Op donderdag 11 september 2025 heeft het Grondwettelijk Hof een zware politieke klap uitgedeeld aan de Franstalige partijen (MR, PS, Les Engagés) door de ordonnantie op te schorten die het verbod op dieselwagens met Euro 5-norm en benzinewagens met Euro 2-norm in de LEZ van Brussel wilde uitstellen tot 2027. Die ordonnantie werd pas na de regionale verkiezingen aangenomen en gaf de betrokken voertuigen nog twee jaar respijt, onder meer wegens sociale en economische rechtvaardigheid.
Maar volgens de rechters betekent dat uitstel een ongerechtvaardigde achteruitgang van de grondwettelijk gewaarborgde fundamentele rechten, in het bijzonder die voor de gezondheid en een gezond leefmilieu. Volgens de rechtbank is er sprake van een “onherstelbaar nadeel” voor sommige klagende partijen, onder wie een kind met chronische astma.
Standstillprincipe in milieurecht
Het oordeel van het Hof is gebaseerd op het standstillprincipe, dat is opgenomen in het Belgisch grondwettelijk recht. Dat verbiedt elke significante achteruitgang van milieubescherming zonder geldige motivering. De opgeschorte ordonnantie liet een groot aantal vervuilende voertuigen toe om te blijven rijden, wat een negatieve impact zou hebben op de meest kwetsbare bevolkingsgroepen.
De Raad van State had het Brussels Parlement al in februari 2025 gewaarschuwd voor de juridische risico’s van zo’n uitstel. Het wees op het gebrek aan adequate raadpleging en het ontbreken van een aantoonbaar evenwicht tussen sociale en ecologische belangen. Het Grondwettelijk Hof bevestigde die analyse en oordeelde dat de argumenten van de indieners van het voorstel – zoals de precaire situatie van bepaalde gezinnen – niet voldoende onderbouwd waren.
Advertentie – lees hieronder verder
Politieke nederlaag
Deze schorsing is een stevige klap voor de auteurs van de ordonnantie, die ervan beschuldigd worden dat ze geen overleg pleegden met de Nederlandstalige partners in het Brussels Parlement. Tegelijk is het een overwinning voor milieu- en gezondheidsorganisaties – zoals Les Chercheurs d’Air, Bral en de Fédération des maisons médicales – die met spoed beroep hadden aangetekend. Volgens hen ging het verlengen van de levensduur van dieselwagens met Euro 5-norm regelrecht in tegen de doelstellingen op het vlak van volksgezondheid.
Verboden voertuigen in het verkeer?
Nu rest alleen nog de praktische uitvoering van deze schorsing. In principe mochten in 2025 nog zo’n 30.000 dieselwagens met Euro 5-norm en benzinewagens met Euro 2-norm blijven rondrijden in Brussel. En dat zonder de voertuigen mee te tellen die van buiten het gewest komen, uit Wallonië en Vlaanderen dus. De Brusselse minister van Leefmilieu, Alain Maron (Ecolo), kondigde intussen aan dat de LEZ-taskforce snel zal samenkomen om automobilisten die te goeder trouw waren en zich gebaseerd hadden op de goedgekeurde ordonnantie, niet met een onaangename verrassing op te zadelen. Daarom worden voertuigen die nu plots in overtreding zijn, voorlopig niet beboet.
Toch zou deze beslissing een juridisch precedent kunnen scheppen. In Vlaanderen, waar een gelijkaardige versoepeling werd overwogen, verandert het arrest van het Grondwettelijk Hof de situatie volledig. Hoe dit verhaal afloopt, valt nog te bezien.
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
