Brussel, Vlaanderen, Wallonië – fiscale hervorming en wegenvignet: hoeveel gaan automobilisten betalen?

Het Belgische wegenvignet nadert de eindstreep. De invoering is gepland op 1 mei 2027 en moest er in principe voor zorgen dat buitenlandse bestuurders bijdragen aan het onderhoud van het Belgische wegennet. Elk jaar rijden immers ongeveer dertig miljoen buitenlandse voertuigen op onze wegen. Eerst beloofde elk gewest een fiscale hervorming die de kosten volledig zou compenseren. Maar naarmate het project vorderde, bleek die aangekondigde neutraliteit allesbehalve werkelijkheid te worden. Integendeel.

Vandaag zijn er bijna geen uitzonderingen meer en zal de meerderheid van de Belgische automobilisten meer betalen om met de auto te rijden. Waar en hoeveel? We hebben geprobeerd alles op een rijtje te zetten.

Brussel, de uitzondering op losse schroeven

De Brusselse minister van Financiën Dirk De Smedt (Anders) lichtte maandag in het parlement zijn aanpak toe: kleine stadswagens, uitstootvrije voertuigen en oldtimers zouden voor de verkeersbelasting ‘op nul’ komen te staan, al is niet duidelijk wat dat precies betekent. Gaat het echt om 0 euro of om een minimumbedrag? Hoe dan ook zal die vrijstelling in de praktijk maar voor een handvol automobilisten gelden. Alleen auto’s met maximaal 5 fiscale pk, dus voertuigen met een motor van minder dan 950 cm³, komen ervoor in aanmerking. Zulke auto’s vind je nauwelijks nog op de markt, zelfs niet bij kleine stadswagens. Blijkbaar zouden ook elektrische auto’s het minimumtarief krijgen. Volgens cijfers die verschillende bronnen aanhalen, zou het daardoor om 50.000 voertuigen gaan op een totaal wagenpark van 500.000 auto’s. Amper een tiende dus.

Vanaf 6 fiscale pk krijgt de automobilist alleen nog een korting waarvan het bedrag niet bekend is, maar die afhangt van het gewicht. “Hoe zwaarder de auto, hoe kleiner de korting”, verklaarde de minister in L’Écho. We kunnen ons voorstellen dat de vele Brusselse SUV-eigenaars vreemd zullen opkijken zodra de berekeningsformule officieel bekendgemaakt wordt... Leasingwagens vallen overigens niet onder deze wijzigingen, simpelweg omdat daarvoor een akkoord tussen de drie gewesten nodig is.

In dezelfde lijn kondigt de minister aan dat er binnenkort ook een nieuwe belasting op de inverkeerstelling komt. Die zou ook op basis van het gewicht berekend worden. Veel meer weten we voorlopig niet. Volgens Dirk De Smedt is het vooral de bedoeling om het wagenpark groener te maken. Vermoedelijk zal het gewest, net als vroeger, aansluiten bij een model dat lijkt op dat van Wallonië. Wordt vervolgd... De Brusselse hervorming treedt trouwens pas op 1 juli 2027 in werking, twee maanden nadat het vignet verplicht wordt. Dat komt uiteraard bovenop de verschillende belastingen.

Vlaanderen, een wereld van verschil

In Vlaanderen verzekerde Vlaams minister van Financiën Ben Weyts (N-VA) het Vlaams Parlement al in februari 2026 dat het vignet de Vlamingen niets extra zou kosten, omdat de hervorming van de verkeersbelasting de rekening zou compenseren. Alleen klopt dat niet. De minister stapt af van het fiscale vermogen en kiest voor twee andere criteria: het gewicht van het voertuig en de CO₂-uitstoot. Die gelden alleen voor nieuwe inschrijvingen vanaf 1 januari 2027. Daarbovenop komt een vaste correctie voor motoren met meer dan 2.400 cm³ cilinderinhoud (die kan oplopen tot 7.000 euro) en een NO_x-toeslag (stikstofoxiden) voor diesels die niet aan de Euro 6-norm voldoen. Afhankelijk van de leeftijd bedraagt die 100 tot 200 euro.

NO_x-toeslag voor diesels

Een onafhankelijke analyse op basis van de officiële simulator nam de bestverkochte modellen in het gewest onder de loep. De conclusie is duidelijk: voor de Volkswagen T-Roc stijgt de rekening van 100,26 naar 205,25 euro (belasting en vignet inbegrepen), voor de BMW X1 op benzine van 255,84 naar 318,59 euro en voor de Peugeot 3008 Hybrid van 190,10 naar 290,26 euro. Bij de bijzonder populaire elektrische Tesla Model Y stijgt het bedrag van 64,44 naar 250,70 euro, bijna vier keer zoveel als vroeger. Sommige automobilisten komen er wel beter vanaf. Er zijn ook winnaars, maar niet veel. Zo daalt het bedrag voor een Citroën C3 PureTech 100 van 190,10 naar 182,98 euro (-7,12 euro, -3,75%) en voor een Toyota Yaris Hybrid van 199,86 naar 187,03 euro (-12,83 euro, -6,42%). De dalingen zijn in elk geval veel kleiner dan de verhogingen. 

