Het aftellen is begonnen. Als alles volgens plan verloopt, verdwijnt op 1 juni 2027 het koninklijk besluit van 1975 dat al een halve eeuw ons verkeer regelt. In de plaats komen vier aparte wegcodes: één federale en drie gewestelijke. De hervorming is gepubliceerd en de ingangsdatum ligt vast, al herinnert een rechtzettend besluit uit 2026 eraan dat de wetgever tot dan nog enkele details kan aanpassen.
De vraag is vooral wat dit betekent voor wie elke dag met de auto rijdt. De grootste veranderingen zitten namelijk niet in de grote principes, maar in de kleine dagelijkse gewoontes, vooral in de stad.
De onzichtbare meter
Wat verandert er nu concreet? Heel wat kleine zaken die op het eerste gezicht onbelangrijk lijken, maar die je beter goed onthoudt als je boetes wilt vermijden. Zo wordt rakelings langs een voetganger rijden binnenkort verleden tijd. De nieuwe code van de openbare weg verplicht automobilisten om in de bebouwde kom minstens één meter zijdelingse afstand te houden ten opzichte van een voetganger en buiten de bebouwde kom zelfs anderhalve meter. Die verplichting geldt ook wanneer de voetganger op een smal trottoir loopt en niet alleen wanneer hij zich op de rijbaan bevindt.
Advertentie – lees hieronder verder
Is er onvoldoende ruimte om die afstand te respecteren? Dan is de regel duidelijk: je moet vertragen en indien nodig stoppen. De gewoonte om een voetganger rakelings te passeren, wordt dus een overtreding. Vanuit dezelfde veiligheidslogica mogen kinderen bovendien tot en met elf jaar op het trottoir fietsen, terwijl dat vandaag nog maar tot tien jaar mag. Ook dat is goed om te weten.
Vijftig jaar traditie verdwijnt
In sommige buurten hoeven bewoners hun auto binnenkort niet langer om de veertien dagen van straatkant te wisselen. Het beurtelings parkeren, dat sinds 1975 bestaat, verdwijnt. Volgens VIAS is die regel achterhaald en wordt hij bovendien slecht nageleefd. Hij zorgt er ook voor dat rijstroken versmallen, waardoor automobilisten (en zelfs hulpdiensten) moeten slalommen.
De afschaffing daarvan lost echter niet meteen alles op. De nationale wegcode verdwijnt immers en het zijn de gemeenten die de inrichting van elke straat opnieuw zullen moeten uittekenen. Dat dreigt tijdelijk voor onduidelijkheid te zorgen, tot elke gemeente beslist welke aanpak ze zal volgen.
Op het vlak van parkeren verandert er nog meer. Zo worden korte stops ‘om snel iemand af te zetten’ verboden. De nieuwe code van de openbare weg breidt het verbod om stil te staan – en dus niet langer alleen om te parkeren – uit naar een reeks gevoelige plaatsen, zoals busstroken, rotondes en de geleidetegels voor slechtzienden. Een korte stop werd op die plaatsen soms nog gedoogd, ook al was parkeren er verboden. Maar daar komt nu definitief een einde aan.
Nog een wijziging voor de busstrook: de bijzondere overrijdbare bedding, die auto’s en trams deelden, verdwijnt. Voortaan spreekt de code van de openbare weg alleen nog over een busstrook. Automobilisten mogen die gebruiken om aan het volgende kruispunt af te slaan, maar alleen waar de volle lijn overgaat in een onderbroken streep. Betaald parkeren wordt voortaan aangeduid met een eenvoudig €-symbool op het verkeersbord, zodat daar geen twijfel meer over bestaat.
Nooit eerder geziene verkeersborden
Ook de verkeerssignalisatie wordt gemoderniseerd. Zo verschijnt er een nieuw verkeersbord dat een belangrijke verandering betekent voor wie zich in de stad verplaatst. Tot nu toe waren fietsers verplicht om het fietspad te gebruiken zodra er een aanwezig was. De nieuwe code van de openbare weg voert echter een verkeersbord in dat sommige fietspaden facultatief maakt. Waar dat bord staat, mag de fietser dus zelf kiezen of hij op het fietspad rijdt of op de rijbaan.
Voor automobilisten betekent dat dat een fietser voortaan perfect legaal vóór hen op de rijbaan kan rijden, ook al ligt er vlak daarnaast een fietspad. Daarover verbaasd zijn of claxonneren heeft geen zin: de fietser is volledig in zijn recht. Ook dat wordt een nieuwe gewoonte om rekening mee te houden.
Daarnaast (en dat geldt op alle wegen, zowel binnen als buiten de bebouwde kom) was een volwassen passagier die geen veiligheidsgordel droeg tot nu toe alleen zelf aansprakelijk. De nieuwe code van de openbare weg verandert dat: ook de bestuurder kan voortaan een boete krijgen als de meerderjarige passagier naast hem zijn gordel niet draagt.
Er is dus geen sprake van een revolutie, maar wel van een reeks belangrijke veranderingen. Gelukkig blijven de basisregels behouden: binnen de bebouwde kom blijft de maximumsnelheid 50 km/u en in Brussel blijft ook de zone 30 van kracht. Tegen de invoering midden 2027 zullen we hier ongetwijfeld nog op terugkomen.
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
- Bezoek gocar.be regelmatig
- Volg Gocar op Google Nieuws
- Abonneer op de Gocar-nieuwsbrief
.jpg?width=420)
