Buitenlandse automobilisten laten meebetalen voor hun gebruik van het Belgische wegennet is geen taboe meer. In Wallonië staat het principe sinds 2024 zwart op wit in de regionale beleidsverklaring. De regering wil voor het einde van de legislatuur een gebruiksvergoeding voor het wegennet invoeren, met een duidelijk doel: een nieuwe inkomstenbron aanboren om de verouderde infrastructuur te financieren, maar zonder de globale fiscale druk voor de eigen inwoners te verhogen.
Ook Vlaanderen deelt deze visie in grote lijnen. Het principe van een jaarlijks vignet – van toepassing op snelwegen en grote verkeersassen (zoals gewestwegen) – staat sinds kort ook in de Vlaamse begrotingsvooruitzichten, met inkomsten die al vanaf 2027 verwacht worden. De gesprekken tussen beide gewesten kregen dan ook al snel een praktische insteek, geïnspireerd op eerdere samenwerkingen zoals de kilometerheffing voor vrachtwagens. Er wordt gesproken over een vignet dat tussen de 100 en 125 euro zou kosten en beschikbaar zou zijn voor een jaar, maar ook voor kortere periodes zoals één dag of één week. Voor Belgische automobilisten zou die prijs geïntegreerd worden in de verkeersbelasting. Dat vereist wel wat aanpassingen, want voor veel voertuigen ligt die belasting vandaag nog onder de 100 euro (vooral bij elektrische auto’s).
Een broos institutioneel bouwwerk
Hoewel het project technisch vooruitgang boekt, blijft het politiek kwetsbaar. Eerste struikelblok: het interne evenwicht binnen de Vlaamse regering. De partij Vooruit heeft bedenkingen geuit, vooral over de fiscale constructie: het mechanisme dat ervoor moet zorgen dat het vignet kostenneutraal blijft voor Belgische automobilisten.
Een tweede zwakke plek voor de Vlaamse socialisten: het ontbreken van Brussel. Door het uitblijven van een volwaardige regering kan Brussel zich momenteel niet formeel verbinden aan een samenwerkingsakkoord. En hoewel het vignet niet in de eerste plaats gericht is op het stedelijke Brusselse netwerk, zou het uitsluiten van de hoofdstad het systeem niet alleen bijzonder complex maken, maar ook oneerlijk voor Belgische burgers.
Advertentie – lees hieronder verder
Toch blijft één ding overeind: Vlaanderen stelt het principe van het vignet niet ter discussie. De discussie gaat over de methode, de timing en de juridische garanties, niet over het doel om buitenlandse weggebruikers meer te laten bijdragen aan het wegennet.
Europa, het andere obstakel?
Het is vooral op Europees niveau dat het dossier het gevoeligst wordt. Denk maar aan het mislukte Duitse project in 2018, dat werd afgevoerd wegens indirecte discriminatie van buitenlandse bestuurders, een precedent dat hier als waarschuwing geldt. De Belgische overheden beseffen dat maar al te goed: elk vignet moet juridisch waterdicht zijn en mag niet discrimineren.
Op dat vlak lijkt het nu al de verkeerde kant uit te gaan, want onze noorderburen laten al van zich horen. Vanuit Den Haag liet de ontslagnemende minister van Infrastructuur, Robert Tieman, in de pers duidelijk verstaan dat hij het plan voor een Belgisch vignet van tafel wil vegen. Er is op dit moment nog geen formele klacht ingediend, maar Nederland maakt zich zorgen over de directe impact op zijn automobilisten, die massaal gebruikmaken van het Belgische wegennet, vooral in Vlaanderen. Het lijkt duidelijk dat zelfs een informele tegenstand zwaar kan doorwegen wanneer Europa het dossier onder de loep neemt.
De Waalse minister-president Adrien Dolimont (MR) en mobiliteitsminister François Desquesnes (Les Engagés) hebben op 29 januari een ontmoeting gepland met hun Vlaamse collega’s. Hoewel beide partijen voorlopig nog in dezelfde richting kijken, wordt er niet verwacht dat de vergadering meteen tot een akkoord zal leiden. De betrokken ministers zullen zich waarschijnlijk eerder buigen over de vraag hoe ze de obstakels kunnen wegwerken die zich stilaan op hun pad aandienen.
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
