Hoeveel bestuurders stoppen werkelijk wanneer een voetganger wil oversteken? Het antwoord komt uit een recente Europese studie in elf landen. En dat is behoorlijk pijnlijk voor België. Bij ons zegt 92% van de voetgangers dat automobilisten niet regelmatig stoppen wanneer ze een zebrapad naderen. Dat ligt boven het Europese gemiddelde van 89%. België doet dus slechter dan buurlanden zoals Nederland, Frankrijk en Duitsland, waar dezelfde wettelijke verplichting geldt. Daar zouden bestuurders die verplichting beter naleven.
Toch is de regel bekend. Dat blijkt althans uit cijfers van VIAS, het Belgische verkeersveiligheidsinstituut: in België weet acht op de tien bestuurders dat ze voorrang moeten verlenen aan elke voetganger die op het punt staat over te steken. De regel staat bovendien al sinds 1 april 1996 in de wegcode, exact dertig jaar geleden. Logischerwijs geldt die verplichting voor alle weggebruikers: ook voor fietsers en bestuurders van bromfietsen. Maar de praktijk vertelt een ander verhaal.
Dertig jaar zonder effect
Ongevallencijfers over tien jaar tonen hoe groot het probleem is. Eén op de drie gewonde voetgangers raakte gewond op of vlak bij een zebrapad. Dat zijn 14.000 slachtoffers in die periode. In 2024 gebeurde 59% van deze ongevallen op kruispunten zonder verkeerslichten. De cijfers tonen ook dat het gebrek aan politiecontrole op strategische kruispunten bestuurders aanmoedigt om niet spontaan te stoppen.
Advertentie – lees hieronder verder
Toch mogen we niet alleen met de vinger naar automobilisten wijzen. Ook het gedrag van sommige voetgangers speelt een rol: één op de vijf werd aangereden buiten een zebrapad, terwijl dat op minder dan 30 meter lag. Volgens de wegcode moet je een zebrapad gebruiken als het zich op minder dan 20 meter bevindt. De politie kan dat bestraffen met een boete van 58 euro. Maar laten we eerlijk zijn: dat gebeurt zelden.
Sancties voor automobilisten
Geef je geen voorrang aan een voetganger, dan bega je als automobilist een overtreding van de derde graad in de Belgische wegcode. Dat is dezelfde categorie als gsm-gebruik achter het stuur. De boete is identiek: 174 euro, exclusief administratieve kosten.
VIAS wijst op een opvallende paradox: bestuurders kennen de regels wel, maar passen ze niet toe. Waarom? Afleiding en tijdsdruk worden het vaakst genoemd. Bovendien is het niet altijd eenvoudig om in te schatten of een voetganger effectief wil oversteken. Het gebeurt ook dat een bestuurder voor niets stopt, omdat de voetganger uiteindelijk niet oversteekt of dat nooit van plan was. Daarom raadt VIAS voetgangers aan om oogcontact te maken met bestuurders, zodat hun intentie om over te steken duidelijk is.
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
