Terwijl Frankrijk in november een recordaandeel van 26% elektrische wagens haalde — mede dankzij zijn sociale-leasingformule — lijkt België die piste te laten varen. Nochtans is het idee net bedoeld om elektrische auto’s betaalbaar te maken voor een zo breed mogelijk publiek, en zeker voor wie minder financiële middelen heeft. De maatregel dook de voorbije maanden geregeld op in het debat over de versnelling van de transitie, maar de Hoge Raad van Financiën publiceerde onlangs een uitgebreid rapport over milieubelastingen en concludeert dat een vergelijkbare steun vandaag niet haalbaar is. Dat oordeel valt op een moment waarop de EU werkt aan een groots pakket maatregelen om de Europese auto-industrie te wapenen tegen nieuwe internationale concurrenten, met in het vizier juist extra fiscale en financiële steun.
Het rapport schetst eerst uitgebreid hoe de inkomsten uit ETS 2 (het nieuwe Europese emissiehandelssysteem) in de toekomst zullen worden verdeeld. Dat systeem, dat vanaf 2027 geldt voor fossiele brandstoffen gebruikt door huishoudens en kleine bedrijven, zal — anders dan het oorspronkelijke ETS voor industrie, scheepvaart, luchtvaart en elektriciteitsproducenten — een directe impact hebben op wie vandaag nog op brandstoffen of stookolie rekent, zoals we eerder al toelichtten.
Om de sociale gevolgen te verzachten, richtte de EU het Sociaal Klimaatfonds op. België krijgt daaruit tussen 2026 en 2032 in totaal 2,21 miljard euro, goed voor zo’n 315 miljoen per jaar. Dat budget is nu verdeeld: 43,42% voor Vlaanderen, 32,95% voor Wallonië, 13,13% voor de federale overheid en 10,50% voor Brussel. Maar met die verdeling én de al vastgelegde prioriteiten in het achterhoofd, concluderen de experts van de Hoge Raad van Financiën dat de ruimte voor een duur mechanisme zoals sociale leasing bijzonder klein is.
Advertentie – lees hieronder verder
Niet de juiste weg
De Hoge Raad sluit stimuleringsmaatregelen niet uit, zowel fiscale prikkels (zoals aftrekbaarheid of belastingkredieten) als rechtstreekse subsidies blijven mogelijk. Beide aanpakken hebben hun eigen troeven: belastingen kunnen gedrag op lange termijn sturen, terwijl premies de overstap op korte termijn betaalbaarder maken.
Maar de conclusie is helder: in de huidige begrotingscontext is sociale leasing voor elektrische auto’s geen haalbare kaart. Volgens de Hoge Raad heeft de Belgische schatkist simpelweg niet de middelen om het Franse model over te nemen — hoe effectief dat ook is voor de marktpenetratie. Daarbij komt dat België, vergeleken met andere Europese landen, eigenlijk al goed scoort qua aandeel elektrische wagens. Alleen is dat vooral te danken aan de fiscale aftrekbaarheid van elektrische bedrijfswagens. Particulieren profiteren daar niet van.
Mocht de regering toch vasthouden aan de koers die in het akkoord werd uitgestippeld, dan adviseert de CSF om het systeem uiterst doelmatig in te richten. Niet via een inkomensgrens, maar via voertuigcriteria — bijvoorbeeld een maximumprijs van 25.000 euro — zodat de steun focust op de meest betaalbare modellen en het budget onder controle blijft.
Welk model voor Europa?
Deze vraag reikt veel verder dan de Belgische grenzen. De Europese Unie onderzoekt momenteel een reeks maatregelen om haar automobielsector te ondersteunen in een periode van intense druk. In deze context trekken alle nationale maatregelen, zoals de fiscale aftrekbaarheid van elektrische voertuigen in België of de sociale leasing in Frankrijk, de aandacht van Brussel. Het blijft echter de vraag welk mechanisme in de toekomst als referentie zou kunnen dienen.
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
