Vlaanderen laat autonoom rijdende Tesla’s toe: gevaarlijke stap of vooruitgang?

Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) en haar federale collega Jean-Luc Crucke (Les Engagés) hebben samen de poort opengezet: Tesla mag zijn Full Self-Driving Supervised (FSD) gebruiken op de Vlaamse wegen, nadat eerder Nederland al een gelijkaardige toestemming gaf.  

Bestuurder blijft aansprakelijk

Het FSD (Supervised) is een autonoom rijdende assistent op Level 2. Dit betekent dat de bestuurder het stuur wel voor lange tijd mag loslaten om het rijden aan de auto over te laten, maar steeds alert moet blijven om in het geval van een gevaarlijke situatie in te grijpen. Een belangrijke nuance, want het legt de verantwoordelijkheid nog steeds bij de bestuurder, die bij een eventueel ongeval zijn aansprakelijkheid niet kan afwentelen op Tesla. De krant lezen of Netflixen is er ook niet bij. De aandacht van de bestuurder moet bij de weg blijven.

Het is alvast niet zo dat de technologie nu in al haar glorie wordt ontgrendeld bij de Belgische Tesla’s Model 3 en Y die ermee uitgerust zijn (en waarvoor hun eigenaar 7.500 euro betaald heeft of straks het abonnement van 99 euro per maand ophoest). De toelating is nog een testfase. Minister Crucke, een notoir fan van autonoom rijden, heeft welgeteld één nummerplaat laten afgeven met de bedoeling een testtraject van 5.000 kilometer op te starten.

Eigen juridische weg

Pas als de evaluatie positief uitvalt, komt de technologie ook voor klanten vrij en, niet onbelangrijk, wordt ze normaliter uitgerold over gans België. Eén testauto maakt de lente niet, zouden we zeggen, maar anderzijds is er ook de aanloopfase uit Nederland die de efficiëntie uitvoeriger heeft getest over een periode van 18 maanden en 1,6 miljoen kilometer. Toch een verschil. Over de afloop is het kabinet-De Ridder gunstig gestemd: ”We gaan ervan uit dat we deze wagens snel op onze wegen zien rondrijden.”

De Europese merken lopen niet achter met hun evolutie in autonome rijhulp, maar zij verkiezen de traditionele weg naar typegoedkeuring, via UNECE Regulation 79. Deze is bijzonder streng en legt bijvoorbeeld vast met hoeveel kracht een auto zelfstandig mag sturen, verbiedt het zelfstandig starten van een rijstrookverandering, en beperkt de tijd dat een bestuurder handsvrij mag rijden, zo’n twintig seconden. Toch biedt Ford binnen dat kader al een vergelijkbare vorm van autonoom rijden als Tesla toe, maar het verkreeg een uitzondering vanwege de beperkte toepassing (alleen bepaalde stukken autosnelweg) en camerabewaking van de bestuurder. In ieder geval kost het tijd om dat officiële kader naar de volgende fase tillen. 

Tesla wil sneller schakelen dan de Europese bureaucratie en beroept zich op een Europese wet die ‘voorlopige goedkeuring’ in één lidstaat uitbreidbaar maakt naar andere. Een sluiproute. België profiteert dus van het pionierswerk dat Nederland verrichtte en ontsnapt zo aan jaren van testwerk. Het woordje ‘voorlopig’ is belangrijk. De goedkeuring wordt pas definitief als de Europese Commissie haar fiat geeft. 

Te Amerikaans?

Het laat ook het gevoel na dat de openbare weg nu als testlabo fungeert met het risico dat overmoedige bestuurders met te veel vertrouwen anderen en zichzelf in de problemen brengen. Dat is precies wat de Scandinavische landen deze procedure aanwrijven. Bovendien vinden ze het systeem te grillig bij het lezen van snelheidsborden, ongeschikt voor ritten in winterse omstandigheden en te Amerikaans. Daarmee doelen ze op het eenvoudige en minder drukke wegennetwerk dat er in Europa helemaal anders uitziet (ook de inplanting van Nederland ziet er op dat vlak verschillend uit dan de lintbebouwing in Vlaanderen). Stockholm laat zelfs de testfase niet toe, Noorwegen wil de naam Full-Self Driving bannen.

Hebben de Scandivische landen een punt? Dat FSD (Supervised) verre van foutloos is, bewijst de maand dat het systeem nu actief is bij onze noorderburen. Ongevallen bleven voorlopig uit, maar de collega’s bij AutoWeek lieten in een video zien hoe hun zelfrijdende Tesla op de oprit van een autosnelweg halthoudt en een inrijverbod negeert. Op fora klagen eigenaars dat ze wel erg vaak moeten ingrijpen. Ten slotte zet Tesla het FSD (Supervised) enkel open op de jongste softwareversie HW4. Op het eerdere HW3, dat weliswaar - onder het mom van latere vrijgave - FSD (Supervised) beloofde, werkt het niet. Er is daarover een rechtszaak in de maak.

Het wordt vooral uitkijken naar de resultaten van het Vlaamse proefkonijn. Maar voor enthousiaste Tesla-eigenaars die zich bij dit nieuws - straks misschien al rijdend - in de handen wrijven: dat Supervised staat er niet voor niets. En je draait op voor de brokken als het misloopt.

Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be