Vergelijking van de verkeersbelasting in Vlaanderen (2026 tegenover 2027, inclusief vignet)

Bron: David Vanmanshoven, op basis van de simulator van het Vlaamse Gewest.

Wel belangrijk: auto’s die al op de weg rijden, vallen niet onder de nieuwe verkeersbelasting, tenzij de eigenaar daar vrijwillig voor kiest. De hervorming van de verkeersbelasting geldt voorlopig dus alleen voor de ongeveer 270.000 nieuwe auto’s die jaarlijks ingeschreven worden, en niet voor de 3,8 miljoen auto’s die al rondrijden. Hun eigenaars moeten het jaarlijkse vignet hoe dan ook extra betalen... Van de neutraliteit blijft weinig over.

Wallonië, een ontoereikende compensatie

Ook in Wallonië blijkt de aangekondigde neutraliteit een illusie. De Waalse regering heeft een verlaging van de verkeersbelasting vanaf 1 april 2027 aangekondigd. Voor een gemiddelde cilinderinhoud van 1,6 liter bedraagt die 75 euro, maar dat volstaat niet om het vignet te compenseren. Resultaat: in dit specifieke geval betaalt de automobilist 25 euro extra. Bij grote motoren, met meer dan 3.050 cm³, blijft de verlaging beperkt tot 40 euro, terwijl het vignet afhankelijk van de uitstoot 100 tot 125 euro kost. Met andere woorden: het kost 60 euro meer. Jammer genoeg worden ook betaalbare modellen getroffen: een Dacia Sandero met 1.2-motor (7 fiscale pk), waarvoor je vandaag 243,41 euro verkeersbelasting betaalt, zal morgen 268,41 euro kosten. Dat is opnieuw 25 euro extra, ondanks de korting van 75 euro. De automobilist wordt dus iets voorgespiegeld wat niet waargemaakt wordt: er werden beloftes gedaan, maar uiteindelijk worden die niet ingelost. Integendeel, er wordt meer geld geïnd. Het gaat misschien om kleine bedragen, maar alle beetjes helpen blijkbaar. Een andere conclusie valt moeilijk te trekken...

Helaas ontsnap je ook met een elektrische auto niet aan de verhoging. De belasting voor elektrische auto’s daalt weliswaar van 107,18 euro vandaag naar een nieuw minimum van 56,26 euro, maar met een vignet van 90 euro betaal je uiteindelijk toch 39,08 euro extra per jaar. Bovendien houden deze berekeningen uiteraard geen rekening met de hervorming van de belasting op de inverkeerstelling van juli 2025, die de belasting voor sommige elektrische modellen al fors opdreef. Voor een Tesla Model 3 Standard steeg die bijvoorbeeld van 61,50 naar 895,32 euro. Een dubbele bestraffing dus, waar veel te weinig over gesproken wordt. 

Aanzienlijke belastinginkomsten

Deze aanpak brengt de drie gewesten bijzonder veel geld op. Ter herinnering: in 2024 raamde Wallonië de bijdrage van alleen buitenlandse bestuurders nog op ongeveer 70 miljoen euro per jaar. Maar omdat ook de Walen zullen betalen, is de aangekondigde totale opbrengst inmiddels gestegen tot 327 miljoen euro.

In Vlaanderen is het hetzelfde verhaal: de regering benadrukte eerst de 130 miljoen euro aan inkomsten, maar in haar eigen begrotingsdocumenten wordt de jaarlijkse opbrengst van de hervorming nu op 379 miljoen euro geraamd. De Vlamingen zullen dus bijna drie keer zoveel betalen als de buitenlandse bestuurders op wie de maatregel oorspronkelijk gericht was. Voor Brussel zijn de cijfers en de precieze mechanismen nog niet bekend. Maar wellicht zal het in Brussel niet anders lopen.

Het vignet is vanaf 2 april 2027 te koop via een gemeenschappelijk digitaal platform van de drie gewesten en wordt op 1 mei daadwerkelijk verplicht. Alleen personen met een beperking, zowel Belgen als buitenlanders, worden vrijgesteld van de verkeersbelasting en het vignet. Daarvoor moeten ze een aanvraag indienen bij de overheid. Het lijkt er wel op dat de vrijstelling voor het vignet elk jaar opnieuw aangevraagd moet worden.

Verschillende buurlanden zijn woedend over de invoering van het vignet. Sommige hebben geprobeerd beroep aan te tekenen bij Europa, dat moet beoordelen of de maatregel discriminerend is. Aangezien ook de Belgen betalen – en niet weinig – is de kans groot dat het vignet zonder problemen door de Europese toetsing komt. Het risico bestaat dan dat het Belgische vignet navolging krijgt en dat die landen op hun beurt een belasting voor Belgen invoeren. Dat druist bovendien volledig in tegen een belangrijk Europees principe: het vrije verkeer van personen. Hoe dan ook moet de automobilist opnieuw de portemonnee opentrekken...

Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:

Bezoek gocar.be regelmatig

Volg Gocar op Google Nieuws Abonneer op de Gocar-nieuwsbrief