Sinds afgelopen juni is de zelfrijdende auto een realiteit in Vlaanderen. Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) gaf haar toestemming aan Tesla dat met het FSD-systeem inmiddels op de openbare weg mag rijden tussen alle andere auto's die nog door echte bestuurders worden bestuurd – jawel, die bestaan nog.
Vlaanderen loopt daarmee vooruit op Europa. Het Technisch Comité voor motorvoertuigen (TCMV) buigt zich begin oktober over het dossier en kan de toelating eventueel uitbreiden naar alle lidstaten. Maar houdt dit systeem zich eigenlijk wel aan de Belgische wegcode? Een Brusselse vzw besloot dat zelf te testen.
Advertentie – lees hieronder verder
44 km/u in een zone 30
De vzw voerde haar tests eind juli uit rond Brussel, tussen Wemmel, Winksele en Zaventem. Met een Tesla Model 3 werd 400 kilometer afgelegd – eigenlijk een vrij bescheiden afstand – waarbij de auto zo was ingesteld dat hij elke snelheidslimiet strikt moest respecteren. Alles werd gefilmd.
Tijdens alle ritten was FSD (Full Self-Driving) actief. De bestuurder voert een bestemming in, waarna de auto zelf stuurt, versnelt en remt. Een menselijke bestuurder moet wel voortdurend op de weg blijven letten om op elk moment te kunnen ingrijpen. De enige bijkomende instructie was om nooit een ander voertuig in te halen. Tot zover de methode. De vaststelling is opmerkelijk: de Model 3 overschreed op 55% van de onderzochte trajecten in de zones 30 de snelheidslimiet. Gemiddeld reed hij er 44 km/u, en bij vlot verkeer soms nog sneller. Uit de test bleek bovendien dat de auto ook te snel reed in woonerven waar een maximumsnelheid van 20 km/u geldt.
De studie concludeert dan ook dat Tesla's FSD de Belgische wegcode niet respecteert, en dan vooral de snelheidslimieten. Maar nog opvallender is dat de interface de bestuurder verkeerde informatie gaf. FSD herkende de verkeersborden met een limiet van 30 km/u namelijk wel correct, maar bleef op het scherm een maximumsnelheid van 50 km/u tonen. De bestuurder die toezicht moest houden, werd dus op het verkeerde been gezet.
En daar komt nog een andere functie bovenop: de speed offset. Dat is een marge die de bestuurder handmatig kan instellen en waarmee de auto bij vlot verkeer tot 40% boven de wettelijke snelheidslimiet kan rijden. Wie wil dat de auto de maximumsnelheid strikt respecteert, moet die functie dus op nul zetten. Tijdens het rijden is dat niet bepaald vanzelfsprekend.
Advertentie – lees hieronder verder
Wie is Johanna?
De resultaten van de studie zijn op meerdere vlakken verrassend. Toch is het ook belangrijk om te weten wie de vzw Johanna precies is. De organisatie werd opgericht na een tragisch verkeersongeval in juli 2003 waarbij een meisje, Johanna, om het leven kwam. Na het ongeval richtten mensen uit haar omgeving de vzw op.
Johanna.be wordt gesubsidieerd door Brussel Mobiliteit en komt openlijk op voor voetgangers en fietsers. Het uitgangspunt van de organisatie is duidelijk: wie zich op een andere manier dan met de auto verplaatst, moet dat kunnen doen zonder in gevaar te worden gebracht. Dat plaatst de insteek van het onderzoek in een duidelijker perspectief, al blijven de resultaten bijzonder opmerkelijk. Het roept zelfs de vraag op welke conclusies er stonden in het onderzoek dat aan de Vlaamse minister van Mobiliteit werd voorgelegd voordat zij haar beslissing nam. Er is immers een test uitgevoerd.
Ook problemen in fietsstraten
Nog iets opvallends – en helemaal in lijn met waar de vzw voor opkomt – zijn de fietsstraten, waar een auto volgens de Belgische wet een fietser niet mag inhalen. Ook daar probeerde FSD verschillende keren een inhaalmanoeuvre uit te voeren. In één straat in Winksele probeerde het systeem dat zelfs vier keer.
Daar bestaat mogelijk een verklaring voor. In Nederland, het land dat als basis diende voor de homologatie van FSD, is zo'n inhaalmanoeuvre wel toegestaan. Het blijft alleen vreemd dat het systeem zich na het oversteken van de grens niet aanpast aan de lokale verkeersregels. Technisch gezien hoeft dat vandaag niet bijzonder ingewikkeld te zijn.
Ook heel wat positieve punten
Toch benadrukt de vzw dat FSD zich buiten deze problemen als een voorbeeldige bestuurder gedraagt. Het systeem verleent voorrang, anticipeert op de bewegingen van overstekende voetgangers en bewaart voldoende afstand tot voorliggers.
Over de capaciteiten van FSD lopen de meningen duidelijk uiteen. Zo stellen Annick De Ridder en Tesla dat het risico op een ongeval met een autonoom rijdende Tesla bijna tien keer lager zou liggen dan bij manueel rijden. Kan best zijn. Maar ook niet.
Feit is wel dat deze studie op een bijzonder relevant moment verschijnt. Europa moet zich op 6 oktober uitspreken over een mogelijke uitbreiding van het gebruik van FSD naar alle lidstaten. De vzw vraagt dan ook om de toelating die Vlaanderen heeft gegeven voorlopig op te schorten. Wie FSD intussen gebruikt, moet vooral één ding weten: als de auto te snel rijdt en er volgt een boete, dan is het nog altijd de bestuurder die ze moet betalen.
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
- Bezoek gocar.be regelmatig
- Volg Gocar op Google Nieuws
- Abonneer op de Gocar-nieuwsbrief
