Het lijkt een beetje op het rijbewijs met punten: het voorstel om de maximumsnelheid op de Belgische snelwegen te verlagen, duikt regelmatig weer op in de regeringsgesprekken. En dat is nu opnieuw het geval. Deze keer is het de Vlaamse minister van Klimaat, Melissa Depraetere (Vooruit), die het idee lanceert. Ze deed dat in de podcast ‘Het Rapport van de Wetstraat’ van Het Laatste Nieuws. Opmerkelijk, want dit onderwerp valt eigenlijk onder de bevoegdheid van de Vlaamse minister van Mobiliteit, Annick De Ridder (N-VA). Waarom neemt het kabinet van Klimaat dit dan op? Blijkbaar haalt Vlaanderen zijn klimaatdoelstellingen niet, tenzij er drastische maatregelen genomen worden in de twee sectoren waar nog winst te boeken valt: mobiliteit en landbouw.
De minister stelt dus voor om de snelheid op de snelwegen te verlagen naar 100 km/u, zoals in Nederland. Alleen is dat voorbeeld niet ideaal, want Nederland schaft die maatregel – ingevoerd tijdens de coronacrisis – net weer af. En niet alleen Nederland keert op zijn stappen terug. Ook andere Europese landen verhogen de maximumsnelheden op snelwegen, althans onder bepaalde voorwaarden. Maar volgens minister Depraetere lijdt het geen twijfel: een lagere snelheid vermindert de CO₂-uitstoot.
Op tafel bij de Vlaamse regering
De Vlaamse regering buigt zich dus over de kwestie. Argumenten die de minister aanhaalt, zijn de vermindering van de CO₂-uitstoot, een betere verkeersveiligheid (minder snelheid betekent minder zware ongevallen), een vlottere doorstroming en dus minder files. Bovendien zou de maatregel de portemonnee van de Belgen die op de Vlaamse snelwegen rijden ten goede komen, want trager rijden verlaagt hun brandstof- of elektriciteitsverbruik. Niets nieuws onder de zon dus.
Advertentie – lees hieronder verder
Hoewel die argumenten op het eerste gezicht logisch lijken, rijst de vraag waarom Nederland dan net beslist heeft om de maatregel terug te draaien. Het antwoord ligt voor de hand: de maatregel had weinig tot geen effect op de CO₂-uitstoot van het land, zoals een jaar geleden nog werd bevestigd door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en de Universiteit van Wageningen.
Echt veiliger?
Verkeersinstituut VIAS blijft vrij sceptisch over deze maatregel. Het is duidelijk dat trager rijden helpt om het aantal ongevallen en verkeersdoden te verminderen. Maar volgens VIAS is het vooral de schrik voor snelheidscamera’s die een positief effect heeft. Het instituut merkt namelijk op dat de snelheid merkbaar gedaald is sinds het aantal trajectcontroles fors is toegenomen. Die blijken dus een afschrikkend effect te hebben op het rijgedrag van automobilisten.
VIAS pleit er dan ook voor om die lijn door te trekken en eerst te zorgen dat de limiet van 120 km/u effectief wordt nageleefd, vooraleer een verlaging naar 100 km/u te overwegen. Daarbij wijst VIAS ook op het belang van sociale aanvaardbaarheid. Een algemene snelheidsbeperking van 100 km/u op de snelwegen is absoluut geen populaire maatregel. Wat wél goed zou werken en ook beter aanvaard wordt, zijn dynamische snelheidslimieten, zoals in Antwerpen of op sommige wegen in Wallonië. Die snelheden variëren afhankelijk van de verkeersomstandigheden, wat veel beter verdedigbaar is. Ze helpen om alle parameters te optimaliseren: doorstroming, uitstoot en verkeersveiligheid.
Tot slot rijst ook de vraag of de terugkeer van deze maatregel niet haaks staat op de realiteit en de evolutie van het wagenpark. De opmars van de elektrische auto lijkt namelijk al tegemoet te komen aan de noden van de Vlaamse regering: elektrische wagens stoten minder CO₂ uit (over hun hele levenscyclus bekeken) en hun bestuurders kiezen sowieso voor een rustiger rijstijl om het rijbereik te sparen. In dat licht zou de maatregel van Melissa Depraetere gewoonweg anachronistisch zijn. En alsof dat nog niet volstaat, zou de beperking alleen in Vlaanderen gelden, wat opnieuw wijst op een gebrek aan uniformiteit in de Belgische wetgeving.
Touring van zijn kant wijst er ook op dat de weg (en de snelweg in het bijzonder) ook een kwestie van samenleven is, vooral met vrachtwagens. “Vrachtwagens rijden over het algemeen 70 of 90 km/u, afhankelijk van de omstandigheden. Als we een limiet van 100 km/u opleggen voor auto's, is het zeer waarschijnlijk dat sommige gebruikers - om zuinig te rijden - 80 of zelfs 70 km/u gaan rijden. Dit zou leiden tot contraproductieve snelheidsverschillen en vooral tot een toename van het aantal inhaalmanoeuvres van de vrachtwagens zelf, wat volledig indruist tegen de doelstelling van vlotheid en veiligheid”, aldus Lorenzo Stefani, woordvoerder van de organisatie.
Vertaald met DeepL.com (gratis versie)
Onaanvaardbaar
Zal dit idee er echt komen? Blijkbaar niet, want de Vlaamse minister van Mobiliteit, Annick De Ridder (N-VA), reageerde meteen. In een reactie aan HLN zei ze: “100 km/u op de autosnelwegen? Dat is absoluut niet mogelijk.” De minister vindt wel dat er verdere inspanningen nodig zijn, maar verduidelijkt dat ze een verlaging van de snelheidslimiet op snelwegen niet op tafel zal leggen. “Die maatregel komt er dus absoluut niet”, klinkt het resoluut. Net als VIAS is de minister eerder voorstander van dynamische snelheidsbeperkingen. Weer een storm in een glas water, dus...
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be