Hoeveel tijd heb je nodig om in je auto de ventilatie aan te passen, een nieuwe podcast te selecteren of je zijspiegels bij te stellen? Gaat het om 3 seconden, dan heb je tegen een snelheid van 100 km/u al 83 meter afgelegd. Met de blik op het aanraakscherm gericht, is die afstand nagenoeg blind afgelegd.
Het is een van de situaties die de onderzoeksafdeling van de Duitse verzekeraar Allianz beeldend beschrijft in een nieuw en omvangrijk rapport over de oorzaken van ongevallen. Zij onderzochten liefst 34.000 ongevallen, bestudeerden oogbewegingen onderweg, deden samen met de universiteit van München simulatoronderzoek en ondervroegen automobilisten in 9 landen. Het besluit: “aanraakschermen zijn een van de grootste potentiële gevaren voor de verkeersveiligheid van deze tijd.”
Advertentie – lees hieronder verder
Gevaarlijker dan alcohol
Bijna de helft van de rijtijd zijn bestuurders op de ene of de andere manier afgeleid, aldus een van de belangrijkste bevindingen. En waarbij vroeger werd aangenomen dat ongeveer 10% van de ongevallen daarvan het gevolg zijn, schatten zij in dat het eerder om een derde gaat.
Het blijft bij een schatting, nuanceert het onderzoekscentrum evenwel. Staalhard oorzaak en gevolg aan elkaar verbinden is in deze immers moeilijk, omdat afleiding niet te meten of bewijzen valt, anders dan bijvoorbeeld alcoholgebruik of overdreven snelheid. Ook valt niet te staven dat afleiding steeds het gevolg is van het gebruik van een aanraakscherm, en niet van bijvoorbeeld een reclamebord naast de weg.
Wat de studie wel aantoont, is dat proefpersonen beter presteren met enkele glazen op, dan wanneer ze afgeleid zijn. In die simulaties kregen mensen meermaals dezelfde verkeerssituatie voorgeschoteld, bijvoorbeeld een voorligger die plots in de remmen gaat, of een kind dat onverwacht de straat oversteekt. In het laatste geval reageerde meer dan een derde van de geteste bestuurders helemaal niet, en deden afgeleide bestuurders het zelfs slechter dan zij die gedronken hadden, met 0,8 promille alcohol in het bloed.
Alomtegenwoordige schermen
Dat de onderzoekers voor die afleiding vooral naar de hedendaagse bedieningslogica van auto’s kijken, is op zich geen nieuws. In navolging van Tesla zijn zowat alle autobouwers het jongste decennium steeds meer klassieke draai- en drukknoppen gaan elimineren om de functies ervan onder te brengen in een aanraakscherm. Dat oogt niet alleen blitser en netter, maar het is ook goedkoper in productie.
Advertentie – lees hieronder verder
Niet alleen aanraakschermen krijgen kritiek. Ook aanraakgevoelige stuurtoetsen, trage reacties en hinderlijke reflecties bemoeilijken eenvoudige handelingen. Een software-update kan bovendien een vertrouwde menustructuur veranderen, waardoor je dan als bestuurder opnieuw moet wennen aan je eigen auto.
Die innovaties gaan weliswaar hand in hand met de komst van steeds meer actieve veiligheidsfuncties die de gevolgen van onoplettendheid deels kunnen opvangen, maar wreken zich toch steeds duidelijker.
De Duitse automobilistenvereniging ADAC gaf zo eerder al aan dat het in haar beoordelingen van nieuwe auto’s steeds slechtere scores uitdeelt voor gebruiksvriendelijkheid. Het gemiddelde steeg van 2,3 in 2019 naar 2,6 in 2025 (in het ADAC-scoresysteem is lager beter)
Het onderzoek van Allianz wijst ook uit dat liefst 70% van de automobilisten klassieke schakelaars verkiest boven een aanraakscherm. Bij jongere bestuurders (18 tot 25 jaar) is dat aandeel zelfs nog hoger.
Driekwart geeft ook aan dat ze meer afgeleid zijn dan vroeger, en meer dan een derde zegt de afgelopen drie jaar al een kritieke situatie door het touchscreen te hebben meegemaakt. Toch legt de grote meerderheid de verantwoordelijkheid daarvoor bij zichzelf, en niet bij de fabrikant.
Kerende tendens
Het neemt niet weg dat de sector stilaan op haar passen terugkeert. Volkswagen kiest intussen opnieuw meer voor fysieke bedieningselementen, onder andere in de ID. Polo. Hyundai deed hetzelfde bij de jongste opknapbeurt van de Ioniq 5. Ook Mercedes-topman Ola Källenius erkent dat de sector wat te ver ging met het vervangen van toetsen door schermmenu’s. Grote schermen blijven, maar krijgen ook bij hen stilaan opnieuw gezelschap van tastbare bedieningselementen.
In China gaat het zelfs alweer verder. Daar heeft de overheid nieuwe veiligheidsnormen die voorschrijven dat auto’s steeds een fysieke bediening moeten hebben voor essentiële functies.
Daarvoor pleiten ook de Duitse onderzoekers: schermen hebben hun meerwaarde, bijvoorbeeld bij het tonen van een kaart, maar kunnen beter niet dienen voor essentiële voertuigfuncties.
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
