Lange tijd gold het rijbewijs als hét toegangsticket tot volwassenheid. Bijna geen enkele 18-jarige kon zich een leven zonder dit kostbare document voorstellen. Vandaag is dat beeld aan het kantelen, zeker in de grote steden. In Brussel behaalt minder dan 5% van de 18-jarigen binnen het jaar hun rijbewijs – tegenover 11% tien jaar geleden. Een daling van 35%, die wijst op een ingrijpende verandering in de relatie tot de auto.
Ook bij 25- tot 30-jarigen zet de trend zich door, met een daling van 18% in tien jaar tijd. Maar betekent dit dat jongeren definitief afhaken? Niet noodzakelijk. Volgens verschillende waarnemers gaat het eerder om uitstel dan afstel. In de hoofdstad ligt de gemiddelde leeftijd om een rijbewijs te behalen nu op 25 jaar en 5 maanden, tegenover 22 jaar in Wallonië en Vlaanderen. Het rijbewijs verdwijnt dus niet van de to-dolijst, het wordt gewoon later afgevinkt.
Stedelijke mobiliteit
In werkelijkheid is dit fenomeen vooral stedelijk. In Brussel is de mobiliteit ingrijpend veranderd: de auto is nog maar goed voor 29% van de verplaatsingen, tegenover 39% in 2010. Intussen winnen openbaar vervoer, fietsen, wandelen en deelvoertuigen aan populariteit. Voor veel jongeren maakt dat brede aanbod aan alternatieve mobiliteit de auto gewoon overbodig.
Advertentie – lees hieronder verder
Dat heeft te maken met vertraagde levensfasen – langer studeren, later het ouderlijk nest verlaten – maar ook met financiële druk en de betere bereikbaarheid van andere vervoermiddelen. Kortom: het leven van alledag vraagt onder meerderjarigen niet langer vanzelfsprekend om een auto.
Kosten en examentrubbels
De grootste reden voor dit uitstel is, niet verrassend, geld. Autorijden wordt almaar duurder en werkt daardoor steeds meer afschrikkend. Lesgeld, herexamens en in sommige gevallen de verplichte rijschool doen de kosten snel oplopen. Daarbovenop ervaren veel jongeren het hele traject als nodeloos ingewikkeld. Uitstellen voelt dan als de makkelijkste manier om de kopzorgen te vermijden.
Daarbovenop komen de kosten van het autobezit, die voor veel jongeren simpelweg onbetaalbaar zijn. Niet alleen de aankoopprijs telt mee, maar ook belastingen, onderhoud, brandstof en – niet te vergeten – verzekeringen, die voor jonge bestuurders steevast het duurst uitvallen.
Noodzaak buiten de steden
Toch is de afname niet overal gelijk, ook al wordt ze overal vastgesteld. In Vlaanderen, bijvoorbeeld, behaalden in 2024 zo’n 66.415 mensen hun rijbewijs B, tegenover 76.730 tien jaar eerder. Dat komt neer op een terugval van 13,4%, zo blijkt uit cijfers van de Federale overheidsdienst (FOD) Mobiliteit.
In Wallonië ziet het plaatje er anders uit: daar daalde het aantal rijbewijzen bij 18-jarigen in tien jaar tijd slechts met 4,5%. Geen toeval, want in deze dunbevolkte regio blijft een rijbewijs simpelweg onmisbaar. Het openbaar vervoer dekt het platteland lang niet overal, en voor studies, werk of het dagelijkse leven moeten vaak grote afstanden worden afgelegd. Forem, het Waalse arbeidsbureau, bevestigt dat beeld: bijna 90% van de vacatures vraagt er een rijbewijs, tegenover amper 21% in Brussel.
Toch tekent zich een duidelijke trend af: een rijbewijs staat niet langer gelijk aan het bezit van een auto. Voor veel jongeren wordt het vooral een formaliteit, iets wat ze behalen voor het geval het later nodig is – professioneel of familiaal – zonder dat ze het meteen intensief gebruiken. Vroeg of laat leggen ze hun rijexamen wel af. De daling bij de allerjongsten betekent niet het einde van de auto. Ze wijst vooral op een nieuwe manier van omgaan met mobiliteit: de wagen wordt een van de vele opties, naast andere vervoermiddelen, waaruit iedereen kiest naargelang zijn of haar behoeften.
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
