Op 1 april van dit jaar ging in Duitsland de zogenaamde ’12-Uhr-Regel’ van kracht. Daarmee bepaalde de federale overheid dat tankstations nog slechts één keer per dag de brandstofprijzen mogen verhogen, pal op de middag. Op andere momenten mogen ze de prijzen enkel verlagen, maar niet meer verder doen stijgen.
Die maatregel is goedbedoeld voor de consument. Het legt de verantwoordelijkheid bij de pomphouder of uitbater om eenmaal per dag een correcte dagprijs te berekenen, en de tarieven niet als een jojo op en neer te laten gaan op het ritme van de groothandelsmarkt.
Zo wou men voorspelbaarheid inbouwen, door voor consumenten de vrees weg te nemen dat de prijzen op elk moment van de dag kunnen stijgen. In periodes waarin de olieprijzen onvoorspelbare bokkensprongen maken, zoals in de huidige oorlog in het Midden-Oosten, wat in verschillende landen al tot lange wachtrijen en leidde, kan zo’n sturing beschermend werken.
Maar dan is het wel de bedoeling dat iedereen zich eraan houdt…
Advertentie – lees hieronder verder
Een graantje mee pikken
Onderzoek van de Duitse omroep SWR wees immers uit dat er in de eerste 3 weken van april liefst 60.000 vermoedelijk illegale prijsstijgingen werden doorgevoerd. Zo was er een tankstation in de deelstaat Noordrijn-Westfalen dat dag na dag zijn prijzen stipt om 10.30u verhoogde met 15 eurocent, en zich zo als het ware leek te ‘verzekeren’ tegen eventuele onverwachte stijgingen op de groothandelsmarkt later op de dag, terwijl de verkoopprijs volgens de letter van de wet enkel nog kon dalen tijdens de rest van de dag.
Andere stations werden erop betrapt om vlak voor of tijdens het spitsuur de prijs te verhogen, wat volgens de wet eveneens niet mag. Zo probeerden uitbaters een graantje mee te pikken van de grotere drukte op die momenten.
In totaal ging het om 3.800 Duitse tankstations, ofwel een kwart van het totale aantal, die minstens één keer de prijs hebben verhoogd buiten vastgelegde moment op de middag. In de praktijk ging het overigens om een tijdslot tussen 11.55u en 12.05u.
Wat het handhaven betreft, zien we dat Duitsland, eveneens een federale staat, soms met dezelfde bestuurlijke complexiteit kampt als België. De federale overheid wijst hiervoor naar de deelstaten, die op hun beurt verklaren dat hierover nog geen afspraken waren vastgelegd.
Enkel voor benzine
Dat het systeem van de beperkte prijsverhogingen zijn doel deels voorbij schiet, bleek eerder al uit onderzoek van het Zentrum für Europäische Wirtschaftsforschung (Centrum voor Europees Economisch Onderzoek) van Mannheim en het Düsseldorf Institute for Competition Economics.
Zij onderzochten tijdens de eerste weken van april de brandstofprijzen in 15.000 Duitse tankstations en besloten vast dat de consument door de ’12-Uhr-Regel’ systematisch 5 à 6 eurocent teveel betaalden per liter benzine. Voor diesel zagen ze dit effect niet.
Wellicht verhoogden pomphouders de verkoopprijs met een te grote marge om zich in te dekken tegen eventuele latere prijsstijgingen in de namiddag of daaropvolgende ochtend. Dit leidde uiteindelijk echter tot minder potentiële tijdvensters van lagere prijzen voor de consument.
De onderzoekers besluiten dat de maatregel een averechts effect had, en wel voor meer transparantie en zekerheid zorgde, maar er niet in slaagde om de gemiddelde prijs te doen dalen.
Nederland volgt het Duitse voorbeeld niettemin met aandacht, en onderzoekt of het een soortgelijke maatregel kan doorvoeren om de consument te beschermen tegen de volatiele brandstofprijzen.
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
