Enkele maanden geleden keurde Europa de invoering van een digitaal rijbewijs goed. Dat betekent dat je smartphone voortaan als volwaardig rijbewijs zal kunnen dienen in alle 27 EU-lidstaten. Alleen was nog niet duidelijk hoe dat digitale rijbewijs er precies zou uitzien. De Europese Commissie heeft nu de technische voorschriften gepubliceerd. Daarin staat welke informatie het rijbewijs zal bevatten, hoe de politie het kan controleren en hoe een land het document op afstand kan deactiveren.
Geen digitale kopie van je rijbewijs
Veel mensen stellen zich het nieuwe rijbewijs voor als een digitale versie van het huidige plastic kaartje. Maar in werkelijkheid zal het er helemaal anders uitzien. Het wordt een beveiligd digitaal bestand dat elektronisch ondertekend is door de overheid die het aflevert. Dat bestand wordt opgeslagen in de Europese digitale identiteitsportefeuille.
Advertentie – lees hieronder verder
Ter herinnering: tegen eind 2026 moet elke Europese lidstaat een digitale portefeuille aanbieden. Daarin kunnen burgers onder meer hun digitale identiteitskaart, rijbewijs en diploma's bewaren. Ze zullen die portefeuille ook kunnen gebruiken om zich online te identificeren of documenten elektronisch te ondertekenen.
Het digitale rijbewijs bevat dezelfde gegevens als het fysieke exemplaar: naam, geboortedatum, foto, rijbewijsnummer, voertuigcategorieën en eventuele beperkingen. Opvallend is dat de schermweergave niet Europees wordt vastgelegd. Elk land en elke appontwikkelaar mag zelf bepalen hoe het rijbewijs eruitziet. Wat wel overal hetzelfde zal zijn, is de informatie die elektronisch kan worden uitgelezen.
Hoe verloopt een politiecontrole?
Bij een controle haal je je smartphone boven en toon je een QR-code op het scherm. Je kunt je telefoon ook dicht bij het toestel van de politieagent houden om de gegevens contactloos uit te wisselen via NFC. In een fractie van een seconde kan het systeem de elektronische handtekening controleren en nagaan of het rijbewijs authentiek en geldig is.
Om ook rijbewijzen uit andere Europese landen te herkennen, zal het systeem gebruikmaken van een officiële lijst met instanties die dergelijke documenten mogen uitreiken. De Europese Commissie zal die lijst voortdurend bijwerken. Zolang die lijst niet volledig is, kunnen politiediensten buitenlandse rijbewijzen dus nog niet automatisch controleren. Belangrijk is ook dat de controle zonder internetverbinding moet kunnen werken.
Advertentie – lees hieronder verder
Vrije keuze
Moeten we binnenkort allemaal ons plastic rijbewijs weggooien? Helemaal niet. Iedereen behoudt het recht om een fysiek rijbewijs in bankkaartformaat aan te vragen. Beide versies hebben precies dezelfde juridische waarde.
Toch biedt het digitale rijbewijs nieuwe mogelijkheden. Een daarvan interesseert ook federaal minister van Mobiliteit Jean-Luc Crucke (Les Engagés), die erover sprak met SudInfo: de autoverhuur. Vandaag moet je bij een eerste huurbeurt je rijbewijs tonen. Bij volgende huurbeurten wordt dat vaak niet meer gecontroleerd.
Als een bestuurder ondertussen zijn rijbewijs is kwijtgeraakt door een rijverbod, kan het verhuurbedrijf dus onbewust opnieuw een auto meegeven. Het digitale systeem moet helpen voorkomen dat bestuurders zonder geldig rijbewijs opnieuw achter het stuur kruipen, bijvoorbeeld van een huurauto.
Wanneer een rijbewijs wordt ingetrokken of ongeldig verklaard, kan de bevoegde overheid het digitale bestand deactiveren. Die blokkering is op zich alleen een technische maatregel. Het recht om te rijden kan nog altijd uitsluitend worden ontnomen via een gerechtelijke of administratieve beslissing. Het grote verschil is dat een Belgische bestuurder met een ingetrokken rijbewijs voortaan ook in het buitenland automatisch herkend kan worden als iemand die niet mag rijden.
Omgekeerd kan een Belgisch rijbewijs ook in landen zoals Frankrijk, Italië of Spanje worden ingetrokken, iets wat vandaag niet op dezelfde manier mogelijk is.
Wat als je je smartphone verliest?
Bij verlies van je smartphone verandert de procedure in principe niet. Je moet nog altijd aangifte doen bij de politie. Die bezorgt je een attest waarmee je bij de gemeente een nieuw rijbewijs kunt aanvragen. Bij diefstal kan het digitale rijbewijs op afstand geblokkeerd worden en vervolgens naar een nieuw toestel worden overgezet.
Het belangrijkste om te onthouden is dat niemand verplicht wordt om zijn rijbewijs op een smartphone te bewaren. Er is wel een belangrijke einddatum: 19 januari 2033.
Vanaf dan moeten alle rijbewijzen die in Europa in omloop zijn, aan het nieuwe formaat voldoen. Dat mag digitaal zijn, maar evengoed een fysieke kaart in bankkaartformaat. In België blijven de oude papieren rijbewijzen tot die datum geldig. Daarna moeten ze vervangen worden. Het digitale rijbewijs zou rond april 2031 de standaard worden, en dus niet al in 2030 zoals oorspronkelijk gepland. De federale overheid werkt ondertussen aan een verdere ontwikkeling van de app MyGov.be, zodat die in de toekomst ook als Europese digitale identiteitsportefeuille kan dienen.
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
