Belgisch wegenvignet wordt niet verplicht en net daarin schuilt de val

In België komt de belasting doorgaans vanzelf naar de burger, zonder dat je er iets voor hoeft te doen. Voor het toekomstige Belgische wegenvignet wordt die logica echter omgekeerd. Veel automobilisten denken nu al dat het gewoon als een extra regel op hun verkeersbelasting zal verschijnen, zonder dat ze eraan moeten denken. Maar zo zal het niet werken. Het vignet moet je zelf aanvragen. Die persoonlijke en vrijwillige stap ligt volledig bij de eigenaar van het voertuig. En wie dat vergeet, kan daar een hoge prijs voor betalen.

Bijna onmogelijk te vermijden

Nog iets om te onthouden: niemand is verplicht om een wegenvignet te kopen. Het geldt namelijk alleen op autosnelwegen en gewest- en nationale wegen, goed voor amper een tiende van het Belgische wegennet. Automobilisten die alleen op kleine gemeentewegen rijden, kunnen deze belasting dus perfect legaal vermijden. Dat is de theorie. In de praktijk lopen gewestwegen door bijna alle steden en dorpen van het land. Je hoeft maar een paar honderd meter over zo’n weg te rijden en het vignet wordt verplicht. Ze allemaal vermijden is zo goed als onmogelijk. Het vrijwillige karakter van het vignet is dus vooral schijn.

Eén platform, één nummerplaat

Hoe zal dat precies werken? De aankoop verloopt volledig digitaal. De drie gewesten hebben afgesproken om één gemeenschappelijk platform te gebruiken, zodat elk voertuig zich maar één keer hoeft te registreren. Het vignet wordt gekoppeld aan de nummerplaat. Eén registratie volstaat dus om overal in België te rijden, ongeacht het gewest. De verkoop start op 1 maart 2027, twee maanden vóór de invoering op 1 mei. Voor die datum bestaat er geen officieel verkoopkanaal. De overheden verwachten bovendien dat er valse verkoopsites en andere vormen van oplichting zullen opduiken.

De echte val

Die werkwijze heeft wel heel concrete gevolgen. De verkeersbelasting krijg je elk jaar automatisch toegestuurd. Het wegenvignet wordt helemaal niet automatisch vernieuwd. Touring vroeg zich onlangs al af hoe automobilisten de vervaldatum van hun vignet zullen onthouden. Er is wel een herinnering voorzien vóór de vervaldatum, maar alleen voor automobilisten die een account aanmaken, hun contactgegevens doorgeven en... meldingen activeren.

Nog een detail waar weinig mensen bij stilstaan: rijdt een voertuig zonder geldig vignet, dan wordt niet alleen de houder van de nummerplaat gesanctioneerd, maar ook de bestuurder op het moment van de controle. De feitelijke bestuurder is dan ‘hoofdelijk aansprakelijk’ voor de betaling van het vignet. Leen je de auto van iemand die niet in orde is, dan kun je dus betalen voor een vergetelheid die niet eens de jouwe is.

Camera’s slapen nooit

Zoals bekend zal de controle van het vignet gebeuren met ANPR-camera’s die nummerplaten scannen en in realtime nagaan of een voertuig over een geldig vignet beschikt. Rijden zonder geldig vignet kost 70 euro bij een eerste overtreding, 140 euro bij een tweede en 210 euro vanaf de derde. Telkens komt die boete bovenop de prijs van het vignet zelf. Vlaanderen kondigde wel een tolerantieperiode van twee maanden aan, waardoor de eerste boetes ten vroegste op 1 juli 2027 uitgeschreven worden. We gaan ervan uit dat die regeling ook in de andere gewesten zal gelden.

Belangrijk om te weten: het vignet is niet terugbetaalbaar. Eens het bedrag betaald is, krijg je het niet terug, ook niet als je beslist om niet meer te rijden. Er is één uitzondering: wanneer een nummerplaat in de loop van het jaar geschrapt wordt, bijvoorbeeld omdat de auto verkocht wordt of uit het verkeer verdwijnt. In dat geval krijg je het niet-gebruikte saldo pro rata terug. Voor wie weinig rijdt, bestaan er bovendien kortlopende formules, van één dag tot twee maanden. Uiteindelijk rust de volledige verantwoordelijkheid dus op de schouders van de automobilist.

Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:

1. Bezoek gocar.be regelmatig
2. Volg Gocar op Google Nieuws
3. Abonneer op de Gocar-nieuwsbrief