Al enkele jaren rust Tesla zijn modellen uit met een functie die Sentry Mode heet. Die moet de auto beschermen tegen vandalisme of diefstal en activeert daarvoor de buitencamera’s, ook wanneer de wagen geparkeerd staat. De constructeur uit Californië presenteert het als een afschrikkingsmiddel én als een handig hulpmiddel om mogelijke daders van beschadigingen te identificeren.
In de praktijk verandert elke Tesla in een soort bewakingspost. De beelden worden opgeslagen op een speciale usb-stick, maar de opnames zijn beperkt tot 10 minuten per sequentie om te voldoen aan de Europese regels voor gegevensbescherming. Uiteraard kunnen eigenaars de beelden bekijken en in sommige gevallen gebruiken als bewijs bij een geschil of schadegeval. Automobilisten kiezen zelf of ze het systeem activeren.
In België is het illegaal
Mogelijk wordt deze functie binnenkort verplicht uitgeschakeld op alle Belgische Tesla’s. De federale minister bevoegd voor Digitalisering, Vanessa Matz (Les Engagés), verklaarde namelijk dat het gebruik van de Sentry Mode strijdig is met de Belgische wetgeving. De camerawet van 2007 is duidelijk: particulieren mogen de openbare ruimte niet filmen. En dat is precies wat Tesla’s doen wanneer ze beelden opnemen van voetpaden, straten of voorbijgangers. Dat druist in tegen het principe van anonimiteit in de openbare ruimte.
Advertentie – lees hieronder verder
Dat standpunt steunt ook op Europese rechtspraak. Het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) herinnert eraan dat privécamera’s alleen gebruikt mogen worden op basis van een gerechtvaardigd belang en binnen strikte voorwaarden van noodzaak en proportionaliteit. In België beoordeelt de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) die voorwaarden. Zij kreeg al tal van klachten van burgers over deze Sentry Mode.
Genegeerde verplichtingen
Experts wijzen op nog andere juridische plichten die zelden worden nageleefd. Personen filmen valt onder de verwerking van persoonsgegevens en moet dus gepaard gaan met informatieplichten. In theorie zou elke Tesla in Sentry Mode een pictogram moeten tonen dat de aanwezigheid van camera’s aangeeft, plus een manier om de eigenaar te contacteren om rechten op inzage of verzet uit te oefenen. In de praktijk zie je die waarschuwingen zelden of nooit.
Wie de functie gebruikt, is verantwoordelijk en riskeert sancties bij inbreuken. De GDPR voorziet boetes tot… 20 miljoen euro. Hallucinant en wat onwerkelijk. In de praktijk beperken sancties in België zich doorgaans tot enkele honderden euro’s. Op zijn website wast Tesla de handen in onschuld en stelt het dat de naleving van de lokale wetgeving volledig de verantwoordelijkheid van de gebruiker is. Einde verhaal? Nog niet…
Los van het nut om (kwaadwillige) daden en personen te identificeren, blijft de vraag wie toegang heeft tot de gegevens bijzonder gevoelig. In principe mag alleen de eigenaar de opgenomen sequenties bekijken. Als Tesla zonder expliciete toestemming toegang zou krijgen tot de beelden, is dat illegaal. De constructeur beweert dat het delen van data optioneel is en dient om zijn diensten te verbeteren, maar eerdere schandalen doen twijfels rijzen over die verklaring. Werknemers zouden beelden hebben opgehaald en verspreid.
Welke gevolgen voor illegale auto’s?
De Belgische beslissing legt een dilemma bloot: hoe verzoen je eigendomsbeveiliging met privacy? Voorlopig bevinden de 21.000 in België ingeschreven Tesla’s zich in een potentieel onwettige situatie zodra bestuurders de Sentry Mode activeren. De regering bekijkt momenteel, in overleg met de minister van Binnenlandse Zaken, welke stappen moeten volgen.
Als het tot een verbod komt en dat als precedent geldt, kan de zaak ver buiten onze landsgrenzen gevolgen hebben. Het Belgische verbod kan navolging krijgen in andere lidstaten en Tesla dwingen zijn aanpak of zelfs zijn uitrusting te herzien. Het gaat trouwens niet alleen om Tesla. Wie met een smartphone filmt op straat zit in hetzelfde schuitje, want eigenlijk moet je toestemming vragen aan alle personen die herkenbaar in beeld komen.
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
