebruiken elektriciteit om brandstof te maken, terwijl we die stroom ook rechtstreeks in een batterij hadden kunnen opslaan.
Het derde probleem is minder zichtbaar en heeft te maken met de traceerbaarheid. Een e-fuel is chemisch niet te onderscheiden van een gewone fossiele brandstof. Hoe kun je dan garanderen dat een auto die als VEEF-voertuig gehomologeerd is, nooit op gewone benzine rijdt? Op dit moment bestaat er geen fraudebestendige sensor die dat kan controleren. Daardoor is het risico op fraude groot.
Wanneer komen e-fuels er?
Automobilisten die hopen binnenkort e-fuels te kunnen tanken, zullen nog geduld moeten hebben. Wereldwijd worden momenteel amper enkele duizenden liters per jaar geproduceerd. Dat is een druppel op een hete plaat tegenover de 1,2 miljard liter benzine en diesel die elke dag in Europa verbruikt worden. Bovendien kost de bouw van één fabriek voor e-fuels op industriële schaal minstens 500 miljoen euro. De sector beschikt ook nog niet over een toeleveringsketen voor groene waterstof die voldoende grote volumes kan leveren.
Voor het huidige wagenpark is bijmenging (blending) de meest directe oplossing. De Europese richtlijn over hernieuwbare energie verplicht brandstofverdelers om een steeds groter aandeel hernieuwbare brandstoffen in hun brandstofmix op te nemen (13,9% in België tegen 2030). Door enkele procenten e-fuels te mengen met gewone benzine of diesel, kan de CO₂-voetafdruk per liter brandstof al dalen. Maar om de verbrandingsmotor echt te redden, zal iemand bereid moeten zijn om drie keer zoveel te betalen voor een liter brandstof. Het is dan ook moeilijk om in deze nieuwe VEEF-categorie iets anders te zien dan een verbrandingsmotor voor de happy few.
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
